Program otwierania danych publicznych na lata 2016-2020
Ministerstwo Cyfryzacji, bazując na licznych inicjatywach międzynarodowych oraz doświadczeniu w prowadzeniu portalu danepubliczne.gov.pl , przygotowało dokument „Program otwierania danych publicznych” , określający m.in. standardy udostępniania danych.
Koordynację wykonania Programu powierza się Ministrowi Cyfryzacji. Minister Cyfryzacji będzie także prowadził m.in. audyt w postaci okresowo prowadzonych badań sprawdzających losowo wybrane instytucje pod kątem realizacji opracowanego standardu, współpracę z koordynatorami czuwającymi nad przestrzeganiem standardu, dbającymi o jednolity sposób otwierania danych w urzędach.
Częścią Programu są wnioski z ankiety diagnozującej potrzeby i oczekiwania społeczne w zakresie otwierania danych. Zapytano obywateli chcących wypowiedzieć się we własnym imieniu, a także jako przedstawiciele przedsiębiorców, organizacji pozarządowych, środowisk akademickich, itd. o ich potrzeby, a także bariery, na jakie napotykają, sięgając do danych publicznych.
Program został poddany konsultacjom publicznym i przyjęty przez Radę Ministrów w drodze uchwały.
Program jest skierowany do organów administracji rządowej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub przez nie nadzorowanych. Ministerstwo Cyfryzacji będzie zachęcać do stosowania go również przez inne podmioty, które tworzą lub przechowują dane publiczne, w szczególności jednostki samorządu terytorialnego, fundusze celowe, państwowe instytuty badawcze oraz państwowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych.
Na podstawie doświadczeń wynikających z funkcjonowania portalu danepubliczne.gov.pl można wymienić/zidentyfikować najważniejsze utrudnienia dostępu do danych wynikające z niedostatecznego przestrzegania standardów otwartości:
- nadmierne stosowanie formatów nieprzeszukiwalnych i o zamkniętym dostępie do danych (np. format PDF dla plików tekstowych i danych liczbowych);
- niska jakość opracowania zasobów (przygotowania danych) do udostępniania, w tym: niedokonanie przebudowy postaci/struktury pliku danych, np. pozostawienie złożonej struktury nagłówka tabeli właściwego dla zbioru tekstowego lub wydruku, zamiast przygotowania arkusza danych w standardzie CSV, niewykonanie czynności weryfikacji i czyszczenia danych;
- brak opisu zasobów, w tym metadanych, i właściwego doboru słów kluczowych;
- brak API do istniejących baz danych prowadzonych przez instytucje publiczne;
- niestosowanie formatu XML o najwyższym stopniu otwartości i użyteczności dla maszynowego wyszukiwania, pobierania i ponownego wykorzystywania w aplikacjach użytkowych;
- unikanie publikowania danych w celu powtórnego wykorzystywania przez instytucje publiczne i podmioty niepubliczne.