Historia, pamięć i wspólne dziedzictwo. Uroczystość odsłonięcia i poświęcenia Cmentarza Wojennego nr 365 w Tymbarku
W najbliższy poniedziałek, 9 listopada 2026 r. w Tymbarku odbędą się uroczystości związane z odsłonięciem i poświęceniem Cmentarza Wojennego nr 365, po zakończeniu prac konserwatorsko-restauratorskich. Będzie to szczególna okazja, aby oddać hołd żołnierzom poległym podczas Wielkiej Wojny, przywrócić należną rangę temu wyjątkowemu miejscu pamięci, a także przypomnieć historię, która na trwałe wpisała się w dzieje naszej Małej Ojczyzny.
Wydarzenie organizowane jest z inicjatywy dr. Pawła Ptaszka, Wójta Gminy Tymbark, przy współudziale Mieczysława Urygi, Starosty Limanowskiego, jako partnera przedsięwzięcia. Uroczystości odbędą się pod honorowym patronatem dr. Krzysztofa Jana Klęczara, Wojewody Małopolskiego.
Cmentarz Wojenny nr 365 w Tymbarku to nie tylko świadectwo tragicznych wydarzeń I wojny światowej, ale również ważny element lokalnego i narodowego dziedzictwa historycznego. Jego odnowienie jest wyrazem troski o zachowanie pamięci o poległych, szacunku dla przeszłości oraz odpowiedzialności za przekazanie kolejnym pokoleniom materialnych świadectw historii.
Uroczystości rozpoczną się o godz. 10.00 na terenie zabytkowej nekropolii. W programie przewidziano modlitwę ekumeniczną z udziałem kapelanów Ordynariatu Wojska Polskiego – duchownych Kościoła katolickiego, ewangelicko-augsburskiego i prawosławnego, poświęcenie cmentarza, wystąpienia zaproszonych gości oraz złożenie wieńców i wiązanek pod krzyżem centralnym.
Szczególną oprawę uroczystości zapewnią warta honorowa żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej oraz członków Grup Rekonstrukcji Historycznych.
Wydarzenie będzie miało również ważny wymiar edukacyjny i naukowy. O godz. 12.00 w Bibliotece Publicznej w Tymbarku rozpocznie się konferencja popularnonaukowa pt. „Ochrona dziedzictwa Wielkiej Wojny w krajobrazie kulturowym Polski, Powiatu Limanowskiego i Gminy Tymbark. Aspekty prawne, konserwatorskie i rewitalizacyjne”. W gronie zaproszonych prelegentów znajdą się przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa kulturowego, środowiska konserwatorskiego, naukowcy oraz osoby zaangażowane w ratowanie i dokumentowanie miejsc pamięci. Wystąpienia poświęcone będą m.in. historii cmentarzy wojennych, ich ochronie prawnej, działalności konserwatorskiej, dobrym praktykom w opiece nad grobami wojennymi oraz znaczeniu takich miejsc w przestrzeni lokalnej.
Konferencję uzupełni wernisaż wystawy fotograficznej „Cmentarze z okresu I wojny światowej Małopolski i Podkarpacia w obiektywie Andrzeja Boryczko i Marka Stoszka”, stanowiącej okazję do poznania bogactwa i różnorodności wojennego dziedzictwa naszego regionu.
Równolegle, w godzinach 11.30–16.00, na placu obok Biblioteki Publicznej odbędzie się piknik edukacyjno-historyczny. Swoje stoiska zaprezentują Grupy Rekonstrukcji Historycznych: GRH 1915, SRH 1 PSP AK oraz Grupa Poszukiwawcza Południe. Ich obecność pozwoli uczestnikom nie tylko zobaczyć historyczne umundurowanie i wyposażenie, ale przede wszystkim w ciekawy, bezpośredni sposób poznać realia minionych wydarzeń, specyfikę służby wojskowej oraz historię formacji i ludzi, którzy tworzyli dzieje naszego regionu. To szczególnie cenna propozycja dla dzieci i młodzieży, dla których spotkanie z historią przedstawioną przez pasjonatów i rekonstruktorów może stać się inspirującą lekcją patriotyzmu i lokalnej historii.
