Terapia pedagogiczna
Terapia pedagogiczna (zajęcia korekcyjno-kompensacyjne) to proces długotrwałych oddziaływań nastawionych na pomoc dziecku. Polega na usprawnianiu zaburzonych funkcji oraz doskonaleniu tych, które są dobrze rozwinięte. Celem jej jest niwelowanie trudności, przyczyn i objawów niepowodzeń szkolnych. Działania terapeutyczne nastawione są na eliminowanie ujemnych konsekwencji ujawnianych deficytów, podwyższanie samooceny i motywacji do działania. Terapia dąży do wszechstronnego rozwoju zdolności poznawczych, percepcyjno-motorycznych, pomaga w realizacji obowiązków szkolnych. Terapię pedagogiczną prowadzi terapeuta pedagogiczny.
Terapeuta pedagogiczny to specjalista zajmujący się terapią uczniów z trudnościami w nauce oraz zagrożonych zaburzeniami rozwojowymi. Pomaga dzieciom pokonywać przeszkody edukacyjne i osiągnąć sukces. Terapeuta pedagogiczny to osoba, która ukończyła studia z zakresu pedagogiki specjalnej lub terapii pedagogicznej i posiada przygotowanie do pracy z dziećmi i młodzieżą z trudnościami w nauce. Terapeuta pedagogiczny jest również diagnostą i przeprowadza badanie pod kątem ryzyka oraz specyficznych trudności w uczeniu się (wraz z psychologiem).
Podczas zajęć z terapii pedagogicznej:
- nie są udzielane korepetycje – przychodząc na terapię pedagogiczną, dziecko nie przerabia materiału, który ma w szkole, nie odrabia lekcji;
- na zajęciach terapeuta nie zajmuje się nauczaniem, edukowaniem – nie są to dodatkowe lekcje.
Terapeuta pedagogiczny na zajęciach pedagogicznych zajmuje się:
- usprawnianiem opóźnionych funkcji słuchowych, wzrokowych, motorycznych,
a także doskonaleniem tych dobrze rozwiniętych; - specjalistyczną pomocą w zakresie trudności szkolnych oraz zaburzeń rozwojowych;
- terapią specyficznych trudności w uczeniu się, czyli: dysleksją, dysgrafią, dyskalkulią, dysortografią oraz ryzkiem wystąpienia tych trudności (o ryzyku mówimy w przypadku dzieci do ukończenia III klasy szkoły podstawowej).
Praca podczas terapii pedagogicznej różni się tym od korepetycji czy zajęć wyrównawczych, że terapeuta podchodzi kompleksowo do problemu, pracuje na podstawach, obszarach, które są zaburzone, a nie na efekcie tych zaburzeń.
Terapia pedagogiczna skierowana jest dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym oraz do dzieci w wieku przedszkolnym:
- z trudnościami w nauce, w szczególności w nauce czytania i pisania oraz ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się (dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia),
- z zaburzeniami funkcji wzrokowych i słuchowych,
- z trudnościami z pamięcią, koncentracją uwagi,
- z zaburzeniami emocjonalno-motywacyjnymi,
- z nadpobudliwością psychoruchową,
- z zaburzeniami integracji sensorycznej,
- z problemami dotyczącymi lateralizacji,
- przejawiających nieharmonijny rozwój,
- z zaburzeniami zdolności matematycznych,
- mających obniżony poziom umiejętności manualnych i grafomotorycznych,
- przejawiających trudności w zakresie orientacji przestrzennej oraz koordynacji wzrokowo-ruchowo-słuchowej,
- w ramach terapii pedagogicznej usprawniane są analizatory: wzrokowy, słuchowy i kinestetyczny.
Zasady terapii pedagogicznej
- zasada indywidualizacji – środków i metod oddziaływania korekcyjnego,
- zasada stopniowania trudności – stopniowe przechodzenie od ćwiczeń łatwiejszych do trudniejszych, ale tylko wtedy, kiedy te łatwiejsze zostały opanowane,
- zasada korekcji zaburzeń – ćwiczenia najgłębiej zaburzonych funkcji i najmniej opanowanych umiejętności (aby utrzymać motywację i zainteresowanie dziecka trzeba robić przerwy oraz ćwiczyć różne funkcje – nie skupiać się tylko na jednej),
- zasada kompensacji zaburzeń – ćwiczenie funkcji zaburzonych z funkcjami niezaburzonymi,
- zasada systematyczności,
- zasada ciągłości oddziaływania psychoterapeutycznego,
- zasada współdziałania z domem i ze szkołą – dobra współpraca,
- zasada atmosfery życzliwości i serdeczności,
- zasada utrzymywania u dziecka zainteresowania pracą,
- zasada celowości,
- zasada wszechstronności,
- zasada optymizmu pedagogicznego.
Czas trwania terapii pedagogicznej zależy od:
- głębokości zaburzeń, z którymi dziecko się mierzy;
- systematyczności zajęć – częste odwoływanie sprawia, że terapia nie jest tak efektywna;
- motywacji wewnętrznej dziecka – nad którą oczywiście również pracujemy podczas terapii, jednak wiemy z doświadczenia, że dziecko, które podejmuje pracę tylko dlatego, że rodzice tak każą, nie skorzysta z niej w pełni;
- pracy w domu – szczególnie odnosi się to do pracy z dzieckiem w wieku wczesnoszkolnym, które uczy się czytać: im bardziej efektywna i systematyczna praca w domu (na podstawie materiałów i wskazówek danych przez terapeutę), tym szybciej widoczne będą efekty;
- indywidualnych możliwości dziecka, tempa pracy, czasu koncentracji na zadaniu, możliwości intelektualnych;
- oczekiwań, zarówno ucznia jak i rodzica – specyficzne trudności dotykają wielu aspektów życia, rzadko odnoszą się tylko do czytania, robienia błędów
w pisaniu czy matematyki, więc praca może trwać naprawdę długo i dotyczyć różnych zakresów, jednak może być też pracą skoncentrowaną na danym problemie, na przykład czytaniu i po osiągnięciu satysfakcjonującego efektu, zostać zakończona.
Terapia to proces, nie wystarczy kilka, kilkanaście spotkań, żeby uzyskać zakładane efekty. Dzięki zaangażowaniu i współpracy terapeuty, rodzica i dziecka można osiągnąć założone cele oraz rezultaty w postaci sukcesów terapeutycznych.
W celu skorzystania z terapii pedagogicznej na terenie Poradni należy zgłosić dziecko telefonicznie bądź osobiście w sekretariacie Poradni.
Zajęcia trwają 45 min., są indywidualne, odbywają się raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie. Po zajęciach rodzice są informowani przez terapeutę o przebiegu spotkania, często też dziecko dostaje pracę do domu, z którą rodzice są zapoznawani.