Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli
w Kielcach

1. Poznanie budowy geologicznej Islandii.
2. Poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, dlaczego na Islandii występują wulkany i trzęsienia ziemi.
3. Dokonanie analizy mapy geograficznej i diagramów przedstawiających granice płyt tektonicznych oraz danych dotyczących aktywności sejsmicznej.
4. Zbudowanie modelu wulkanu.
5. Zaprojektowanie i przygotowanie makiety przedstawiającej położenie Islandii na granicy płyt tektonicznych.
6. Przeprowadzenie eksperymentów dotyczących wybuchu wulkanu.
7. Przygotowanie broszury i plakatu na temat atrakcyjności turystycznej Islandii.

Projekt został zrealizowany z uczniami w ramach działań STEAM łączących elementy nauki, technologii, inżynierii, sztuki i matematyki. Uczniowie pracowali zespołowo, poszukując odpowiedzi na pytanie, dlaczego Islandia jest obszarem o wysokiej aktywności wulkanicznej. Poznali budowę wnętrza Ziemi i mechanizmy ruchu płyt tektonicznych, analizowali mapy geologiczne i dane o trzęsieniach ziemi, wykonali modele wulkanów i schematy tektoniczne, przygotowali plakaty i prezentacje multimedialne, a także obliczali rozciągłość południkową i równoleżnikową Islandii. W ramach projektu odbyła się debata oksfordzka, do której uczniowie przygotowali się, analizując argumenty za i przeciw oraz doskonaląc umiejętność logicznego myślenia i wypowiadania się publicznie. Projekt rozwijał kompetencje kluczowe, uczył współpracy, samodzielności, krytycznego myślenia i prezentowania wiedzy w twórczy sposób. Zwieńczeniem działań była prezentacja publiczna w szkole oraz prezentacja modelu wulkanu w działaniu.

1. Wprowadzenie do tematu, przedstawienie sposobu pracy w STEAM-owym projekcie i jego celów.
2. Sformułowanie pytania kluczowego: Dlaczego na Islandii wybuchają wulkany?
3. Obejrzenie krótkiego filmu edukacyjnego o Islandii i zjawiskach wulkanicznych.
4. Podział uczniów na zespoły projektowe.
5. Praca z mapą fizyczną i geologiczną świata oraz mapą granic płyt tektonicznych.
6. Analiza położenia Islandii na styku płyt – euroazjatyckiej i północnoamerykańskiej oraz związanych z tym konsekwencji.
7. Obliczanie rozciągłości południkowej i równoleżnikowej Islandii.
8. Wykonie przestrzennego modelu wulkanu z wykorzystaniem różnych materiałów, m.in.: pianki do montażu, styropianu, farb w sprayu.
9. Tworzenie makiety przedstawiającej Islandię i granice płyt tektonicznych.
10. Wykorzystanie drukarki 3D do wydrukowania elementów potrzebnych do opisu budowy wulkanu, takich jak: magma, lawa, komin wulkaniczny, stożek wulkaniczny.
11. Przeprowadzenie bezpiecznego eksperymentu pokazującego erupcję wulkanu –wykorzystanie do tego celu sody oczyszczonej, octu i barwnika.
12. Wykonanie broszury w programie graficznym Canva.
13. Nagrywanie krótkich filmów dokumentujących pracę zespołu.
14. Przygotowanie prezentacji multimedialnej.
15. Przygotowanie się do debaty oksfordzkiej – wybór tematu, sformułowanie tezy, podział na drużyny i przydział ról, analiza tematu, zbieranie argumentów, ćwiczenia przygotowujące do publicznych wystąpień, przeprowadzenie debaty podczas prezentacji podsumowującej projekt.
16. Przygotowanie do prezentacji publicznej efektów realizacji projektu.
17. Prezentacja projektu przed społecznością szkolną.

Realizacja projektu przyniosła uczniom wymierne efekty edukacyjne. Pogłębili wiedzę o zjawiskach wulkanicznych, nauczyli się analizować mapy, a także rozwinęli kompetencje w zakresie pracy zespołowej, kreatywności i technologii. Dzięki wykorzystaniu drukarki 3D oraz konstruowaniu modeli i makiet uczniowie poszerzyli wiedzę o budowie wulkanów oraz czynnikach powodujących erupcje wulkanów. Projekt angażował różne talenty, integrował wiedzę z wielu przedmiotów i zwiększał motywację do nauki. Doświadczenia z jego realizacji można wykorzystać podczas omawiania innych zagadnień geograficznych i przyrodniczych, również w kolejnych edycjach zajęć STEAM.

Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach