Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli
w Kielcach

1. Wzmocnienie motywacji uczniów do nauki fizyki i matematyki.
2. Doskonalenie umiejętności selekcjonowania informacji oraz ich krytycznej analizy.
3. Rozwijanie umiejętności kojarzenia i łączenia faktów.
4. Rozwijanie umiejętności planowania i koordynowania pracy własnej i zespołu, współpracy w zespole oraz skutecznej komunikacji.
5. Zwrócenie uwagi na rolę sztuki w realizacji zadań projektowych.
6. Podniesienie efektów i jakości kształcenia.
7. Pogłębienie wiedzy na temat zjawisk zachodzących w przyrodzie.

Dodatkowe cele dla uczniów klasy drugiej:

1. Zaprojektowanie i wykonanie dmuchawców.
2. Zaprojektowanie i zbudowanie latawców.

Dodatkowe cele dla uczniów klasy siódmej:

1. Zbudowanie makiety domu.
2. Zaprojektowanie i zbudowanie poduszkowca. 
3. Zebranie przygotowanych i wykorzystanych w czasie projektu materiałów w formie filmu.

Uczniowie klasy drugiej postanowili zmierzyć prędkość wiatru. Samodzielnie stworzyli anemometr. W tym celu skorzystali z instrukcji na kanale Ogarnij inżynierię. Jak zrobić anemometr (wiatromierz). Zbudowali dmuchawce na wzór dojrzałego osobnika mniszka lekarskiego. Puszyste kule powstały ze słomek, patyczków do szaszłyków, waty. Do rozsiewania mniszka dzieci wykorzystały powietrze wydobywające się z suszarki oraz dmuchawy. Uczniowie obserwowali, jak nasiona przenoszone są przez wiatr za pomocą puszystych „spadochroników” i przeprowadzali dyskusje na temat „tajemnic lotu nasion mniszka”. Kolejnym krokiem realizacji projektu było zbudowanie kilku latawców różniących się wielkością, kształtem, kolorem oraz materiałem, z którego zostały wykonane. Następnie sprawdzali, od czego zależy poruszanie się latawca oraz jak siła wiatru wpływa na jego ruch.

Uczniowie klasy siódmej swoją pracę w projekcie rozpoczęli od wykonania kilku doświadczeń, które potwierdziły ich wiedzę, że wiatr może zrywać dachy oraz pozwoliły im uzyskać odpowiedzi na pytania: „Dlaczego samolot nie spada? Czy jest możliwy ruch bez oporów? Dlaczego wiatr zrywa spadziste dachy?”. Zbudowali makietę domu, a następnie zainscenizowali aurę z porywistym wiatrem, wykorzystując przy tym dmuchawę do liści. Sprawdzili, jak zachowuje się ich dom pod wpływem silnego wiatru. Przy okazji tych doświadczeń poznali pojęcia siły, parcia i ciśnienia atmosferycznego. Następnie przystąpili do konstrukcji poduszkowca. W tym celu wycięli dwa lekkie drewniane koła, w których wycięli otwory o średnicy rury dmuchawy. Jedno z kół okleili z jednej strony folią, na foli nakleili duży kwadrat, który był wzmocnieniem foli. Na środku poduszki przykręcili wieczko plastikowe od wiaderka, a wzdłuż okręgu wycięli otwory o średnicy ok. 4,5 cm. Drugie drewniane koło przykręcili od góry. Gotowy prototyp położyli na podłodze folią w dół, umieścili na nim „małą osobę” (ale i z dużą też działało), włączyli źródło powietrza (w tym przypadku dmuchawę do liści). Poduszkowiec zaczął się poruszać z różną prędkością w zależności od ciężaru osoby, a także nawierzchni, na której się znajdował.

1. Grudzień – zorganizowanie grupy projektowej. Zebranie pomysłów na temat projektu. Zaplanowanie działań projektowych.
2. Styczeń–luty – przeprowadzenie warsztatów mających na celu poszerzenie wiedzy na poniższe tematy:

 Uczniowie klasy drugiej:

• zjawiska zachodzące w przyrodzie;
• wygląd, budowa i właściwości mniszka lekarskiego;
• poszukiwanie odpowiedzi na pytania: „Od czego zależy poruszanie się latawca? Jak siła wiatru wpływa na ruch latawca?”.

Uczniowie klasy siódmej

• zjawiska zachodzące w przyrodzie;
• zasady aerodynamiki;
• ciśnienie atmosferyczne, siła, siła oporu, parcie;
• poszukiwanie odpowiedzi na pytania: „Dlaczego samolot nie spada? Czy jest możliwy ruch bez oporów?”.

3. Luty–marzec – rozpoczęcie prac nad wykonaniem projektów – dobór odpowiednich materiałów do wykonania zadań konstruktorskich oraz dobór odpowiednich narzędzi do wykonania prac technicznych.

Uczniowie klasy drugiej:

• zaprojektowanie i wykonanie dmuchawców;
• zaprojektowanie i wykonanie latawców; 
• wycinanie kształtów.

Uczniowie klasy siódmej:

• wykonanie makiety domu;
• poznanie konstrukcji i zasad działania poduszkowców;
• zaprojektowanie i wykonanie poduszkowca.

4. Kwiecień – przeprowadzenie szkolnej prezentacji w formie bajki.
5. Maj – udział w II Świętokrzyskim Forum Młodych Badaczy. Prezentowanie projektu na stoisku naukowym; prezentowanie działalności Klubu Młodego Odkrywcy „Przyrodnicy na tropie, Matematycy na tropie zapraszają na TRIKI Fizyki”.

Szkolna prezentacja projektu pokazała, że uczniowie doskonale wykonali swoje zadanie. Cele projektu zostały w pełni osiągnięte. Poduszkowiec wzbudził ogromne zainteresowanie na szkolnym korytarzu. Nie brakowało chętnych, którzy chcieli nim „poszusować”. Wielu oglądających nie dowierzało, że nasz prototyp działa, porusza się i unosi osoby. Również latawce zachwycały kształtami i kolorami. Najwięcej emocji wzbudzał latawiec w kształcie ośmiornicy – lekki, wijący się, poruszający się przy minimalnym wietrzyku w postaci powietrza wydobywającego się z suszarki. Model mniszka lekarskiego zachwycał precyzją, estetyką i pomysłem wykonania.

Bardzo ważnym wydarzeniem był udział uczniów w II Świętokrzyskim Forum Młodych Badaczy, podczas którego uczniowie mogli zaprezentować efekty projektu, a także pokazać swoje działania w ramach Klubu Młodego Odkrywcy „Matematycy-przyrodnicy, przyrodnicy-matematycy NA TROPIE”. Poduszkowiec STEAM-lot wzbudzał ogromne zainteresowanie. Uczniowie otrzymali certyfikaty STEAM-owy Uczeń, nauczyciel fizyki – STEAM-owego Nauczyciela, a szkoła zyskała element promocji.

Hasło, które uczniowie zamieścili na końcowym slajdzie filmu ze szkolnej prezentacji – Bawimy się razem MY – ich uczniowie i ONI – nasi nauczyciele – oddaje w pełni emocje i efekty realizacji projektu „STEAM-owa szkoła”. Uważamy, że STEAM łączy pokolenia, bawi i uczy, a może uczy i bawi.

Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach