Drzewa i ich znaczenie
Drzewa stanowią nieodłączny element naszego środowiska.
Ich obecność nie jest przypadkowa, bowiem pełnią istotnie funkcję służąc zarówno ludziom jak i zwierzętom. Przez setki lat to właśnie one zapewniają ludziom dobrobyt, między innymi jako materiał do produkcji domów, energia do ich ogrzewania, źródło witamin i minerałów poprzez ich owoce. Ich rola w środowisku również jest dziś nieco niedoceniona, dlatego też w tym materiale poświęciliśmy im uwagę.
Nie ma osoby, która nie widziałaby drzewa, ale czy są też takie, które zastanawiały się czym one właściwie są? Drzewo to wieloletnia roślina o zdrewniałej łodydze głównej (pniu) oraz koronie z gałęzi. Stanowią one najważniejszy element ekosystemów lądowych, pełniąc kluczowe funkcje ekologiczne, gospodarcze i społeczne.
Znaczenie dla przyrody i człowieka:
Podstawową funkcją drzew jest produkcja tlenu podczas procesu fotosyntezy. Pochłaniają one dwutlenek węgla będący gazem cieplarnianym i wiążą w sobie węgiel atmosferyczny. Wpływają także na ograniczanie pyłów i zanieczyszczeń z powietrza. Świadczy o tym fakt, że w lesie możemy doświadczyć znacznie lepszej jakości powietrza niż powszechnie w miastach. Im więcej występujących drzew tym więcej osadzającego się pyłu z powietrza na liściach, igłach i korze. Stamtąd łatwo dostają się wraz z opadami deszczu do gleby. Te rośliny wieloletnie świetnie radzą sobie z neutralizacją substancji toksycznych również takich jak dwutlenek siarki i metale ciężkie. Żywopłoty posadzone przy ruchliwej ulicy potrafią pochłaniać znaczną część zanieczyszczeń. 1 ha lasu pochłania tyle węgla, ile wydala go wciągu godziny 200 osób.
Dorosłe lub stare drzewa pełnia niezwykle ważną funkcję w ekosystemie. Dlatego, zamiast od razu myśleć o ich wycince, warto w pierwszej kolejności zadbać o ich kondycję i spróbować je leczyć. Usuwanie drzew powinno być ostatecznością, a sadzenie nowych- choć bardzo potrzebne- nie zastąpi od razu tego, co przez dziesiątki lat, a nawet setki lat wypracowało sobie stare drzewo. Naturalne zagłębienia i dziuple mogą służyć zwierzętom jako bezpieczne schronienie. Co więcej, niektóre gatunki wykorzystują takie miejsca do przechowywania zapasów pokarmu na zimę. Warto też pamiętać, że drzewa same dostarczają pożywienia- ich owoce, nasiona, orzechy, liście czy nektar są cennym źródłem, pokarmu dla ptaków, ssaków i owadów.
Drzewa to nasze naturalne klimatyzatory. Dają cień, chronią przed gorącym słońcem, ale ich rola jest znacznie większa- pomagają obniżać temperaturę całego otoczenia, w tym również powierzchni ziemi. W miastach, gdzie chodniki, ulice, parkingi i place są w dużej mierze pokryte betonem i asfaltem mają szczególne znaczenie. Powierzchnie pokryte betonem mocno się nagrzewają, a gęsta zabudowa dodatkowo utrudnia odprowadzanie ciepła. W efekcie w centrach miast temperatura może być znacznie wyższa niż na terenach pokrytych zielenią. Drzewa pomagają ograniczać ten problem. Ich korony dają cień, a liście uwalniają wodę do atmosfery w procesie transpiracji, do dodatkowo ochładza powietrze.
Ciekawostki o drzewach:
- Jedno drzewo może być domem dla setek innych organizmów. Na jego korze, gałęziach i liściach żyją mchy, porosty, grzyby, owady i mikroorganizmy. Drzewo to właściwie mały ekosystem.
- Niektóre drzewa żyją tysiące lat. Sosny długowieczne (Pinus longaeva), Rosnące w Ameryce Północnej, mogą osiągać wiek przekraczający 4000 lat. To oznacza, że niektóre z nich rosły już w czasach starożytnych cywilizacji.
- Drzewa produkują tlen, ale nie tylko w dzień. W procesie fotosyntezy pobierają dwutlenek węgla i uwalniają tlen. Warto jednak pamiętać, że nocą, gdy fotosynteza ustaje, drzewa oddychają i zużywają niewielkie ilości tlenu.
- Drzewa mogą pomagać ograniczać hałas. Pasma zieleni, szczególnie gęste nasadzenia drzew i krzewów, mogą tłumić i rozpraszać dźwięki dochodzące z ruchliwych ulic. To jeden
z powodów, dla których zieleń jest tak ważna w przestrzeni miejskiej. - Korzenie drzew współpracują z grzybami. W glebie wiele drzew tworzy z grzybami mikoryzę. Grzyby pomagają im pobierać wodę i składniki mineralne, a w zamian otrzymują od drzew cukry powstałe podczas fotosyntezy. To niezwykła współpraca, która wspiera funkcjonowanie całego ekosystemu.
Podsumowanie:
Drzewa to wieloletnie rośliny, które odgrywają bardzo ważną rolę w przyrodzie i życiu człowieka. Produkują tlen, pochłaniają dwutlenek węgla i zanieczyszczenia, poprawiając jakość powietrza. Stanowią również schronienie i źródło pożywienia dla wielu zwierząt. Dodatkowo dają cień i obniżają temperaturę otoczenia, szczególnie w miastach. Dlatego warto chronić stare drzewa i dbać
o ich kondycję, ponieważ nowych drzew nie da się szybko zastąpić ich wieloletniej pracy.
Piśmiennictwo: