Powiat Dąbrowski

W 1855 r. utworzono w Dąbrowie tzw. powiat sądowy, wraz z urzędem powiatowym. Obejmował on 52 miejscowości i liczył 25 tys. mieszkańców. Sąsiednim powiatem było Żabno, do którego wówczas przynależały miejscowości dzisiejszych gmin Bolesław, Gręboszów i części Olesna. 

Po kolejnej reformie administracyjnej Galicji w 1867 r. utworzony został  samorząd powiatowy z marszałkiem powiatu i radą powiatową na czele oraz Starostwo Powiatowe w Dąbrowie Tarnowskiej wykonujące zadania administracji rządowej, którym kierował starosta. Utworzenie samorządowej administracji powiatowej zapoczątkowało okres ożywienia gospodarczego i społecznego powiatu. W tym czasie m.in. ukończono budowę szosy Tarnów - Dąbrowa - Szczucin, powołano Towarzystwo Zaliczkowe, kółka rolnicze, gminne kasy pożyczkowe, a także uruchomiono linię kolejową z Tarnowa do Szczucina. Towarzyszył temu wzrost świadomości narodowej i politycznej mieszkańców powiatu.

Pod zaborem austriackim rozwój gospodarczy powiatu opierał się głównie na rolnictwie, niszczonym jednak przez liczne klęski żywiołowe, zwłaszcza pożary na przełomie XIX i XX wieku. Przemysł powiatu ograniczał się do drobnych zakładów: gorzelni, młynów, cegielni oraz warsztatów rzemieślniczych. Po pierwszej wojnie światowej w listopadzie 1918 r.  odbyło się w Szczucinie symboliczne połączenie ziem rozdartych zaborami. W niepodległej Polsce powiat liczył ponad 63 tys. mieszkańców, w tym około 4 tys. ludności miejskiej. 
W jego skład wchodziły dwa miasta: Dąbrowa i Żabno oraz 103 wsie. Był jednym z najmniejszych w województwie krakowskim. W podziale administracyjnym kraju po II wojnie światowej Dąbrowa zachowała rangę stolicy powiatu liczącego 62 tys. mieszkańców. Wiodącym kierunkiem gospodarki było wówczas rolnictwo. Zaczęły także powstawać zakłady przemysłowe. 

Podjęto budowę dróg, obiektów komunalnych, wodociągów i linii przesyłowych gazu ziemnego. Wzniesiono szpital powiatowy w Dąbrowie Tarnowskiej, ośrodki zdrowia, szkoły i przedszkola, obiekty użyteczności publicznej, domy kultury i domy strażaka. 

Reforma administracyjna w 1975 r. wykreśliła z mapy Polski powiaty. Gminy dawnego powiatu znalazły się w nowym województwie tarnowskim. 

Po przeobrażeniach ustrojowych w 1989 r. następował powolny lecz systematyczny rozwój samorządności. Jego uwieńczeniem stała się kolejna reforma, w wyniku której w styczniu 1999 r. powiat dąbrowski, w okrojonym obszarze powrócił na administracyjną mapę Polski i funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Do powiatu nie dołączyła gmina Wietrzychowice i gmina Żabno. Od 1 stycznia 2003 r. do gminy Dąbrowa Tarnowska została dołączona miejscowość Morzychna, która poprzednio należała do gminy Żabno w powiecie tarnowskim. 

Powiat dąbrowski formalnie funkcjonuje od 1 stycznia 1999 r., jednak już jesienią 1998 r., zebrała się po raz pierwszy Rada Powiatu Dąbrowskiego. W pierwszej kadencji zasiadło w niej 25 radnych. Obecnie, od drugiej kadencji, rada powiatu składa się z 17 radnych. W latach 1999–2018 kadencja rady powiatu trwała 4 lata. Zgodnie z nowelizacją ustawy z 2018 roku, została wydłużona do 5 lat.