Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli
w Kielcach

Cele nauczyciela

1. Rozszerzenie wiedzy uczniów na temat powstawania cienia i półcienia oraz zjawiska odbicia.
2. Rozwijanie umiejętności wykorzystania wiedzy do rozwiązywania problemów.
3. Rozwijanie u uczniów kompetencji przyszłości, w szczególności w zakresie kreatywności, krytycznego myślenia, rozwiązywania problemów i prezentacji wyników.
4. Rozwijanie postaw badawczych i myślenia analitycznego uczniów.
5. Doskonalenie umiejętności wykorzystania technologii i narzędzi cyfrowych poprzez wdrażanie uczniów do korzystania z aplikacji, sztucznej inteligencji i narzędzi analitycznych w celu rozwiązania problemu.
6. Rozwijanie kompetencji miękkich w zakresie współpracy, komunikacji oraz planowania pracy własnej i zespołu.
7. Wspomaganie uczniów na każdym etapie pracy projektowej w przypadku wystąpienia trudności.
8. Rozwijanie u uczniów umiejętności bezpiecznego korzystania z tradycyjnych i technologicznych narzędzi podczas prac związanych z tworzeniem makiety, peryskopu i kalejdoskopu.

Cele dla ucznia

1. W zakresie wiedzy i umiejętności:

• poznanie zjawiska cienia i półcienia oraz zjawiska odbicia;
• poznanie budowy peryskopu i kalejdoskopu;
• kreatywne przedstawienie wyników pracy projektowej.

2. W zakresie rozwijania postaw badawczych:

• przeprowadzenie eksperymentów dotyczących zjawiska cienia i półcienia;
• przeprowadzenie obserwacji dotyczącej wielkości powstającego cienia i półcienia dla różnych odległości źródła światła, i różnych odległości przedmiotu;
• prowadzenie kart obserwacji i dokumentowanie wyników;
• przeprowadzenie analizy danych zebranych podczas eksperymentowania i obserwacji oraz sformułowanie wniosków wynikających z tych analiz.

3. W zakresie prototypowania:

• wykorzystanie zjawiska odbicia światła do zbudowania peryskopów i kalejdoskopów;
• zbudowanie makiety w postaci zestawu składającego się ze źródła światła, przesłony lub obiektu i ekranu – makieta zostanie wykorzystana do obserwacji cienia i półcienia.

W ramach projektu uczniowie zbadali zjawisko cienia i półcienia oraz poznali prawo odbicia światła. W tym celu przeprowadzili proste eksperymenty i symulacje, stworzyli makietę do obserwacji cienia i półcienia oraz modele peryskopów oraz kalejdoskopów. Zdobyli wiedzę na temat wielkości cienia i półcienia. Wiedzę tę wykorzystali do zbudowania teatrzyku cieni. Poznali zjawisko odbicia światła oraz wykonali doświadczenia i symulacje dotyczące zależności kąta odbicia od kąta padania światła. Uczniowie wykorzystali różne techniki plastyczne i techniczne do przygotowania makiet, peryskopów i kalejdoskopów. Wszystkie wytwory uczniów, powstałe podczas realizacji projektu, były wyrazem ich ekspresji artystycznej i twórczego działania. Realizacja projektu zakończyła się publiczną prezentacją jego efektów. W czasie szkolnej prezentacji gościliśmy konsultantów ŚCDN – partnerów we współpracy w tymże projekcie. Efekty projektu zaprezentowaliśmy także podczas III Świętokrzyskiego Forum Młodych Badaczy.

1. Listopad – zorganizowanie grupy projektowej. Zebranie pomysłów na temat projektu. Zaplanowanie działań projektowych. Przeprowadzenie warsztatów mających na celu poszerzenie wiedzy na temat powstawania cienia i półcienia oraz zjawiska odbicia, także budowy peryskopu i kalejdoskopu.
2. Grudzień–styczeń – zebranie materiałów potrzebnych do zbudowania kalejdoskopów, peryskopów. Zebranie pomysłów dotyczących teatrzyku cieni.
3. Luty – zbieranie materiałów do przygotowania szkolnej prezentacji. Tworzenie scenariusza przedstawienia do teatrzyku cieni.
4. Marzec – szkolna prezentacja w formie przedstawienia teatralnego Cień Półcień i Trzy Lustra Rozrabiają oraz artystyczna wizualizacja przygotowanej makiety, peryskopów i kalejdoskopów.
5. Maj – udział w III Świętokrzyskim Forum Młodych Badaczy. Prezentowanie projektu na stoisku naukowym oraz przedstawienie działalności Klubu Młodego Odkrywcy.

Uczniowie zdobyli umiejętności z zakresu fizyki światła, optyki, projektowania doświadczeń oraz kreatywnego rozwiązywania problemów. Zrozumieli zjawiska cienia, półcienia i odbić dzięki pracy z realnymi modelami i trzema lustrami. Zastosowanie eksperymentów sprawiło, że uczniowie aktywnie uczestniczyli w zajęciach, chętnie podejmowali inicjatywę i samodzielnie formułowali wnioski. Analizowali różne konfiguracje źródeł światła i luster, porównywali efekty, dokumentowali obserwacje i wyciągali logiczne wnioski. Pracowali z nietypowymi materiałami (lustra, źródła światła, modele), co urozmaiciło zajęcia projektowe i wprowadziło element odkrywania. Dzięki atrakcyjnej formie zaczęli postrzegać fizykę jako dziedzinę ciekawą i dostępną. Praca w grupach wymagała podziału ról, wspólnego planowania i prezentowania wyników, co przełożyło się na rozwój kompetencji społecznych. Projekt pokazał, że w naszej szkole potrafimy realizować nowoczesne, interdyscyplinarne działania edukacyjne. Udział w takim przedsięwzięciu, a także w III Świętokrzyskim Forum Młodych Badaczy, wpłynął pozytywnie na budowanie wizerunku naszej szkoły w lokalnym środowisku i w regionie.

Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach