Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Stoku Lackim

Diagnoza SI to specjalistyczne badanie, które pozwala ocenić, jak dziecko odbiera, przetwarza i organizuje bodźce zmysłowe, takie jak dotyk, ruch, dźwięk czy bodźce wzrokowe. Badanie to pokazuje, czy układ nerwowy dziecka prawidłowo reaguje na informacje płynące ze środowiska i z jego własnego ciała.

Diagnozę integracji sensorycznej przeprowadza się zazwyczaj u dzieci od około 2,5–3 roku życia do wieku szkolnego. Młodsze dzieci mogą być poddane obserwacji klinicznej i wstępnej ocenie funkcjonowania sensorycznego, jednak pełna, standaryzowana diagnoza możliwa jest zwykle od momentu, gdy dziecko zaczyna współpracować z terapeutą (ok. 3 roku życia).

Diagnoza SI składa się z kilku etapów:

1. Wywiad z rodzicem – terapeuta rozmawia o rozwoju dziecka, jego trudnościach, sposobie reagowania na różne bodźce i codziennym funkcjonowaniu.
2. Obserwacja swobodnej aktywności dziecka – terapeuta przygląda się, jak dziecko porusza się, bawi, wchodzi w kontakt z otoczeniem.
3. Testy i próby kliniczne – dziecko wykonuje zadania oceniające sprawność motoryczną, równowagę, koordynację ruchową, reakcje na bodźce dotykowe, przedsionkowe (równowaga, ruch) i proprioceptywne (czucie głębokie).
4. Ocena motoryki dużej i małej – terapeuta sprawdza, jak dziecko radzi sobie
   z ruchami całego ciała, jak chwyta przedmioty i wykonuje precyzyjne czynności.
5. Podsumowanie i opracowanie zaleceń – na podstawie wyników diagnozy rodzic otrzymuje szczegółowy opis funkcjonowania dziecka oraz wskazówki do dalszego postępowania, w tym ewentualną propozycję terapii SI.    

Diagnoza SI może być pomocna szczególnie u dzieci, które:

• Mają trudności w rozwoju mowy lub opóźniony rozwój komunikacji, zarówno werbalnej, jak i niewerbalnej. Dzieci takie mogą mówić niewiele, mieć problemy z rozumieniem poleceń lub trudności w nawiązywaniu kontaktu wzrokowego i społecznego.
• Wykazują nadmierną potrzebę ruchu lub przeciwnie – są bardzo wycofane ruchowo. Mogą być stale w ruchu, biegać bez celu, wspinać się, kręcić wokół własnej osi albo unikać aktywności fizycznej i wykazywać niechęć do zabaw ruchowych.
• Mają trudności z równowagą, koordynacją ruchową i planowaniem ruchów, co objawia się np. potykaniem, upadkami, problemami z jazdą na rowerze czy huśtaniem się, a także niezgrabnością w manipulowaniu przedmiotami.
• Nie lubią dotyku lub reagują nadmiernie na bodźce dotykowe – nie chcą chodzić boso, nie tolerują określonych ubrań czy metek, unikają kontaktu fizycznego, przytulania czy bliskości innych osób.
• Są nadwrażliwe lub niewrażliwe na dźwięki, światło, zapachy czy ruch –
  np. przeszkadzają im hałasy, mają trudności w skupieniu się przy obecności wielu bodźców, albo wręcz nie reagują na głośne dźwięki i intensywne wrażenia sensoryczne.
• Mają trudności w koncentracji uwagi, łatwo się rozpraszają, nie kończą rozpoczętych czynności, przechodzą chaotycznie z jednej aktywności do drugiej.
• Prezentują opóźnienia w rozwoju motoryki małej, mają trudności
  z precyzyjnymi czynnościami ręcznymi, jak rysowanie, kolorowanie, wycinanie czy prawidłowy chwyt narzędzi pisarskich.
• Wykazują trudności w zakresie samoobsługi, np. mają problemy
  z samodzielnym ubieraniem się, korzystaniem z toalety, myciem czy jedzeniem sztućcami.
• Nie reagują adekwatnie na ból lub nie odczuwają zagrożenia – mogą np. uderzyć się i nie zwrócić na to uwagi, wspinać się w niebezpieczne miejsca lub podejmować ryzykowne działania bez świadomości konsekwencji.
• Mają trudności w relacjach społecznych, wolą zabawę w samotności, nie potrafią dostosować się do reguł zabawy z innymi dziećmi, trudno im nawiązać kontakt wzrokowy czy prowadzić naprzemienne interakcje.
• Występują u nich zachowania powtarzalne i stereotypowe, jak kręcenie się
  w kółko, machanie rękami, wpatrywanie się w wirujące przedmioty, co może wskazywać na trudności w regulacji sensorycznej.
• Mają zdiagnozowane lub podejrzenie zaburzeń neurorozwojowych, takich jak: autyzm, ADHD, opóźnienie psychoruchowe, zaburzenia koordynacji ruchowej czy obniżone lub wzmożone napięcie mięśniowe.

Diagnoza SI pozwala określić, w których obszarach sensorycznych dziecko ma trudności oraz wskazać kierunki dalszej terapii. Dzięki temu możliwe jest opracowanie indywidualnego programu wspierającego rozwój dziecka i ułatwiającego mu codzienne funkcjonowanie w środowisku domowym, przedszkolnym czy szkolnym.