Samorzad.gov.pl

Wprowadzenie

W niniejszym opracowaniu przedstawiona została analiza standardów zawartych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (zwanym dalej „Rozporządzeniem KRI”), wydanym na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Zobacz wprowadzenie do interoperacyjności w Krajowych Ramach Interoperacyjności.

Omawiane rozporządzenie określa:

• Krajowe Ramy Interoperacyjności,
• minimalne wymagania dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej,
• minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych, w tym:
  • specyfikację formatów danych oraz protokołów komunikacyjnych i szyfrujących, które mają być stosowane w oprogramowaniu interfejsowym,
  • sposoby zapewnienia bezpieczeństwa przy wymianie informacji,
  • standardy techniczne zapewniające wymianę informacji z udziałem podmiotów publicznych z uwzględnieniem wymiany transgranicznej,
  • sposoby zapewnienia dostępu do zasobów informacji podmiotów publicznych dla osób niepełnosprawnych.

Część ze standardów przywołanych w Rozporządzeniu KRI to samoistne standardy opisane w treści przedmiotowego rozporządzenia. Inne - jako referencyjne - wskazują standardy wydawane przez:

• zewnętrzne publiczne podmioty normalizacyjne (np. Polskie Normy przez Polski Komitet Normalizacyjny lub normy ISO wydawane przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną) czy
• podmioty komercyjne o globalnym zasięgu oddziaływania (np. Microsoft).

Jeszcze inne standardy wskazują - jako odniesienie - akty prawne. W szczególności dotyczy to kwestii związanych z danymi geoprzestrzennymi, gdzie odniesienie stanowią rozporządzenia wdrażające do krajowego systemu prawnego dyrektywę INSPIRE.

Mając na względzie przejrzyste wyodrębnienie standardów z aktu prawnego, jakim jest Rozporządzenie KRI,  zestawienie standardów zostało przedstawione w formie tabelarycznej. Standardy wyszczególnione w zestawieniu powinny być stosowane na każdym etapie realizacji przedsięwzięć mających na celu budowę lub rozbudowę rozwiązań teleinformatycznych, począwszy od formułowania wymagań, aż do wdrożenia i utrzymania.

Normy jako podstawa standardów interoperacyjności

W wyniku przeprowadzonej analizy zidentyfikowano standardy, które po wydaniu Rozporządzenia KRI zostały przez organy normalizujące wycofane i nie są już obowiązujące. Może to powodować problemy z interpretacją i wątpliwości, co do aktualności określonego zalecenia wynikającego z tego rozporządzenia, stąd krótkie wyjaśnienie dla takich przypadków.

Jak podaje Polski Komitet Normalizacyjny wycofanie normy może, ale nie musi, wiązać się z zastąpieniem normy zdezaktualizowanej normą znowelizowaną lub inną obejmującą zakres tematyczny normy zdezaktualizowanej. Jeśli utrata aktualności dotyczy tematyki objętej normą, to wycofanie następuje bez zastąpienia (zobacz stronę Polskiego Komitetu Normalizacyjnego Stosowanie Polskich Norm wycofanych).

Mamy zatem do czynienia z dwiema sytuacjami wymagającymi rozstrzygnięcia:

1. W przypadku norm wycofanych – Czy należy stosować normę wycofaną tak, jak gdyby była ona obowiązującą? Czy przyjąć brak normalizacji w tym obszarze?
2. W przypadku norm znowelizowanych – Czy w sposób dorozumiany należy przyjąć, że stosowana ma być norma znowelizowana w miejscu tej wycofanej, przynajmniej w zakresie właściwości normy pierwotnej?

W prawodawstwie europejskim zdarzają się przypadki, że wycofanie normy nie idzie w parze z utratą aktualności normy wycofanej w procedurach systemu oceny zgodności (certyfikacji). W takich przypadkach norma wycofana może być przez pewien okres stosowana jako dokument odniesienia w systemie oceny zgodności. Nie ma również podstaw do tego, aby w polskim systemie prawnym traktować te kwestie inaczej - choć zasada ta nie jest formalnie uregulowana w żadnej ustawie.

Zapewnienie zgodności z Polskimi Normami wskazanymi w przepisach Rozporządzenia KRI jest równoznaczne ze spełnieniem wymogów prawnych wybranych zapisów tego rozporządzenia. W wyniku objęcia norm ochroną prawnoautorską, nie są one publikowane w przepisach literalnie (tj. nie zostaje przytoczone ich pełne brzmienie, a jedynie numer). Wskazuje na to odpowiednie orzecznictwo (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt. II OSK 2242/11).

Rozporządzenie KRI w obecnej wersji obowiązuje do 23 maja 2022 roku. Jego uchylenie wynika z postanowień art. 26 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 848).