Informacja dla świadczeniobiorców
Szczegółowe wytyczne w zakresie przyznawania zasiłków celowych w formie pomocy remontowo-budowlanej w związku z powodzią we wrześniu 2024 r. zostały uregulowane w Zasadach.
Na pomoc remontowo-budowlaną składa się zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, zwany dalej: „zasiłkiem na odbudowę budynku mieszkalnego” oraz zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, zwany dalej: „zasiłkiem na odbudowę budynku gospodarczego” (cz. I ust. 1 pkt 2 Zasad). Pomoc remontowo-budowlana, przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. i jest ona przeznaczona dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, w rozumieniu u.p.s. które w wyniku powodzi poniosły szkodę (cz. I ust. 2 i 4 Zasad).
Zgodnie z cz. I ust. 6 Zasad zasiłki remontowo-budowlane przyznawane są rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, zwanymi dalej „osobami uprawnionymi”, jeśli w dniu wystąpienia powodzi:
1) prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym lub
2) posiadały i stale użytkowały budynek gospodarczy;
– które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia.
Natomiast zgodnie z cz. I ust. 9 Zasad zasiłek na odbudowę budynku mieszkalnego przysługuje również na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego będącego w procesie budowy, jednakże zasiłek ten nie przysługuje poszkodowanemu, który jest właścicielem innego budynku mieszkalnego/lokalu mieszkalnego – (w takim przypadku nie ma zastosowania wymóg o którym mowa w cz. I ust. 6 Zasad).
Podstawą do przyznania zasiłku na pomoc remontowo-budowlaną jest przeprowadzony skrócony wywiad środowiskowy – część VII kwestionariusza wywiadu, w zakresie lit. A poz. 1-6 oraz lit. B, natomiast decyzjom administracyjnym w przedmiocie przyznania w/w pomocy, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (cz. I ust. 11 i 12 Zasad).
Zgodnie z cz. III ust. 1 Zasad kwota zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego wynosi do 200 tys. zł (słownie: dwieście tysięcy złotych), przyznawanego w związku ze szkodami w jednym budynku/lokalu mieszkalnym. Kwoty pomocy finansowej, przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń (1% zniszczenia = 2 tys. zł) określa załącznik nr 1 do Zasad, zgodnie z którym:
Procentowy udział zniszczenia/uszkodzenia Kwoty pomocy - do:
5-20% - 40.000 zł
21-40%- 80.000 zł
41-60%- 120.000 zł
61-80% -160.000 zł
81% - 200.000 zł
W tym miejscu należy dodatkowo zwrócić uwagę na następujące wytyczne wynikające z Zasad:
1) Warunki na jakich przyznawana jest pomoc remontowo-budowlana mają zastosowanie również do: odtworzenia budynku/lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakupu budynku/lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakupu działki budowlanej albo najem budynku/lokalu mieszkalnego – (cz. III ust. 5 Zasad);
2) Pomoc remontowo-budowalna może być przeznaczona na koszty rozbiórki zniszczonego budynku. Całkowita kwota pomocy remontowo-budowlanej i koszty rozbiórki zniszczonego budynku nie mogą przekroczyć kwoty zasiłku uzależnionej od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń, określonej w załączniku nr 1 lub nr 2 do Zasad – (cz. III ust. 7 Zasad);
3) Z kwoty przyznanego zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego mogą zostać sfinansowane koszty remontu lub zakupu urządzeń niezbędnych do doprowadzenia energii, ciepła, wody oraz niezbędnej infrastruktury technicznej towarzyszącej budownictwu mieszkalnemu, które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku zdarzeń związanych z powodzią. Koszty te nie zwiększają kwoty zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego – (cz. III ust. 8 Zasad);
4) Jeżeli w zniszczonym lub uszkodzonym budynku/lokalu mieszkalnym gospodarstwo domowe nie było prowadzone w dniu powodzi, nie zachodzą przesłanki do przyznania pomocy. Pomoc nie przysługuje również na remont/odbudowę budynku/lokalu innego niż budynek/lokal mieszkalny (np. domu rekreacyjnego i letniskowego), ani na remont/odbudowę obiektów o innym charakterze (np. dróg dojazdowych), jednakże zapis ten nie dotyczy budynków, o których mowa w części I ust. 9 Zasad – (cz. III ust. 9 Zasad);
5) Kwota udzielonej pomocy na remont/odbudowę budynku/lokalu mieszkalnego nie może przekroczyć wysokości szkód wyrządzonych powodzią w danym budynku/lokalu mieszkalnym – (cz. III ust. 10 Zasad);
6) Kwota udzielonej pomocy na remont/odbudowę budynku gospodarczego nie może przekroczyć wysokości szkód wyrządzonych powodzią w danym budynku gospodarczym – (cz. III ust. 11 Zasad);
7) Pomoc remontowo-budowlana jest przyznawana niezależnie od posiadanego ubezpieczenia – (cz. III ust. 12 Zasad);
8) W przypadku, gdy w budynku/lokalu mieszkalnym prowadzonych jest faktycznie kilka gospodarstw domowych, pomocą remontową może być objęte każde odrębne gospodarstwo domowe, jednakże łączna wysokość środków przyznanych na remont/odbudowę budynku/lokalu mieszkalnego nie może przekroczyć wysokości kosztów niezbędnych do usunięcia skutków powodzi w budynku/lokalu mieszkalnym – (cz. III ust. 13 Zasad);
9) Pomoc remontowo-budowlana może być wypłacana w transzach. W takim przypadku wypłata kolejnej transzy winna zostać poprzedzona weryfikacją sposobu wykorzystania środków przekazanych w ramach wcześniejszej transzy, w szczególności rozliczeniem poprzez przedstawienie imiennych faktur/rachunków lub w inny dozwolony prawem sposób – (cz. III ust. 14 Zasad);
10) Zasiłek na odbudowę budynku mieszkalnego może zostać przyznany odpowiednio na remont/odbudowę wyłącznie jednego budynku/lokalu mieszkalnego albo na zakup jednego budynku/lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony, albo na zakup jednej działki budowlanej – (cz. III ust. 15 Zasad);
11) został zmieniony w art. 69b ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2024 r. poz. 1473 i 1717 );
12) W przypadku, gdy osoba uprawniona nie potwierdzi poniesienia wydatków (np. nie przedstawi imiennych faktur/rachunków lub innych dokumentów) lub przeznaczy pomoc na wydatki niezgodne z celem, na jaki została ona udzielona, zobowiązana jest do zwrotu środków z tytułu udzielonej pomocy na podstawie zapisów ustawy o pomocy społecznej – (cz. III ust. 17 Zasad).
