Zmiany klimatu i ochrona zasobów wodnych - spotkania edukacyjne w Porębie Średniej i Brańszczyku
11 maja 2025 r. mieszkańcy gminy Brańszczyk mieli okazję wziąć udział w dwóch spotkaniach edukacyjnych poświęconych wpływowi zmian klimatycznych na nasze codzienne życie oraz zagadnieniom związanym z ochroną zasobów wodnych.
Spotkania odbyły się o godz. 13:00 w Zespole Placówek Oświatowych w Porębie Średniej oraz o godz. 15:00 w sali OSP w Brańszczyku. Prowadził je przyrodnik Marcin Siuchno.
Wydarzenia odbyły się w ramach projektu pn. „Zakup ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego wraz z pełnym wyposażeniem dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Brańszczyku”, współfinansowanego ze środków Funduszy Europejskich dla Mazowsza w ramach projektu nr FEMA.02.04-IP.01-005W/23, Priorytet II „Fundusze Europejskie na zielony rozwój Mazowsza” dla Działania 2.4 „Dostosowanie do zmian klimatu”, Typ projektów: „Sprzęt i infrastruktura do celów zarządzania klęskami i katastrofami”.
Podczas spotkania poruszono wiele kluczowych zagadnień. Uczestnicy dowiedzieli się, czym są gazy cieplarniane – zwłaszcza dwutlenek węgla – i jak ich nadmierna emisja wpływa na klimat. Najwięksi emitenci CO₂ to Chiny, USA i Europa, przy czym warto zaznaczyć, że kraje najbardziej dotknięte skutkami zmian klimatycznych np. Pakistan i Bangladesz – odpowiadają zaledwie za około 1% światowej emisji.
Marcin Siuchno zwrócił uwagę na fakt, że globalne ocieplenie powoduje m.in. topnienie wiecznej zmarzliny, co prowadzi do zapadania się budynków i infrastruktury, na północy. Zmiany te są wyzwaniem m.in. dla kopalni i innych obiektów przemysłowych.
Zmienia się także rozkład opadów – coraz rzadziej mamy do czynienia ze śniegiem, a coraz częściej z intensywnymi, gwałtownymi deszczami. Gleba, pełniąca rolę naturalnej gąbki, nie nadąża z magazynowaniem wody, co prowadzi do zjawisk takich jak susze hydrologiczne i powodzie błyskawiczne.
Uczestnicy spotkań usłyszeli, że oszczędzanie każdego rodzaju wody staje się koniecznością. Straty w systemach wodociągowych sięgają nawet 20%. Zmiany klimatu wymuszają również przystosowanie rolnictwa – sezon wegetacyjny się wydłuża, ale kluczowe staje się zabezpieczenie zasobów wodnych, by móc efektywnie prowadzić uprawy.
Zmiany klimatu to także wyzwanie dla infrastruktury elektroenergetycznej, w Polsce wciąż jest ona przystosowana głównie do warunków zimowych. Tymczasem coraz częstsze upały powodują większe zapotrzebowanie na energię latem. Wyzwanie stanowi m.in. chłodzenie elektrowni, które do tej pory wykorzystywały wodę – zasób coraz bardziej deficytowy i centrów danych. W przyszłości serwerownie mogą być lokalizowane w chłodniejszych krajach, co ma również znaczenie geopolityczne.
Zmiany klimatyczne, choć niosą wiele zagrożeń, mogą być także szansą. Polska staje się atrakcyjnym kierunkiem turystycznym – m.in. Bałtyk zyskuje popularność wśród turystów z Czech, szukających nieco chłodniejszego klimatu niż np. w Chorwacji.
Ważnym elementem adaptacji do nowej rzeczywistości będzie też odpowiedzialne gospodarowanie ogniem w kontekście coraz częstszych pożarów, a także przestrzeganie ostrzeżeń systemu RCB i edukacja społeczeństwa.
Spotkania w Porębie Średniej i Brańszczyku były doskonałą okazją do zdobycia praktycznej wiedzy i refleksji nad tym, jak każdy z nas może przyczynić się do ochrony klimatu i zasobów wodnych – zarówno dziś, jak i w przyszłości.
