Komunikat Dyrektora Małopolskiego Oddziału NFZ w sprawie programu profilaktyki raka szyjki macicy
22.08.2025
Regularne badania w kierunku raka szyjki macicy to jedyna szansa, by wyprzedzić nowotwór i wykryć chorobę na wczesnym etapie rozwoju, kiedy łatwiej ją wyleczyć.
Program profilaktyki raka szyjki macicy:
Program profilaktyki raka szyjki macicy skierowany jest do kobiet w wieku 25–64 lat.
Od 1 lipca NFZ finansuje nowe badania w programie: test w kierunku HPV HR oraz cytologię na podłożu płynnym (LBC).
Obecnie program działa w dwóch schematach:
Schemat tradycyjny:
- klasyczna cytologia,
- wykonywana co 3 lata.
Schemat nowy:
- test HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy,
- wykonywany co 5 lat,
- jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC).
Co warto wiedzieć o nowej metodzie?
- Test HPV HR z genotypowaniem to badanie molekularne, które wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku wywoływania raka szyjki macicy. Materiał do badania pobiera się wymazem z szyjki macicy.
- Cytologia płynna (LBC) wykonywana jest tylko w przypadku dodatniego wyniku testu HPV HR. Co ważne – nie trzeba wtedy ponownie pobierać wymazu, ponieważ wykorzystuje się materiał z tego samego pobrania.
- Zakres i częstotliwość badań zależą od uzyskanych wyników.
Jak działa program?
- Jeśli wynik badania będzie ujemny – lekarz zaleci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 3 lub 5 lat, a w uzasadnionych przypadkach po 12 miesiącach.
- Jeżeli wynik testu HPV HR będzie dodatni – z tego samego materiału zostanie wykonana cytologia płynna (LBC). Jeśli jej wynik będzie prawidłowy, lekarz zaleci ponowne badanie po upływie 12 miesięcy.
- Jeśli w wyniku badania stwierdzone zostaną zmiany dysplastyczne – lekarz ginekolog skieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę, tj. badanie kolposkopowe lub kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. W przypadku rozpoznania raka szyjki macicy lub innego schorzenia pacjentka zostanie skierowana do leczenia specjalistycznego lub na dalsze badania.
Kto realizuje program?
- każda poradnia położniczo-ginekologiczna, która ma podpisaną umowę z NFZ,
- wybrane poradnie POZ, które podpisały umowę z NFZ na świadczenia położnej POZ w programie profilaktyki raka szyjki macicy.
Podsumowanie
Regularne badania to najlepszy sposób, aby wykryć raka szyjki macicy we wczesnym stadium i skutecznie go leczyć.
Program skierowany jest do kobiet w wieku 25–64 lata i finansowany przez NFZ.
Od 1 lipca dostępne są nowe badania:
- test w kierunku HPV HR (z genotypowaniem),
- cytologia na podłożu płynnym (LBC).
Schemat tradycyjny: klasyczna cytologia – co 3 lata.
Schemat nowy: test HPV HR – co 5 lat.
Jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego materiału wykonuje się cytologię płynną (bez ponownego pobierania wymazu).
Badania można wykonać w poradniach ginekologicznych z umową z NFZ oraz w wybranych poradniach POZ.