Stanowisko Zarządu Związku Powiatów Polskich w sprawie sytuacji w ochronie zdrowia
05.01.2026
W odpowiedzi na rosnące wyzwania, z jakimi mierzą się szpitale powiatowe, Powiat włącza się w działania środowiska samorządowego na rzecz poprawy sytuacji w ochronie zdrowia, publikując stanowisko Zarządu Związku Powiatów Polskich. Celem tej inicjatywy jest nagłośnienie problemów systemowych oraz wsparcie postulatów zmierzających do zapewnienia stabilności funkcjonowania szpitali i bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców.
Stanowisko
Zarządu Związku Powiatów Polskich
w sprawie sytuacji w ochronie zdrowia
Warszawa, 2 stycznia 2026 roku
Związek Powiatów Polskich z rosnącym niepokojem obserwuje narastający kryzys w publicznym systemie ochrony zdrowia, który w perspektywie kilku najbliższych miesięcy spowoduje zmniejszenie faktycznej dostępności pacjentów do leczenia oraz dalsze pogorszenie sytuacji finansowej podmiotów leczniczych sektora publicznego, które odpowiadają za zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego.
Szpitale powiatowe stają przed perspektywą przygotowania programów naprawczych, zgodnie z nowymi wymogami prawnymi. Żadne działania naprawcze nie będą jednak skuteczne, jeżeli decyzje władz centralnych dotyczące zarówno organizacji systemu ochrony zdrowia, jak i wsparcia procesów restrukturyzacyjnych nie będą komunikowane i wdrażane ze stosownym wyprzedzeniem oraz poprzedzone rzetelną analizą finansową i prawną.
Zorganizowany 4 grudnia 2025 r. rządowy szczyt zdrowotny był sztuką uników. Na szczycie zdrowotnym organizowanym przez Prezydenta RP 5 grudnia 2025 r. więcej czasu i uwagi poświęcono utrzymaniu dobrostanu personelu medycznego niż pacjentom.
Oczekujemy jasnej deklaracji i działań dotyczących dalszych losów ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. W 2022 r. z zaufaniem powiaty i ich szpitale podeszły do pomysłu włączenia kosztów podwyżek w wycenę świadczeń oraz odejścia od ich finansowania na tzw. PESEL. Zaufanie to zostało jednak przez stronę rządową nadużyte, a koszty funkcjonowania tej ustawy już teraz przerzucane są na szpitale.
Utrzymanie obecnego mechanizmu podwyżkowego wygeneruje dodatkowe roczne koszty w wysokości 12 miliardów złotych, tj. więcej niż szacowany wzrost wpływów ze składki zdrowotnej na 2026 r. względem roku 2025. Szacowany wzrost płac w sektorze ochrony zdrowia będzie przeszło 2-krotnie wyższy niż wzrost płacy minimalnej. Trudno uznać, że taki wzrost płac dla jednej grupy zawodowej jest uzasadniony społecznie.
Przypominamy, że system ochrony zdrowia jest dla pacjentów, a nie dla lekarzy i pielęgniarek. Wynagrodzenie personelu medycznego bez wątpienia powinno być godne, stabilne i adekwatne do poziomu odpowiedzialności, kompetencji oraz obciążenia pracą. Jednocześnie utrzymywanie obecnych regulacji płacowych, opartych na sztywnych mnożnikach i oderwanych od realiów całego rynku pracy, prowadzi do coraz większych dysproporcji między wybranymi grupami zawodowymi a ogółem pracowników w Polsce, gdzie mediana wynagrodzeń w kraju wynosi około 7 tys. zł miesięcznie.
Wnosimy o niezwłoczne przedstawienie instrumentów mających wspierać realizację programów naprawczych. Obowiązek przygotowania programów według nowych zasad formalnie ziści się 1 kwietnia 2026 roku, ale szpitale i podmioty właścicielskie już podejmują działania przygotowawcze. Tymczasem nie ma zapowiadanego od 1,5 roku programu Banku Gospodarstwa Krajowego. Ponadto nadal nic nie wiadomo na temat instrumentu, jaki miałby zostać uruchomiony w ramach Funduszu Medycznego.
Podmioty realizujące inwestycje w ramach KPO, w szczególności w zakresie opieki długoterminowej, nadal nie wiedzą, czy będą miały kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Nie wiadomo, kiedy zostanie uruchomione narzędzie informatyczne do przygotowania programów naprawczych oraz na jakich zasadach oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia mają współpracować z podmiotami leczniczymi w zakresie opracowania programów. Zwracamy również uwagę na brak zapowiadanych działań dotyczących zmniejszenia zbędnych obciążeń kadrowo-organizacyjnych, które generują niepotrzebne koszty dla systemu ochrony zdrowia.
Oczekujemy przygotowania jasnego harmonogramu dokonania zmiany wycen świadczeń opieki zdrowotnej oraz jednoznacznej informacji o zasadach, na jakich ma odbywać się dostęp do tzw. nielimitowanych świadczeń. Jeżeli dokonuje się zmiany wycen, taryf lub zmienia zasady udzielania świadczeń nielimitowanych, to równolegle z tymi działaniami powinna być dokonywana zmiana wycen w niedoszacowanych procedurach. Obecne działania NFZ wprost uderzają w tzw. szpitale powiatowe i prowadzą do dalszego pogarszania ich sytuacji finansowej.
Protestujemy przeciwko wprowadzaniu systemowych zmian w ochronie zdrowia poprzez podejmowane często bez właściwych konsultacji decyzje Ministra Zdrowia i Prezesa NFZ.
Protestujemy przeciwko planowanej likwidacji współczynników 1,07 i 1,06 dla szpitali I i II poziomu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz obniżeniu znaczenia współczynników jakościowych. Proponowana zmiana tylko pogłębi problemy finansowe szpitali powiatowych. Jeżeli celem Rządu jest likwidacja szpitali powiatowych, to wnosimy o to, aby Rząd jasno to zakomunikował.
Apelujemy o utrzymanie zasad finansowania posiłków dla pacjentów na takich zasadach, jak przewidziano w pilotażu „Dobry posiłek w szpitalu”.
Wnosimy o zmianę zasad finansowania nadwykonań w świadczeniach nielimitowanych, tj. wprowadzenie rozliczeń miesięcznych oraz umożliwienie wystawiania przez świadczeniodawców faktur bezpośrednio po zakończeniu miesiąca.
Prezes Zarządu
Związku Powiatów Polskich
Andrzej Płonka