Gmina Siepraw

Na sesji Rady Gminy Siepraw w dniu 18 września 2024 r. została przyjęta Strategia Rozwoju Gminy do roku 2030 po prawie rocznym przygotowaniu, które obejmowało m. in. diagnozę społeczno-gospodarczą, analizę SWOT, warsztaty strategiczne, konsultacje społeczne oraz konsultacje z sąsiednimi gminami i wyznaczonymi instytucjami, ewaluację projektu oraz uzgodnienia środowiskowe.  

Strategia Rozwoju Gminy Siepraw do 2030 roku to dokument, który  diagnozuje podstawowe uwarunkowania i potrzeby rozwojowe oraz potencjał Gminy, określa wizję i cele rozwoju oraz zestaw działań, które posłużą do ich realizacji, wreszcie kieruje wytyczne dla dokumentów wdrożeniowych i aktów planowania przestrzennego, integrując je w ramach spójnej, stabilnej i długofalowej polityki rozwoju. Dokument będzie służył jako podstawa w składanych wnioskach o dofinansowanie inwestycji na terenie Gminy i działań jako niezbędnych bądź istotnych z perspektywy realizacji długofalowej polityki rozwoju. Strategia pełni również funkcję komunikacyjną, integrującą i aktywizującą, począwszy od procesu jej opracowania, poprzez wspólną realizację, na ocenie i ciągłym doskonaleniu podejmowanych interwencji kończąc.

To co najistotniejsze w Strategii Gminy to wizja, misja i cele strategiczne
Wizja rozwoju stanowi projekcję, opis pożądanego stanu Gminy Siepraw w perspektywie roku 2030. Określa stan docelowy, do którego dążyć będą władze samorządowe i wszyscy zaangażowani partnerzy. Wskazuje ona zasadniczy kierunek wspólnie podejmowanych interwencji.

WIZJA ROZWOJU GMINA SIEPRAW 2030:

• Gmina inwestująca w mieszkańców, jakość ich życia i możliwości rozwoju,
• Gmina mądrze i nowocześnie zarządzana, współtworzona przez mieszkańców, stawiająca na współpracę,
• Gmina dobrze skomunikowana, dbająca o przestrzeń i środowisko,
• Gmina z dobrym klimatem dla biznesu, sprzyjająca przedsiębiorcom i inwestorom, generującym nowe możliwości zatrudnieniowe dla mieszkańców,
• Gmina o wyjątkowej ofercie spędzania czasu wolnego, bazującej na lokalnych zasobach środowiskowych i kulturowych oraz ciągle rozwijanej infrastrukturze sportowej, rekreacyjnej i wypoczynkowej.

Misja wskazuje naczelny cel polityki rozwoju Gminy Siepraw, wokół którego powinny koncentrować się działania władz samorządowych i wszystkich zaangażowanych partnerów. Stanowi przesłanie, będące podstawą i określeniem kierunku (współ)działania na szczeblu lokalnym.

MISJA
Mądra, nowoczesna, konsekwentna i zintegrowana polityka społeczna, gospodarcza, środowiskowa i przestrzenna – dla poprawy wielowymiarowo rozumianej jakości życia oraz możliwości samorealizacji mieszkańców, zapewnienia odpowiedniego klimatu dla prowadzenia biznesu i inwestowania na terenie Gminy, a także rozwoju różnorodnej i atrakcyjnej oferty spędzania czasu wolnego, wykorzystującej lokalne walory i infrastrukturę.

Strukturę Strategii Rozwoju Gminy Siepraw do 2030 roku tworzą 3 obszary rozwojowe (1. Gospodarka lokalna, 2. Infrastruktura, klimat i środowisko, 3. Jakość życia), które wzajemnie się przenikają i uzupełniają. W ramach tych obszarów dokonano koncentracji różnych działań wokół wyznaczonych celów.
W ramach każdego z obszarów zdefiniowano cele rozwojowe. Cele strategiczne mają charakter długofalowy, wskazują generalny kierunek postępowania w realizacji założonej wizji rozwoju Gminy. Cele operacyjne dotyczą średniego horyzontu czasowego, określają narzędzia i sposoby realizacji celów strategicznych. Następnie określono kierunki działań, które wskazują przyjętą strategię postepowania, służą realizacji założonych celów, a tym samym stanowią podstawę wdrażania strategii. Kierunki działań oznaczają kierunki koncentracji wspólnych wysiłków (aktywności programowej, finansowej i organizacyjnej) podejmowanych przez samorząd oraz jego partnerów publicznych, społecznych i gospodarczych. Strategia określa również oczekiwane rezultaty planowanych działań, w tym w wymiarze przestrzennym, oraz wskaźniki ich osiągnięcia. Interwencje planowane w ramach poszczególnych obszarów nie są rozłączne, lecz silnie zintegrowane, dzięki czemu możliwe będzie uzyskanie efektu synergii, kluczowego dla ich powodzenia. Jednocześnie katalog zadań pozostaje przykładowy i otwarty, tzn. możliwa jest realizacja innych zadań zgodnych z danym kierunkiem działań.

Cele strategiczne i operacyjne w ramach wydzielonych obszarów strategicznych

GOSPODARKA LOKALNA
Cel strategiczny 1:
Rozwój gospodarczy, przekładający się na potencjał rozwojowy Gminy i generujący nowe, atrakcyjne miejsca pracy.
Cele operacyjne:
1.1. Poprawa klimatu dla biznesu oraz wsparcie i promocja rzemiosła oraz przedsiębiorczości lokalnej.
1.2. Rozwój zrównoważonej turystyki, bazującej na lokalnych walorach i infrastrukturze, jako ważnej gałęzi gospodarki lokalnej.

INFRASTRUKTURA, KLIMAT I ŚRODOWISKO
Cel strategiczny 2:
Komfort i bezpieczeństwo w wymiarze środowiskowym, przestrzennym i komunikacyjnym.
Cele operacyjne:
2.1. Eliminacja zanieczyszczeń oraz poprawa odporności Gminy na skutki zmian klimatu.
2.2. Wdrożenie skutecznej, zintegrowanej polityki środowiskowej i przestrzennej.
2.3. Zwiększenie dostępności komunikacyjnej oraz rozwój bezpiecznych i zróżnicowanych opcji transportowych.

JAKOŚĆ ŻYCIA
Cel strategiczny 3:
Dostępność wysokiej jakości usług publicznych, warunkujących jakość życia i możliwości rozwoju mieszkańców.
Cele operacyjne:
3.1. Wzmocnienie edukacji jako czynnika rozwoju oraz elementu przewagi konkurencyjnej Gminy i jej mieszkańców.
3.2. Rozwój oferty w zakresie kultury, sportu, rekreacji i wypoczynku oraz wieloaspektowa aktywizacja mieszkańców.
3.3. Zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, zdrowotnego i społecznego mieszkańców.
3.4. Doskonalenie administracji i zarządzania oraz rozwój procesów współpracy na poziomie lokalnym i ponadlokalnym.

Wraz z Urzędem Gminy strategię przygotowywali eksperci zewnętrzni: Dawid Hoinkis oraz Wojciech Odzimek z Małopolskiego Instytutu Samorządu Terytorialnego i Administracji z Krakowa. Są to specjaliści w tej dziedzinie – np. są autorami podręcznika pn.: „Strategia rozwoju gminy. Podręcznik praktyczny”, rekomendowanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej dla wszystkich gmin w Polsce. Jako eksperci przygotowywali strategie dla dziesiątek, jeżeli nie setek gmin w Polsce.  

Podstawą prawną do prac nad Strategią Gminy oraz jej uchwalenia były uchwała XLVII/392/23 Rady Gminy Siepraw z 28 września 2023 r. w sprawie: przystąpienia do sporządzenia Strategii Rozwoju Gminy Siepraw do 2030 roku oraz określenia szczegółowego trybu i harmonogramu opracowania projektu strategii, w tym trybu konsultacji, a także ustawa o samorządzie gminnym oraz ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.  

Zanim przystąpiono do właściwych prac nad Strategią eksperci z MISTiA opracowali diagnozę Gminy. Celem realizowanej diagnozy było rozpoznanie najważniejszych cech, zasobów, potencjałów, problemów Gminy Siepraw i jej otoczenia – dla potrzeb planowania długofalowej polityki rozwoju. Prace obejmowały przeprowadzenie szeregu analiz statystycznych, zarówno w ujęciu dynamicznym (analizie zostały poddane dane i informacje z lat 2018-2022, gdzie było to możliwe, ujęto również rok 2023), jak i porównawczym (dane zestawiono z analogicznymi wskaźnikami dla czterech gmin o zbliżonym profilu rozwojowym, leżących w centralnej części województwa małopolskiego – Mogilany, Świątniki Górne, Biskupice oraz Sułkowice.

Po dokonanej analizie sytuacji społeczno-gospodarczej Gminy odbyły się warsztaty strategiczne, w których uczestniczyli lokalni liderzy – przedstawiciele: instytucji samorządowych (przewodniczący Rady i komisji, sołtysi, Wójt, pracownicy urzędu, kierownicy jednostek organizacyjnych), biznesu oraz organizacji pozarządowych, a także gazety lokalnej.  Spotkania odbyły się w dniach: 22 stycznia, 26 lutego i 18 marca 2024 roku. Tematyka warsztatów obejmowała: weryfikację i uzupełnienie wniosków z diagnozy statystycznej dotyczącej sytuacji Gminy, przeprowadzenie analizy zasobów własnych i otoczenia gminy (analiza SWOT), identyfikację głównych wyzwań i kierunków rozwoju Gminy, budowę celów strategicznych i operacyjnych, określenie kierunków działań i zadań wraz z oczekiwanymi rezultatami i wskaźnikami ich osiągnięcia.

