Gmina
Grodzisko Dolne

Program „Czyste Powietrze” to szansa na dofinansowanie termomodernizacji domu, wymiany źródła ciepła czy poprawy efektywności energetycznej budynku. Warto jednak pamiętać, że otrzymanie dotacji wiąże się również z obowiązkami beneficjenta. Jednym z nich jest możliwość przeprowadzenia kontroli inwestycji.

• Kontrola może odbyć się w okresie pięciu lat od zakończenia inwestycji

Beneficjenci programu powinni wiedzieć, że inwestycja może zostać skontrolowana nie tylko w trakcie realizacji prac czy przed wypłatą dotacji, ale również przez pięć lat od zakończenia przedsięwzięcia. W tym czasie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – samodzielnie lub za pośrednictwem upoważnionych podmiotów – mogą sprawdzić prawidłowość wykonania inwestycji.

Kontrola może odbyć się zarówno w miejscu realizacji przedsięwzięcia, jak i w siedzibie WFOŚiGW, gdzie beneficjent może zostać poproszony o dostarczenie wymaganych dokumentów.

• Dokumenty warto przechowywać od początku

Najlepszym sposobem na bezproblemową kontrolę jest systematyczne gromadzenie dokumentacji już od rozpoczęcia inwestycji. Należy zachować przede wszystkim:

• oryginały faktur i rachunków,
• potwierdzenia zapłaty,
• audyt energetyczny oraz dokumentację projektową,
• certyfikaty, karty produktów i gwarancje urządzeń,
• protokoły montażu i odbiorów,
• dokumenty potwierdzające dochody, jeśli były wymagane przy składaniu wniosku,
• pozostałe dokumenty związane z realizacją przedsięwzięcia.

Oryginały dokumentów pozostają u beneficjenta. Kontrolujący mają jedynie prawo do ich wglądu, a w przypadku kontroli prowadzonej bez wizyty na miejscu mogą poprosić o przesłanie kopii lub skanów.

• Co sprawdzają kontrolujący?

Zakres kontroli wynika z zapisów umowy o dofinansowanie oraz dokumentów złożonych podczas ubiegania się o wsparcie. Podczas kontroli mogą zostać zweryfikowane:

• zgodność wykonanych prac z umową,
• kwalifikowalność poniesionych kosztów,
• poprawność dokumentacji finansowej i technicznej,
• zamontowane urządzenia oraz wykonane ocieplenie,
• zgodność danych przedstawionych we wniosku o dofinansowanie.

Kontrolujący mają prawo wykonać oględziny budynku, sporządzić dokumentację fotograficzną, dokonać pomiarów oraz poprosić beneficjenta o złożenie ustnych lub pisemnych wyjaśnień.

• O czym trzeba pamiętać po zakończeniu inwestycji?

W okresie trwałości projektu obowiązują określone ograniczenia. Beneficjent nie może zmienić przeznaczenia budynku lub lokalu mieszkalnego na inne cele, demontować urządzeń zakupionych z dofinansowania (z wyjątkiem wymiany uszkodzonych na urządzenia o parametrach nie gorszych) ani montować dodatkowych źródeł ciepła, które nie spełniają wymagań programu.

• Kontrola jest zapowiadana

Każda kontrola przeprowadzana u beneficjenta jest wcześniej uzgadniana. WFOŚiGW informuje o proponowanym terminie wizyty. Jeżeli z winy beneficjenta dwukrotnie nie dojdzie do skutku wcześniej umówiona kontrola, fundusz może wypowiedzieć umowę o dofinansowanie.

Po zakończeniu kontroli sporządzany jest protokół w dwóch egzemplarzach – po jednym dla każdej ze stron. Jeżeli beneficjent ma zastrzeżenia do ustaleń kontrolujących, powinien wpisać je do protokołu przed jego podpisaniem.

• Nieprawidłowości mogą oznaczać zwrot dotacji

Stwierdzenie naruszenia warunków programu może skutkować obniżeniem wysokości przyznanej dotacji lub nawet rozwiązaniem umowy. W takich przypadkach beneficjent może zostać zobowiązany do zwrotu całości lub części otrzymanych środków wraz z odsetkami. W poważniejszych sytuacjach, takich jak posługiwanie się podrobionymi dokumentami, nierzetelnymi oświadczeniami czy fałszywymi fakturami, mogą zostać zastosowane również sankcje wynikające z przepisów prawa karnego.

• Czytaj, zanim podpiszesz

Instytucje realizujące program przypominają, aby nie podpisywać pustych formularzy, nieuzupełnionych pełnomocnictw ani umów bez dokładnego zapoznania się z ich treścią.

Dobrze przygotowana dokumentacja, zgodna z umową realizacja inwestycji oraz przestrzeganie zasad programu to najlepszy sposób, aby kontrola przebiegła sprawnie i bez niepotrzebnych komplikacji.

Źródło: NFOŚiGW