Wyciek danych Polaków. Jak zastrzec swój PESEL?
Uwaga mieszkańcy! W ostatnim czasie media obiegła informacja o wycieku danych Polaków.
Zastrzeżenie PESEL-u chroni Wasze dane osobowe i finanse. Blokuje ono możliwość wzięcia kredytu, pożyczki, zakupu na raty, wyrobienia duplikatu karty SIM czy sprzedaży nieruchomości przez oszustów, którzy poznali Twoje dane.
Jeśli ktoś zaciągnie zobowiązanie na zastrzeżony PESEL, nie musisz go spłacać.
PESEL można zastrzec na 3 sposoby:
- w aplikacji mObywatel,
- przez internet za pośrednictwem strony gov.pl,
- w urzędzie gminy
Pierwsza opcja: mObywatel
Najprostszym sposobem jest skorzystanie z aplikacji mObywatel. Usługa jest bezpłatna i dostępna dla pełnoletnich osób posiadających numer PESEL.
Aby zastrzec numer:
1. Otwórz aplikację mObywatel i zaloguj się.
2. Wejdź w zakładkę „Usługi”.
3. Wybierz usługę „Zastrzeż PESEL”.
4. Sprawdź aktualny status numeru.
5. Kliknij „Zastrzeż PESEL” i potwierdź operację.
Zmiana statusu jest realizowana od razu.
W aplikacji można również sprawdzić historię zastrzeżeń oraz dowiedzieć się, jaka instytucja i z jakiego powodu weryfikowała numer PESEL. Możliwe jest także włączenie powiadomień dotyczących usługi
Druga opcja: zastrzeżenie PESEL przez internet
Numer PESEL można zastrzec także bez instalowania aplikacji. W tym celu należy skorzystać z serwisu mObywatel dostępnego za pośrednictwem strony gov.pl.
Potrzebne będzie elektroniczne potwierdzenie tożsamości. System umożliwia logowanie m.in. za pomocą:
• profilu zaufanego,
• e-dowodu,
• podpisu kwalifikowanego,
• bankowości elektronicznej.
Po zalogowaniu trzeba przejść do usługi dotyczącej zastrzegania numeru PESEL, wybrać opcję „Zastrzeż PESEL”, a następnie potwierdzić decyzję.
Powtórzmy jeszcze raz – oficjalna usługa znajduje się na stronie gov.pl
Trzecia opcja: Urząd Gminy
Osoby, które nie dadzą rady skorzystać z internetu, mogą zastrzec numer PESEL w dowolnym urzędzie gminy. Nie musi to być urząd właściwy dla miejsca zamieszkania.
U nas można to zrobić w Urzędzie Stanu Cywilnego w Mucharzu (pokój nr 6 w Urzędzie Gminy) od poniedziałku do piątku w godzinach pracy urzędu.
W urzędzie należy:
1. Przygotować dokument potwierdzający tożsamość.
2. Wypełnić wniosek o zastrzeżenie numeru PESEL.
3. Podpisać dokument i złożyć go urzędnikowi.
4. Odebrać potwierdzenie dokonania zastrzeżenia.
Polski obywatel może posłużyć się dowodem osobistym, również tym wyświetlanym w aplikacji mObywatel, albo paszportem.
Cudzoziemiec powinien przedstawić dokument podróży lub inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo.
Urzędnik może także wydrukować wniosek wypełniony na podstawie danych z systemu. W takim przypadku należy sprawdzić, czy wszystkie informacje są poprawne.
Na ponowne zastrzeżenie numeru trzeba poczekać.
Numer PESEL można zastrzec lub odblokować w dowolnym momencie. Dodatkowo użytkownicy mogą wybrać tymczasowe odblokowanie numeru na określony czas.
Proces ponownego zastrzeżenia trwa od 30 minut do 12 godzin, co stanowi element systemu zabezpieczającego przed manipulacjami „na wnuczka” czy „na policjanta”.
Od 1 czerwca 2024 r. w przypadku, gdy oszust wykorzysta zastrzeżony PESEL do zaciągnięcia kredytu, poszkodowany nie będzie zobowiązany do jego spłaty.
Wprowadzenie obowiązku weryfikacji Rejestru Zastrzeżeń Numerów PESEL przez instytucje finansowe zwiększa bezpieczeństwo konsumentów.
Dane z wycieku
Tymczasem dane z wycieku z fimy MyDr nie trafiły jeszcze do baz serwisu bezpiecznedane.gov, gdzie można sprawdzić, czy sprawa dotyka nas bezpośrednio.
Jak głosi komunikat na rządowej stronie, mają one zostać „udostępnione w serwisie niezwłocznie po ich przekazaniu przez podmioty dotknięte cyberatakiem”.