Po sporządzeniu pierwotnej wersji Strategii Rozwoju gminy odbyły się konsultacje, które były prowadzone w terminie od 30 kwietnia 2024 r. do 4 czerwca 2024 r. Mieszkańcy mogli we wskazanym terminie zgłaszać uwagi do projektu dokumentu za pomocą wypełnionego formularza według wzoru przedstawionego przez Gminę w różnych formach (osobiście w Urzędzie, listownie, elektronicznie). 

Zorganizowano również 2 otwarte spotkania konsultacyjne w dniu 29 maja 2024 r. w sali obrad Urzędu Gminy Siepraw. W związku z powziętą informacją o grupie mieszkańców zainteresowanych złożeniem uwag zorganizowano także dodatkowe spotkanie w Urzędzie Gminy Siepraw w dniu 4 czerwca. 14 czerwca 2024 opublikowano sprawozdanie z przebiegu konsultacji wraz z ustosunkowaniem się do wszystkich uwag oraz zaznaczeniem, które uwagi uwzględniono.
Zgodnie znowelizowaną ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przeprowadzono uprzednią ewaluację trafności, przewidywanej skuteczności i efektywności realizacji strategii rozwoju. Ostateczne zakończenie ewaluacji nastąpiło po opracowaniu projektu strategii uwzględniającego wnioski z konsultacji społecznych i opinię Zarządu Województwa Małopolskiego.

Ostatnim etapem prac nad Strategią była ocena czy jest konieczna do wykonania Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko. Instytucje odpowiedzialne za opinię w tym zakresie, czyli Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie oraz  Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie uzgodniły brak konieczności wykonywania takiej oceny. 

Po przejściu wszystkich etapów możliwe było głosowanie i przyjęcie Strategii w ostatecznie sformułowanym kształcie. Na wrześniowej sesji, jeszcze przed głosowaniem, zapoznano radnych z pismem/skargą 29 mieszkańców Gminy, którzy byli przeciwni przyjmowaniu Strategii, gdyż nie zgadzają się z kierunkiem rozwoju Gminy oraz byli niezadowoleni ze sposobu przeprowadzania konsultacji społecznych. Do każdego z zarzutów, zawartych w piśmie, odniósł się Sekretarz Gminy Michał Baran, który koordynował w Urzędzie Gminy prace nad Strategią.  Wyjaśnił m. in., że konsultacje trwały przez ponad miesiąc, w tym czasie nie było postulatu zmiany godzin, czy też terminu spotkania otwartego. Uwagi można było składać przez cały miesiąc w różnych formach, w tym osobiście w UG, czy też elektronicznie. Na wniosek mieszkańców zorganizowano dodatkowe spotkanie konsultacyjne. Sekretarz wyjaśnił również, że nie było obowiązku wprowadzania wszystkich zmian, które zgłaszali mieszkańcy. Wprowadzane były tylko te zmiany, które na danym etapie powstawania strategii były możliwe do wprowadzenia oraz były uzasadnione merytorycznie. Jako przykład podał postulat jednej z Mieszkanek Gminy, która wnioskowała o wykreślenie ze Strategii zapisu o modernizacji oświetlenia ulicznego, gdyż w nowoczesnych lampach „jest montowana technologia 5G”. Takich uwag z wiadomych względów nie uwzględniano rzeczywiści.

Przyjęta Strategia Rozwoju Gminy Siepraw do roku 2030 wyznacza kierunki rozwoju Gminy w najbliższych latach, a także cele, które należy osiągnąć za pomocą konkretnych działań i środków, w taki sposób, żeby określona wizja przyszłości Gminy została osiągnięta.
UG

Uchwała nr XXIV/223/17 w sprawie przyjęcia Programu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Siepraw została podjęta na sesji Rady Gminy Siepraw w dniu 27 kwietnia 2017 r. po wcześniejszym uzgodnieniu zawartości merytorycznej z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.

