Borelioza

W ostatnich latach dostrzegamy zmiany klimatyczne, związane z ociepleniem, co powoduje krótkie zimy oraz często wilgotne lata. Wpływa to również na zmianę stylu naszego życia, związane z aktywnymi formami wypoczynku na łonie natury. Niesie to ze sobą zagrożenie w postaci gwałtownego wzrostu zachorowań na choroby przenoszone przez kleszcze. Najczęstszą chorobą odkleszczową w Polsce jest borelioza czyli tzw. Choroba z Lyme.

Charakterystyka choroby

Borelioza cechuje się zajęciem skóry, układu nerwowego, stawów oraz serca. W Europie najczęściej atakowany jest układ nerwowy i skóra, z uwagi na występujący tu powszechnie rodzaj krętek z Rodzaju Borrelia (B.garinii, B.afzelii). Kleszcze przenoszą chorobotwórcze bakterie między żywicielami zarówno ludźmi jak i zwierzętami. Do zakażenia u człowieka dochodzi przez ukąszenie zakażonego kleszcza, wtarcie w zranione miejsce na skórze rozgniecionego owada lub jego treści, kału. Zakażenie następuje już nawet po 24h od kontaktu z kleszczem. Często zdarza się że występujące objawy boreliozy są niespecyficzne, przysparzające problemu podczas diagnostyki laboratoryjnej. Do takich objawów zaliczają się między innymi: zaburzenia termoregulacji, nadwrażliwość na alkohol, zaburzenia narządu słuchu, czy też zaburzenia poznawcze.

Chorobę dzieli się na trzy stadia, a im wcześniej rozpoznana tym lepsza sytuacja dla pacjenta. Istotne jest rozpoznanie stadium przewlekłego choroby, charakteryzujące się przewlekłymi bólami stawów, kaletek maziowych czy też licznymi niespecyficznymi objawami neurologiczno-psychiatrycznymi.

Ważne- Charakterystyczny rumień wędrujący przy wczesnym etapie choroby, pojawia się jedynie u 30-60% zakażonych. Oznacza to, że brak wystąpienia rumienia nie oznacza jeszcze braku zakażenia.

Nieleczona borelioza może doprowadzić do zgonu, choć takie przypadki są niezwykle rzadkie. Najczęstszą przyczyną śmierci jest boreliozowe zapalenie mięśnia sercowego (Lyme carditis), które prowadzi do zaburzeń rytmu serca i może zakończyć się nagłym zatrzymaniem krążenia.

Leczenie Boreliozy

Leczenie odbywa się zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Epidemiologów
i Lekarzy chorób Zakaźnych, z uwzględnieniem stadium choroby i postaci klinicznej. Pomimo skutecznej terapii, potwierdzonej badaniami diagnostycznymi, pacjenci mogą się uskarżać na utrzymujące się objawy takie jak: ból głowy, uczucie zmęczenia, bóle mięśni i stawów. Przyczyny tych dolegliwości nie są znane, jednak podejrzewa się trwałe uszkodzenia wywołane obecnością krętek. Obecnie nie ma dowodów na łączenie tych dolegliwości
z aktywnym zakażeniem, dlatego nie zaleca się przedłużonej farmakoterapii.

Dlatego też zaleca się w przypadku podejrzenia lub narażenia się na kontakt z kleszczem udać się do lekarza pierwszego kontaktu, w celu wykluczenia zarażenia.

Profilaktyka

Przed udaniem się w podróż sprawdź prognozę pogody i zaplanuj trasę nie zbaczając z głównej ścieżki. Zadbaj o ubiór, tak aby nie odsłaniał skóry, oraz wybnież jasne kolory ubrań. Zastosuj preparaty odstraszające kleszcze (tzw. Repelenty), oraz weź ze sobą zestaw do usuwania kleszczy (np. pęseta, chusteczki, środek do dezynfekcji). Po powrocie do domu sprawdź czy na ciele nie znajduje się żaden kleszcz. Weź prysznic oraz sprawdź swoje zwierzęta domowe oraz dzieci.

W zestawie do usuwania kleszcze mogą okazać się przydatne również rękawiczki jednorazowe i gaziki. Zamiast pęsety można użyć również specjalnej karty do usuwania kleszczy.

Obecnie nie ma bezpośredniej szczepionki która działałaby prewencyjnie na boreliozę, jednakże dostępne są szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu.