Niezbędnik pomocy społecznej
KTO MOŻE SKORZYSTAĆ?
- osoby z polskim obywatelstwem, które mieszkają i przebywają w naszym kraju,
- cudzoziemcy, którzy mieszkają i przebywają w Polsce, a dzięki zezwoleniu mogą:
- osiedlać się,
- być rezydentem długoterminowym państw Unii Europejskiej (UE),
- mieszkać przez określony czas:
- jako uchodźca (z odpowiednim statusem),
- w ramach ochrony uzupełniającej,
- w ramach zgody na pobyt tolerowany,
- obywatele państw członkowskich UE i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), którzy mieszkają i przebywają w Polsce,
- ich rodziny, które mają tutaj prawo pobytu lub stałego pobytu.
Pomoc społeczną mogą dostać osoby i ich rodziny, których dotyczy:
- ubóstwo,
- sieroctwo,
- bezdomność,
- bezrobocie,
- niepełnosprawność,
- długa lub ciężka choroba,
- przemoc w rodzinie,
- handel ludźmi,
- macierzyństwo lub wielodzietność,
- bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,
- trudności w integracji – jeśli jesteś cudzoziemcem i masz w Polsce status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy w związku z określoną sytuacją (art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach),
- trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego,
- alkoholizm lub narkomania,
- zdarzenie losowe lub sytuacja kryzysowa, na przykład pożar, lokalna powódź, wypadek,
- klęska żywiołowa lub ekologiczna.
Jeśli chcesz otrzymać pomoc, opowiedz pracownikowi socjalnemu o swojej trudnej sytuacji. Przygotuj:
- dokument potwierdzający twoją tożsamość (dowód osobisty, paszport lub inny),
- skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego książeczkę zdrowia,
- dokumenty, które poświadczają twoje dochody:
- decyzję, na podstawie której dostajesz:
- rentę,
- emeryturę,
- świadczenie przedemerytalne,
- zasiłek przedemerytalny,
- emeryturę pomostową,
- nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
- uposażenie w stanie spoczynku,
- rentę socjalną,
- dowód, że dostajesz świadczenie: ostatni odcinek renty, emerytury lub podobne dokumenty,
- zaświadczenie lub oświadczenie o wysokości wynagrodzenia, które dostajesz, bo jesteś:
- zatrudniony,
- pracujesz na umowę zlecenia, umowę o dzieło lub umowę agencyjną,
- decyzję, na podstawie której dostajesz:
- dokumenty, które potwierdzają stopień niepełnosprawności, czyli orzeczenie o:
- niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności (orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności),
- całkowitej niezdolności do pracy oraz samodzielnej egzystencji (orzeczenie lekarskie orzecznika ZUS),
- całkowitej niezdolności do pracy (orzeczenie lekarskie orzecznika ZUS),
- zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia,
- inne dokumenty (zależnie od sytuacji twojej i rodziny), które mogą mieć wpływ na prawo do świadczeń, na przykład:
- zaświadczenie lub oświadczenie o okresie zatrudnienia (okresach, za które płacono składki na ubezpieczenie społeczne, oraz o okresach nieskładkowych),
- decyzja o przyznaniu uprawnień kombatanckich, zaświadczenie o uprawnieniach kombatanckich lub legitymacja członka Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej,
- zaświadczenie z urzędu gminy lub oświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego,
- zaświadczenie lub oświadczenie o kontynuowaniu nauki w szkole podstawowej, szkole ponadpodstawowej, szkole wyższej, na kursach,
- decyzja o:
- uznaniu lub odmowie uznania za osobę bezrobotną,
- utracie statusu osoby bezrobotnej,
- przyznaniu lub odmowie przyznania (wznowieniu, wstrzymaniu, utracie, pozbawieniu):
- prawa do zasiłku dla bezrobotnych,
- świadczenia szkoleniowego,
- stypendium,
- dodatku aktywizacyjnego,
- oświadczenie o pozostawaniu w ewidencji bezrobotnych lub poszukujących pracy,
- decyzja ZUS o ustaleniu kapitału początkowego,
- dowód opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne – jeśli prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą lub jesteś rolnikiem,
- decyzje organów przyznających świadczenia pieniężne,
- oświadczenie o stanie majątku,
- dokumenty, które określają twój status – jeśli jesteś cudzoziemcem,
- inne dokumenty, o które poprosi pracownik socjalny.
Złóż wniosek o pomoc do ośrodka pomocy społecznej. Możesz to zrobić osobiście lub listownie. O pomoc dla ciebie może też wystąpić:
-
- twój przedstawiciel ustawowy (na przykład rodzice, jeśli nie masz 18 lat),
- inna osoba, jeśli się na to zgodzisz.
Składanie wniosku o przyznanie pomocy społecznej jest bezpłatne.
Postępowanie zaczyna się, gdy pracownik przyjmuje twój wniosek lub gdy wniosek trafi do ośrodka pomocy społecznej.
Załatwienie twojej sprawy odbywa się:
-
- bez zbędnej zwłoki – w ciągu 1 miesiąca od złożenia wniosku,
- w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku – jeśli sprawa jest wyjątkowo skomplikowana.
Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej dostaniesz na piśmie. Wydaje ją ośrodek pomocy społecznej.
Zgłoś się do ośrodka pomocy społecznej w swojej gminie. Możesz dostać różnego rodzaju wsparcie, które dostosujemy do twojej sytuacji.
Pomoc społeczna nie tylko wspiera osoby i całe rodziny, które mają problemy, ale też zapobiega trudnym sytuacjom. Dowiedz się, jakie ma możliwości oraz co może dla ciebie i twojej rodziny zrobić.
Pracownik socjalny przeprowadzi rodzinny wywiad środowiskowy w miejscu twojego zamieszkania albo w miejscu stałego czy czasowego pobytu.
Wywiad jest niezbędny – to podstawa do udzielenia pomocy, bez niego jej nie dostaniesz.
- Pracownik socjalny przeprowadzi rodzinny wywiad środowiskowy w ciągu 14 dni roboczych od złożenia wniosku, a w szczególnie pilnych sprawach – w ciągu 2 dni.
- Pracownik socjalny:
- odbierze od ciebie dokumentację: zaświadczenia lub oświadczenia o wysokości dochodu twojego oraz rodziny i ewentualnie inne dokumenty,
- ustali sytuację osób, które powinny ci pomóc (rodzice lub dzieci),
- wskaże sposób pomocy, której one tobie mogą udzielić,
- ustali, czy masz uprawnienia do innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego, a jeśli tak – to jakie.
PYTANIA OD PRACOWNIKA SOCJALNEGO
Wasza rozmowa pozwoli ocenić twoją sytuację życiową, ustalić jej przyczyny oraz twoje problemy i potrzeby.
Pracownik:
- zapyta o sytuację twoją oraz osób, które wspólnie z tobą mieszkają i gospodarują, w tym o:
- źródło dochodów,
- sytuację zawodową,
- stan zdrowia,
- sytuację rodzinną,
- stan majątku,
- jeśli stwierdzi przemoc w rodzinie – wypełni formularz Pomoc Społeczna – Niebieska Karta i dołączy go do wywiadu.
Jeśli nie zgodzisz się na wywiad – nie dostaniesz świadczenia.
Napisz pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem ośrodka, który wydał decyzję, masz na to 14 dni od otrzymania decyzji.
Dostaniesz pomoc pieniężną, jeśli jesteś bezrobotny, ciężko chory, bezdomny, przydarzyło ci się nieszczęście lub jesteś w sytuacji wymienionej w sekcji Dla kogo jest usługa, oraz jednocześnie:
- samotnie gospodarujesz i masz dochód do 1010 zł (to „kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej”),
- dochód na osobę w twojej rodzinie wynosi do 823 zł (to „kryterium dochodowe na osobę w rodzinie”),
- dochód w twojej rodzinie nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (to „kryterium dochodowe rodziny”).
Pomoc pieniężna może być wypłacana jako:
- zasiłek stały,
- zasiłek okresowy,
- zasiłek celowy, na przykład na żywość, leki, opał, odzież,
- zasiłek specjalny celowy dla osób o dochodach wyższych niż przyjęte kryterium dochodowe, na przykład na leki,
- zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,
- pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,
- świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy mają status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy,
- wynagrodzenie dla opiekuna za opiekę, które przyznał sąd.
- praca socjalna,
- składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne,
- pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie się,
- sprawienie pogrzebu,
- poradnictwo specjalistyczne, na przykład psychologiczne, rodzinne,
- interwencja kryzysowa, na przykład natychmiastowa specjalistyczna pomoc psychologiczna, poradnictwo socjalne, schronienie i wsparcie w domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży,
- schronienie,
- posiłek,
- niezbędne ubranie,
- usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy, na przykład pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opieka higieniczna,
- specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia, na przykład dostosowana do rodzaju schorzenia i niepełnosprawności pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych,
- mieszkanie chronione,
- pobyt i usługi w domu pomocy społecznej.
Informacji o świadczeniach pomocy społecznej, zasadach ich przyznawania oraz wysokości udzieli ci pracownik socjalny w ośrodku pomocy społecznej.
Dochód to łączne przychody wszystkich członków twojej rodziny, które dostajecie w danym miesiącu.
Dochód wylicza pracownik socjalny, który przeprowadził z tobą rodzinny wywiad środowiskowy.
Aby ustalić, czy możesz dostać pomoc, weźmie pod uwagę dochód twój i dochód twojej rodziny.
- Dochód podajesz z miesiąca, który poprzedza miesiąc złożenia wniosku, na przykład jeśli wniosek składasz w maju – podaj dochód z kwietnia.
- Jeśli nie masz dochodu, bo straciłeś pracę czy prawo do świadczenia – podaj dochód z miesiąca, w którym złożyłeś wniosek.
Co zmniejszy twój dochód
- podatek dochodowy od osób fizycznych,
- składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne,
- alimenty, które płacisz innym osobom.
Czego NIE wlicza się do twojego dochodu
- jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego,
- zasiłku celowego, na przykład na opał, leki, żywność, odzież,
- pomocy materialnej o charakterze socjalnym albo motywacyjnym, którą masz na podstawie przepisów o systemie oświaty, na przykład stypendium szkolnego,
- świadczenia w naturze, na przykład wartości otrzymanych rzeczy: żywności, odzieży, leków,
- świadczenia, które dostajesz jako bezrobotny za prace społecznie użyteczne (na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy),
- świadczenia pieniężnego (ustawa z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych) i pomocy pieniężnej (art. 19 ust. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego, art. 7a ust. 2 ustawy z 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, art. 5a ust. 2 ustawy z 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, art. 10a ust. 2 ustawy z 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz art. 10 ust. 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych),
- świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej (ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych),
- dochodu z użytków rolnych do 1 hektara przeliczeniowego,
- świadczenia wychowawczego (ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci),
- dodatku wychowawczego (ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej),
- świadczenia pieniężnego (art. 8a ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o Karcie Polaka),
- świadczenia pieniężnego (art. 9 ustawy z 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski),
- nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów (art. 31a ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów).
Jeśli:
- nie będziesz współdziałać,
- jako osoba bezrobotna bez powodu odmówisz podjęcia pracy,
- będziesz marnotrawić zasoby własne lub przyznane świadczenia,
ośrodek pomocy społecznej może:
- nie przyznać ci pomocy,
- ograniczyć ją,
- całkowicie wstrzymać.
Świadczenia pomocy społecznej są uznaniowe. Wyjątkiem jest zasiłek stały, który dostaniesz, jeśli spełnisz określone warunki.
Dostaniesz zasiłek stały, jeśli:
- masz ukończone 18 lat,
- jesteś osobą całkowicie niezdolną do pracy,
- jesteś osobą niezdolną do pracy z powodu wieku (60 lat kobiety i 65 lat mężczyźni),
- twój dochód jest niższy niż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej – jeśli jesteś osobą samotną,
- twój dochód oraz dochód na osobę w rodzinie są niższe niż kryterium dochodowe na osobę w rodzinie – jeśli mieszkasz i gospodarujesz z rodziną
PODSTAWA PRAWNA
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.)
Materiały
Niezbędnik pomocy społecznejniezbednik_pomocy_społecznej.docx 0.02MB