Procedura postępowania w sytuacjach konfliktowych człowiek – wilk
31.03.2025
Informuje Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
Gdzie można spotkać wilka i jak się zachować?
- W pobliżu lasów lub na terenach leśnych
Sytuacja 1: Wilk wygląda zdrowo, oddala się od ludzi – brak potrzeby interwencji.
Sytuacja 2:Wilk nie ucieka przed pojazdem
Jak się zachować? Normalne zachowanie, nie wymaga interwencji.
Sytuacja 3: Wilk w obszarze zabudowanym (wieś lub miasto)
Wilk wygląda na przestraszonego, może być zagubiony.
Jak się zachować? Wójt/burmistz/prezydent miasta podejmuje działania, by umożliwić mu powrót do lasu. W razie potrzeby po uzyskaniu zgody RDOŚ odławia i przewozi w bezpieczne miejsce.
Sytuacja 4: Wilk z wyraźnymi oznakami choroby, podejrzane zachowanie
Może to być przypadek wścieklizny lub innej choroby!
Jak się zachować? Wójt/burmistrz/prezydent miasta może wystąpić o zgodę na eutanazję do GDOŚ lub Ministra Środowiska (jeśli teren parku narodowego).
Wymagane uprzednie wykonanie dokumentacji (zdjęcia, filmy) i konsultacja z ekspertem.
Sytuacja 5: Wilk regularnie widywany w pobliżu budynków mieszkalnych, zbliża się do ludzi i wzbudza niepokój
Jak się zachować? Jeśli sytuacja stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, wójt/burmistrz/prezydent miasta występuje do GDOŚ o zgodę na odstrzał. Wójt/burmistrz/prezydent miasta organizuje odstrzał.
W przypadku braku bezpośredniego zagrożenia dla ludzi, wójt/burmistrz/prezydent miasta może wnioskować do RDOŚ o zezwolenie na płoszenie (np. broń hukowa) lub odłów w celu oznakowania GPS/GSM i przesiedlenia do kompleksu leśnego. Płoszenie lub odłów organizuje wójt/burmistrz/prezydent miasta.
Każdy odłowiony lub odstrzelony osobnik powinien być poddany badaniom weterynaryjnym i genetycznym.
Sytuacja 6: Wilki atakują zwierzęta gospodarskie po raz pierwszy lub sporadycznie
Jak się zachować? Hodowca zabezpiecza dowody i zgłasza szkodę do regionalnego dyrektora ochrony środowiska (RDOŚ), który po jej oszacowaniu wypłaca odszkodowanie.
Wspólnie ustalane są dodatkowe zabezpieczenia (np. ogrodzenia, pastuchy elektryczne).
Sytuacja 7: Wilki regularnie atakują zwierzęta gospodarskie
Procedura zgłaszania szkód jest taka sama jak wyżej.
Jeśli ataki powtarzają się i nie wynikają z zaniedbań hodowcy, wójt/burmistrz/prezydent miasta lub sam poszkodowany może wnioskować do GDOŚ (lub Ministra Środowiska w przypadku parku narodowego) o zgodę na eliminację wilków wyrządzających szkody.
Spotkania z wilkami są niezwykle rzadkie, ponieważ wilki odczuwają przed ludźmi naturalny strach. Są to inteligentne i ciekawe zwierzęta – zdarza się, że mogą przyglądać się ciągnikom rolniczym czy samochodom. Podczas bezpośredniego spotkania mogą przez chwilę obserwować człowieka i nie uciekać od razu – takie zachowanie jest typowe dla wszystkich dzikich zwierząt.
Zachowaj czujność, ale nie panikuj!
Wilki rzadko stanowią zagrożenie, a odpowiednie działania pomagają uniknąć konfliktów.
Opracowane na podstawie:
„Nowak S., Mysłajek R. W., Okarma H., Śmietana W, 2005, Analiza dotychczasowych rodzajów i rozmiaru szkód wyrządzanych przez wilki oraz stosowanie metod rozwiązywania sytuacji konfliktowych, Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków.”