Ponadto zgodnie z cz. III ust. 18 Zasad z przyznanej pomocy remontowo – budowlanej, o której mowa w części I ust. 1 pkt 2 lit. a) Zasad – (tj. zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego) – mogą być pokryte wydatki związane z zakupem podstawowego sprzętu gospodarstwa domowego i wyposażenia, które uległo uszkodzeniu lub zniszczeniu w wyniku powodzi, zgodnie z następującym wykazem podstawowego sprzętu gospodarstwa domowego i wyposażenia:
1) Kuchnia: gazowa, elektryczna, indukcyjna, ceramiczna.
2) Pralka, suszarka, pralko-suszarka.
3) Lodówka.
4) Zamrażarka.
5) Zmywarka.
6) Mikrofalówka.
7) Piekarnik.
8) Armatura Kuchenna.
9) Meble kuchenne.
10) Armatura Łazienkowa.
11) Meble.
12) Nagrzewnica.
- jednakże wydatki te nie mogą być większe niż 25% przyznanego zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego.
Przyznając zasiłek celowy wnioskodawcy, który poniósł straty w wyniku klęski żywiołowej (art. 40 ust. 2 u.p.s.), należy brać pod uwagę podstawowe zasady udzielania pomocy społecznej zawarte w art. 2 ust. 1, art. 3 oraz art. 4 u.p.s., z uwzględnieniem wytycznych zawartych w szczegółowo wyżej omówionych Zasadach. Z jednej strony należy więc zwrócić uwagę na ocenę możliwości wykorzystania posiadanych przez wnioskodawców własnych uprawnień i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.) oraz na obowiązek współdziałania wnioskodawcy w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej (art. 4 u.p.s.), z drugiej zaś strony należy dokonać oceny wniosku przez pryzmat następujących okoliczności:
1) pomoc społeczna powinna być wsparciem w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.),
2) rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.),
3) potrzeby wnioskodawcy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Przyznana pomoc nie ma charakteru odszkodowawczego, nie jest bowiem rolą pomocy społecznej rekompensowanie ze środków budżetowych Państwa wszelkich strat poniesionych przez wnioskodawcę w jego mieniu w wyniku powodzi – (zob. wyrok NSA z dnia 14 maja 2013 r. I OSK 227/13). Przyznana pomoc ma służyć osobom znajdującym się w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby nie mogą zostać zaspokojone, narażając ich na egzystencję w warunkach nieodpowiadających godności człowieka. Chodzi tu o takie przypadki, kiedy osoby lub rodziny utraciły możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych (w tym przede wszystkim potrzeb mieszkaniowych) i nie są w stanie bez wsparcia pomocy społecznej ich zaspokoić.
Zgodnie z art. 69b ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2024 r. poz. 1473 i 1717 ) zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny – z zastrzeżeniem konieczności jego zwrotu w przypadku niewypełnienia nałożonego na Stronę zobowiązania, tj. obowiązku potwierdzenia przez Stronę poniesienia wydatków związanych z remontem/odbudową budynku/lokalu mieszkalnego, dokonanych z kwoty przyznanego zasiłku poprzez przedstawienie imiennych faktur/rachunków lub w inny dozwolony prawem sposób, w nieprzekraczalnym terminie do 15 października 2025 r. Przy czym przy rozliczaniu w/w wydatków uwzględnia się wydatki poniesione od dnia 16 września 2024 r. - zgodnie z art. 69. ust. 2 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2024 r. poz. 1473 i 1717 ). W przypadku nie potwierdzenia poniesionych wydatków lub przeznaczenia pomocy na wydatki niezgodne z celem, na jaki została ona udzielona, Strona zobowiązana jest do zwrotu środków z tytułu udzielonej pomocy na podstawie zapisów u.p.s.
Materiały
Zasady udzielania pomocy finansowej na usuwanie skutków klęsk żywiołowych - 18.10.2024 - aktualneZasady_udzielania_pomocy_finansowej,_ze_środków_budżetu_państwa_na_usuwanie_skutków_klęsk_żywiołowych_oraz_z_rezerw_celowych_na_przeciwdziałanie_i_usuwanie_skutków_klęsk_żywiołowych,_w_formie_zasiłków_cel_(2).pdf 0.28MB