Nie lekceważ zmian na skórze
17.06.2026
Rak skóry zazwyczaj zaczyna się od widocznej zmiany na skórze. Może wyglądać jak guzek, plamka lub ranka, która nie chce się goić. Często trudno je odróżnić od innych zmian skórnych, więc konieczna jest ocena lekarska. Jednym z szczególnie niebezpiecznych nowotworów skóry jest czerniak. Występuje rzadziej niż inne nowotwory cechuje się wysoką agresywnością i zdolnością do szybkiego tworzenia przerzutów. Wczesne wykrycie zmian nowotworowych znacząco zwiększa szanse na całkowite wyleczenie.
Rodzaje nowotworów skóry:
Rak podstawnokomórkowy – wolnorosnący, perłowy, błyszczący guzek, może krwawić i tworzyć owrzodzenia. Jest najczęstszym nowotworem skóry. Rozwija się powoli i rzadko daje przerzuty, jednak nieleczony może niszczyć okoliczne tkanki.
Rak kolczystokomórkowy – twardy, czerwony guzek lub grudka, może być bolesny, łuszczyć się i tworzyć owrzodzenia. Stanowi drugi pod względem częstości występowania nowotwór skóry. Może dawać przerzuty do węzłów chłonnych i innych narządów, zwłaszcza jeśli zostanie późno rozpoznany.
Czerniak - rozwija się z komórek barwnikowych skóry – melanocytów. Jest najbardziej niebezpiecznym nowotworem skóry ze względu na szybki wzrost i wysokie ryzyko przerzutów. Może pojawić się zarówno na wcześniej istniejącym znamieniu, jak i na pozornie zdrowej skórze. Cechy charakterystyczne, które pomagają w rozpoznaniu czerniaka, określane są za pomocą kryteriów ABCDE. Wystąpienie jednej lub kilku z tych cech powinno skłonić do konsultacji dermatologicznej.
Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka skóry jest nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV), pochodzące ze słońca lub solariów. Do innych czynników zwiększających ryzyko należą:
• jasna karnacja skóry,
• częste oparzenia słoneczne, szczególnie w dzieciństwie,
• duża liczba znamion barwnikowych,
• występowanie czerniaka w rodzinie,
• osłabienie układu odpornościowego,
• starszy wiek.
Rak skóry jest poważnym problemem zdrowotnym, którego częstość występowania stale rośnie.
Skuteczna profilaktyka obejmuje:
• unikanie intensywnego nasłonecznienia między godziną 10:00 a 16:00,
• stosowanie kremów z filtrem SPF 30–50,
• noszenie odzieży ochronnej, kapelusza i okularów przeciwsłonecznych,
• rezygnację z korzystania z solariów,
• regularną samokontrolę skóry,
• okresowe badania dermatologiczne.
Pamiętajmy, że wczesne wykrycie zmian nowotworowych znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i pełny powrót do zdrowia.