Zaplanowane wydarzenia będą więc czymś więcej niż tylko uroczystym zakończeniem prac konserwatorskich. Staną się okazją do wspólnego spotkania, refleksji nad historią, poznawania dziedzictwa kulturowego oraz rozmowy o tym, jak ważne jest zachowanie miejsc pamięci dla przyszłych pokoleń.
Serdecznie zapraszamy mieszkańców Gminy Tymbark, Powiatu Limanowskiego, młodzież szkolną, pasjonatów historii, przedstawicieli organizacji społecznych oraz wszystkich, którym bliska jest pamięć o przeszłości i troska o lokalne dziedzictwo.
Zachęcamy do udziału zarówno w uroczystościach na cmentarzu wojennym, konferencji, jak i pikniku edukacyjno-historycznym. Niech będzie to wspólne spotkanie z historią, pamięcią i tradycją – okazja do oddania hołdu poległym, ale także do lepszego poznania i zrozumienia przeszłości naszej ziemi.
Program uroczystości:
Godz. 10.00-11.30 Uroczystości na Cmentarzu Wojennym nr 365 w Tymbarku
- Modlitwa ekumeniczna z udziałem kapelanów Ordynariatu WP
- Poświęcenie Cmentarza Wojennego nr 365
- Wystąpienia zaproszonych gości
- Złożenie wieńcy i wiązanek pod krzyżem centralnym
Godz. 12.00-14.30 Konferencja popularno-naukowa pn. Ochrona dziedzictwa Wielkiej Wojny w krajobrazie kulturowym Polski, Powiatu Limanowskiego i Gminy Tymbark: Aspekty prawne, konserwatorskie i rewitalizacyjne, Biblioteka Publiczna w Tymbarku
- Otwarcie konferencji przez dr Pawła Ptaszka, Wójta Gminy Tymbark;
- Wystąpienia zaproszonych gości;
I. Blok: Zagadnienie instytucjonalne i prawne ochrony cmentarzy wojennych
- Marcin Komosa, Zastępca Dyr. Departamentu Dziedzictwa Kulturowego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
- Joanna Florkiewicz - Kamieniarczyk, Dyrektor Wydziału Rewaloryzacji Zabytków Krakowa i Dziedzictwa Narodowego, Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie;
- Katarzyna Urbańska, Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków;
II. Blok: Cmentarze wojenne - aspekty prawne, konserwatorskie i rewitalizacyjne
- Agnieszka Partridge, Gustaw Ludwig. Architekt i artysta przestrzeni;
- Marcin Czarnowicz, Barbara Witkowska, Agnieszka Ochał-Czarnowicz, Adam Psica, Wojciech Pasek, Grzegorz Gąska, Marta Nikraszewicz-Grabek (Uniwersytet Jagielloński), Dobre praktyki w poszukiwaniu i opiece nad grobami i cmentarzami wojennymi. Czyli co to właściwie znaczy
- Robert Kowalski (Urząd Gminy Tymbark, PTH), Miejsce pamięci w przestrzeni lokalnej – aspekty historyczne, społeczne i konserwatorskie rewitalizacji Cmentarza Wojennego nr 365 w Tymbarku.
Przerwa kawowa
Wernisaż wystawy fotograficznej pt. Cmentarze z okresu I wojny światowej Małopolski i Podkarpacia w obiektywie Andrzeja Boryczko, Marka Stoszka, Biblioteka Publiczna w Tymbarku.
III. Blok: Cmentarze wyznaniowe – jak ocalić dziedzictwo?
- Piotr Kędziora Babiński (Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP, fundacja Kamienie Niepamięci), Groby wojenne na cmentarzach ewangelickich oraz cmentarze ewangelickie w Polsce centralnej.
- Marek Rekucki (Stowarzyszenie Mszański Sztetl), Zabytkowy cmentarz żydowski w Mszanie Dolnej - nasz skarb, nasza sprawa.
Wydarzenie towarzyszące:
Piknik edukacyjno-historyczny: Plac obok Biblioteki Publicznej w Tymbarku: Stoiska Grup Rekonstrukcyjny: GRH 1915, SRH 1 PSP AK, Grupa Poszukiwawcza Południe