Stanisław Staszic – wizjoner, który zmieniał oblicze regionu świętokrzyskiego
30.10.2026
Dnia 30 października 2026 r. zapraszamy nauczycieli i uczniów na konferencję naukową online „Stanisław Staszic i jego zasługi (nie tylko) dla regionu świętokrzyskiego”. W Roku Stanisława Staszica odkryjemy, jak jego działalność wpłynęła na rozwój nauki, edukacji i przemysłu w Kielcach oraz w całym regionie świętokrzyskim. Poznamy również mniej znane fakty z życia człowieka, którego idee wyprzedzały swoją epokę.
Co łączy kielecki Pałac Biskupów Krakowskich, hutę w Białogonie i zakłady przemysłowe w Samsonowie? Odpowiedź prowadzi do Stanisława Staszica – człowieka, którego pomysły i działania ponad dwieście lat temu wyznaczały kierunki rozwoju nauki, edukacji i przemysłu. Czy jego dokonania mogą inspirować również współczesne pokolenia?
Człowiek, który wyprzedzał swoją epokę
Uczony, geolog, geograf, filozof, reformator, działacz społeczny i gospodarczy – trudno zamknąć działalność Stanisława Staszica w jednym określeniu. Był człowiekiem wielu talentów, który wierzył, że wiedza, edukacja i rozwój gospodarczy stanowią fundament silnego państwa.
Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Rokiem Stanisława Staszica. To właśnie w tym roku przypada dwusetna rocznica śmierci tego wybitnego przedstawiciela polskiego oświecenia. Jest to doskonała okazja, aby na nowo odkryć jego dorobek i zastanowić się, jak wiele z jego idei pozostaje aktualnych.
Szczególne miejsce w życiu i działalności Staszica zajmowały Kielce oraz ziemie dzisiejszego województwa świętokrzyskiego.
Świętokrzyskie – miejsce, w którym rodziła się nowoczesność
Czy wiecie, że w 1816 roku w Kielcach powstała pierwsza w Polsce uczelnia techniczna – Szkoła Akademiczno-Górnicza? Jej utworzenie, w którym znaczącą rolę odegrał Stanisław Staszic, było ważnym krokiem w rozwoju polskiego szkolnictwa technicznego. Szkoła mieszcząca się w północnym skrzydle Pałacu Biskupów Krakowskich kształciła specjalistów potrzebnych rozwijającemu się górnictwu i hutnictwu.
W 2026 roku obchodzimy zatem nie tylko dwusetną rocznicę śmierci Staszica, ale również 210. rocznicę utworzenia tej wyjątkowej placówki edukacyjnej.
To jednak nie wszystko! Staszic odegrał istotną rolę w rozwoju Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Jego działalność wiązała się między innymi z rozwojem hutnictwa w Białogonie i Samsonowie oraz z planowaniem zakładów przemysłowych w dolinie rzeki Kamiennej.
Ślady tych przedsięwzięć do dziś są częścią dziedzictwa historycznego i przemysłowego naszego regionu.
Historia i geografia w zupełnie nowym wymiarze
Jak wyglądał region świętokrzyski w czasach Staszica? Dlaczego właśnie tutaj dostrzegał ogromny potencjał gospodarczy? W jaki sposób łączył badania naukowe z działaniami na rzecz społeczeństwa? I co dzisiejsi uczniowie mogą wynieść z poznawania jego dokonań?
Na te i inne pytania poszukamy odpowiedzi podczas konferencji naukowej „Stanisław Staszic i jego zasługi (nie tylko) dla regionu świętokrzyskiego” organizowanej w formule online.
W programie spotkania znalazły się trzy wystąpienia, które pozwolą spojrzeć na postać Staszica z różnych perspektyw:
- Stanisław Staszic jako uczony – prof. dr hab. Adam Massalski, Instytut Pamięci Narodowej.
- Związki Stanisława Staszica z regionem świętokrzyskim – dr Cezary Jastrzębski, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.
- Związki Stanisława Staszica z Kielcami – Leszek Dziedzic, Muzeum Historii Kielc.
Uczestnicy poznają Staszica nie tylko jako postać z podręczników historii, lecz także jako człowieka, którego działalność wpłynęła na rozwój miejsc, z którymi spotykamy się na co dzień.
Zaproś swoich uczniów na spotkanie z historią!
Konferencja jest propozycją dla nauczycieli i uczniów, którzy chcą odkrywać historię w szerszym kontekście, łącząc wydarzenia z przeszłości z geografią, nauką, gospodarką oraz dziedzictwem własnego regionu.
Może stać się inspiracją do dalszych rozmów na lekcjach historii i geografii, realizacji projektów edukacyjnych, a także poznawania lokalnych zabytków techniki i miejsc związanych ze Stanisławem Staszicem.
Zapraszamy do wspólnej podróży w czasie, podczas której przekonamy się, że historia regionu świętokrzyskiego to również historia odważnych pomysłów, przełomowych odkryć i ludzi, którzy potrafili zmieniać rzeczywistość.
Informacje organizacyjne
Termin: 30 października 2026 r., godz. 9.45–12.00
Forma: konferencja online
Platforma: Microsoft Teams
Adresaci: nauczyciele i uczniowie
Zarejestruj się już dziś!
Zgłoszenia przyjmowane są za pośrednictwem Systemu Obsługi Szkoleń ŚCDN.