Zasoby wodne
Woda jest podstawowym elementem naszej planety. Od dziecka słyszymy, że woda to życie, i należy ją oszczędzać, mimo że nasza planeta składa się z 97% z wody. Jak to jest, że w skali całego globu kontynenty są jedynie pływającymi wyspami, a mimo to wody nam brakuje?
- Podstawy, i obieg wody w przyrodzie
Tak jak wspomniano wyżej, woda jest niezbędna do życia. Nie znika ona jednak magicznie z rzek i jezior. Część z niej paruje, unosi się do góry, a ochładzając się tworzy chmury. Kluczowe znaczenie w tym procesie mają oceany, ponieważ na ich obszarze cały czas dochodzi do parowania przenoszonej ruchami powietrza. Gdy zbierze się nadmiar pary wodnej, ta skrapla się powodując deszcz lub śnieg w zależności . W tej formie woda ponownie wraca do zbiorników oraz do gleby. Woda, przenikając przez kolejne warstwy skał, ulega naturalnemu samooczyszczeniu ze skażeń biologicznych, dzięki czemu nie zawiera m.in. bakterii. Wody zalegające na głębokości co najmniej 3–4 m są wykorzystywane między innymi do zaopatrywania ujęć wody pitnej.
- Problem z wodą pitną
Woda dostępna dla człowieka, czyli woda słodka na naszej planecie występuje głównie w formie wód gruntowych. Jest to około 22%. Większość znajduje się w postaci lodowców (77% całej wody pitnej na Ziemi). Tylko 1% znajduje się na powierzchni. Całość wody słodkiej stanowi jedynie 2,5% całego zasobu wód. Resztę stanowią wody słone z mórz i oceanów.
Na jednego mieszkańca Polski przypada średnio około 1580 m³ wody rocznie, czyli tyle samo, ile przypada na statystycznego mieszkańca Egiptu. Świadczy to
o niewielkich zasobach wody pitnej w naszym kraju. Wśród państw europejskich mniejsze zasoby wody w przeliczeniu na mieszkańca mają jedynie Malta i Belgia.
- Zanieczyszczenia wód i jej ochrona
Obok czynników naturalnych (np. podwyższone stężenia związków żelaza i manganu), jedną z podstawowych przyczyn niskiej jakości wód gruntowych o lokalnym zasięgu jest nieprawidłowa gospodarka ściekami bytowymi, odprowadzanymi do gruntu bez należytego oczyszczenia (nieszczelne szamba, niesprawne lokalne systemy oczyszczania ścieków z ich rozsączaniem). Jest nią również niewłaściwie prowadzona gospodarka odpadami stałymi i ciekłymi z produkcji zwierzęcej (obornik, zbiorniki na gnojówkę, gnojowicę, odpływy z pryzm kiszonkowych).
Na terenach miejskich jakość wód gruntowych pogarsza przede wszystkim działalność związana z intensywną urbanizacją. Do głównych źródeł zanieczyszczeń należą wycieki z uszkodzonych sieci kanalizacyjnych, nieszczelne zbiorniki na ścieki, odcieki ze składowisk odpadów oraz zanieczyszczenia spłukiwane z dróg, parkingów i terenów przemysłowych. Wody gruntowe mogą być także zanieczyszczane substancjami ropopochodnymi, metalami ciężkimi oraz solami stosowanymi zimą do odladzania ulic.
- Oszczędzanie wody.
Woda jest zasobem niezbędnym do życia ludzi, zwierząt i roślin, dlatego jej racjonalne wykorzystywanie ma duże znaczenie dla ochrony środowiska. Chociaż na Ziemi znajduje się ogromna ilość wody, tylko niewielka jej część nadaje się do spożycia. W wielu regionach świata, również w Polsce, zasoby wody pitnej są ograniczone, dlatego warto ograniczać jej zużycie zarówno w gospodarstwach domowych, jak i w rolnictwie oraz przemyśle.
Każdy może przyczynić się do zmniejszenia zużycia wody, stosując proste rozwiązania w codziennym życiu. Dzięki temu można nie tylko chronić zasoby przyrody, ale także obniżyć rachunki za wodę.
Sposoby oszczędzania wody:
- Zakręcanie kranu podczas mycia zębów, golenia lub namydlania rąk.
- Wybieranie krótkiego prysznica zamiast kąpieli w wannie.
- Naprawianie cieknących kranów i nieszczelnych spłuczek.
- Uruchamianie pralki i zmywarki dopiero po ich pełnym załadowaniu.
- Montowanie perlatorów i baterii ograniczających przepływ wody.
- Korzystanie z dwudzielnych spłuczek w toaletach.
- Zbieranie deszczówki do podlewania ogrodu lub roślin balkonowych.
- Podlewanie roślin rano lub wieczorem, aby ograniczyć parowanie wody.
- Mycie samochodu w myjni wykorzystującej zamknięty obieg wody lub przy użyciu wiadra zamiast węża.
- Wykorzystywanie wody po płukaniu warzyw i owoców do podlewania roślin doniczkowych, jeśli nie zawiera detergentów.
Oszczędzanie wody nie wymaga dużych nakładów ani wyrzeczeń. Nawet niewielkie zmiany codziennych nawyków, stosowane przez wiele osób, mogą znacząco ograniczyć zużycie wody i przyczynić się do ochrony jej zasobów dla przyszłych pokoleń.
Źródło:
- https://zpe.gov.pl/a/zasoby-wody-i-ich-ochrona/D7npMF5Lo
- Kaca, E. (2002). Stan zasobów wodnych w Polsce. Postępy Nauk Rolniczych, 49(5), 169-183.
- Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, Monitoring jakości wód podziemnych w Polsce. Raport o stanie środowiska.