Streszczenie PGN pochodzące z uchwalonego dokumentu:
„Najważniejszym aspektem podejmowania przez władze krajowe, regionalne oraz lokalne działań związanych z oceną i poprawą jakości powietrza jest zapewnienie mieszkańcom możliwości życia w zdrowym środowisku i oddychania czystym powietrzem.
Gospodarka niskoemisyjna to gospodarka rozwijająca się w sposób zintegrowany przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych niskoemisyjnych technologii i praktyk. Wspólnym kierunkiem powinno być wdrażanie wydajnych rozwiązań energetycznych w poszukiwaniu możliwości zmniejszenia zużycia energii i materiałów, zwiększanie wykorzystania energii odnawialnej oraz wprowadzanie proekologicznych innowacji technologicznych.
Gospodarka taka wykorzystuje energię i materiały  w sposób efektywny, to znaczy zapewniający maksymalizację wzrostu gospodarczego przy jednoczesnej minimalizacji zużycia energii i materiałów.
Przez ostatnie lata ograniczenie emisji CO2 i poprawa efektywności energetycznej są jednym z ważniejszych kierunków rozwoju gospodarki Unii Europejskiej. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) jest dokumentem strategicznym,  koncentruje się na działaniach mających na celu:

• redukcję emisji gazów cieplarnianych,
• zwiększenie udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych,
• podniesienie efektywności energetycznej.

Działania te ściśle wynikają z realizacji celów określonych w Pakiecie klimatyczno-energetycznym do 2020 roku. Zarówno z analiz europejskich jak i krajowych wynika, że w gminach występuje bardzo duży potencjał poprawy efektywności energetycznej, wykorzystania lokalnych źródeł energii oraz redukcji zużycia paliw w transporcie publicznym i prywatnym. Dzięki temu Jednostki Samorządu Terytorialnego stają się bezpośrednim partnerem władz krajowych w realizacji celów Pakietu Energetyczno-Klimatycznego oraz Polityki Energetycznej Polski.
Jako rok bazowy przyjęto rok 2015 (wybór roku bazowego wynika z faktu możliwości pozyskania wiarygodnych danych dotyczących zużycia energii w tym okresie). Rokiem docelowym, dla którego zostały opracowane prognozy zarówno w scenariuszu nie zakładającym działań niskoemisyjnych jak i scenariuszu niskoemisyjnym jest rok 2020.  W celu zdiagnozowania stanu istniejącego pozyskano dane dla zużycia ciepła, gazu, energii oraz w sektorze transportu i oświetlenia ulicznego. Na podstawie wszystkich uzyskanych danych stworzono bazę emisji CO2, która pozwoliła zidentyfikować główne obszary problemowe gminy Siepraw.  W celu osiągnięcia zamierzonego przez gminę celu należy wprowadzić działania ograniczające zużycie energii finalnej, a co za tym idzie emisji CO2 skierowane do wszystkich sektorów. Niniejszy Plan Gospodarki Niskoemisyjnej składa się z trzech głównych obszarów tematycznych:

1. Ocena stanu obecnego
2. Inwentaryzacja emisji CO2
3. Plan działań

W części pierwszej Planu dokonano charakterystyki Gminy z perspektywy aspektów wpływających na emisję CO2 do atmosfery w szczególności przeanalizowano zmiany ilości mieszkańców gminy, ilości pojazdów, ilości obiektów mieszkalnych na terenie gminy. Ocenie poddano również zgodność opracowania z przepisami krajowymi, dokumentami strategicznymi krajowymi oraz lokalnymi a także wytycznymi Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
W drugiej części dokumentu zaprezentowano raport z inwentaryzacji emisji dwutlenku węgla na terenie gminy Siepraw. Do wyliczeń emisji CO2 posłużyła ankietyzacja mieszkańców przeprowadzona na rzecz sporządzenia Programu Ograniczenia Niskiej Emisji Gminy Siepraw. W jej wyniku ustalono, iż około 60% ankietowanych w swoich gospodarstwach wykorzystuje paliwa stałe.
Przeprowadzona inwentaryzacja pozwoliła określić udział poszczególnych sektorów w sumarycznej emisji. Największy udział stanowią gospodarstwa domowe – 89,97% całkowitej emisji dwutlenku węgla.

Przeprowadzona inwentaryzacja emisji dwutlenku węgla pozwoliła na wyznaczenie głównych obszarów problemowych na terenie gminy do których należą:

• Niska emisja na terenie gminy spowodowana stosowaniem głównie paliw stałych
• Rozwijająca się zabudowa jednorodzinna
• Zwiększająca się liczba pojazdów
• Niedostateczna świadomość ekologiczna mieszkańców.

W części trzeciej dokumentu wskazano działania, które mogą stanowić rozwiązanie, na rosnącą emisję CO2 na terenie gminy. Realizacja przedstawionych działań pozwoli na redukcję emisji w stosunku do przyjętego roku bazowego 2015 o 5,15%. Przedstawione w PGN działania pozwolą także na ograniczenie niskiej emisji na terenie gminy Siepraw.”