Kierunki Działań Strategicznych Ministra Cyfryzacji w obszarze kompetencji cyfrowych
Obejmując Ministerstwo Cyfryzacji, musieliśmy wejść w szereg procesów, które były w toku. Zmierzające do końca projekty informatyczne, z uwagi na zamkniętą perspektywę budżetową 2007-2013, wymagały odbioru i rozliczenia. Licząc się ze zrealizowanymi dotychczas inwestycjami i podjętymi w minionych latach decyzjami, nie wykluczamy jednak ich modyfikacji lub wręcz naprawy. W związku z powyższym, należy wskazać, jakie są nasze cele na rok 2016 - rok przełomu i #DobrejZmiany.
Nadrobić zaległości
Polska aspiruje do grupy wiodących krajów unijnych, musimy więc zająć aktywne stanowisko polityczne w zakresie cyfrowej transformacji państwa. Musimy wspierać strategię budowy społeczeństwa informacyjnego połączoną ze sprawną koordynacją tego procesu. Wyżej wymienione kierunki zostały zauważone w expose Pani Premier Beaty Szydło, gdzie wprost zostały zaakcentowane konieczne działania (w dużej mierze na wzór modelu angielskiego i amerykańskiego) w zakresie: rozwoju gospodarki opartej na wiedzy, wspierania innowacyjności, zwiększania efektywności wydatkowania środków unijnych, współpracy biznesu z nauką, odbudowy polskiej dyplomacji ekonomicznej, budowy społeczeństwa obywatelskiego i nowych kompetencji niezbędnych do korzystania z nowych udogodnień a także aktywnego uczestnictwa w Industry 4.0.
Zgodnie z wynikami badań prowadzonych w skali globalnej przez Komisję Europejską nowoczesne technologie informacyjne i telekomunikacyjne są obecnie jednym z najistotniejszych stymulatorów wzrostu gospodarczego oraz poziomu zatrudnienia. Zaniechania z tym obszarze w ostatnich latach powodują powiększenie dystansu między Polską a grupą liderów, zarówno w Europie, jak i na świecie. Według najnowszego unijnego wskaźnika DESI (Digital Economy and Society Index) nasz kraj w obszarze cyfryzacji gospodarki zajmuje dopiero 23 miejsce wśród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej.
Zapóźnienia w cyfryzacji mają wpływ na niski poziom nowatorskich odkryć. W ostatnim czasie pojawił się Globalny Raport Innowacyjności („The Global Innovation Index 2015 - Effective Innovation Policies for Development”) – ważny dokument opracowywany cyklicznie m.in. przez Uniwersytet Cornella. Ósma edycja raportu obejmuje 141 gospodarek, co stanowi 95,1% ludności na świecie i 98,6% światowego produktu krajowego brutto. Polska w ogólnym podsumowaniu zajmuje w tym raporcie 46 miejsce (przed nami jest 26 państw EU), natomiast w zakresie efektywności innowacji (Efficiency Ratio) zajmujemy dopiero 93 pozycję.
Brak spójnej strategii, niejasne przepisy, złe praktyki oraz braki kompetencyjne opóźniają wdrażanie polskich projektów cyfryzacyjnych. Skutkiem tego administracja nie jest w stanie zarządzać w oparciu o ustandaryzowane dane, instytucje nie wymieniają się informacjami które posiadają, a obywatele i przedsiębiorcy mają słaby dostęp do cyfrowych usług państwa. Warunkiem sprawnego obiegu informacji jest sprzętowa infrastruktura teleinformatyczna. Zgodnie z przyjętą Europejską Agendą Cyfrową Polska zobowiązana jest do 2020 r. zapewnić wszystkim dostęp do szerokopasmowego Internetu. Realizacja ww. zadania wymaga również szybkich i konkretnych inwestycji.
Cyfrowe państwo usługowe
Cyfryzacja to transformacja państwa, a nie zakup systemów i sprzętu. Za pomocą nowoczesnych technologii państwo może stać się usługowe. Ma szybciej się rozwijać, stawać się bardziej przyjazne i wspierać potrzeby obywateli oraz przedsiębiorców. Cyfryzacja to przedsięwzięcie o charakterze cywilizacyjnym, stąd współpraca całego rządu jest kluczowa dla powodzenia tego projektu.
Minister Cyfryzacji, oprócz stymulowania w ramach całego rządu rozwoju i innowacyjności oraz nabywania nowych kompetencji, ma być koordynatorem procesu cyfrowej transformacji państwa.
Każdy polski obywatel oraz przedsiębiorca powinien móc załatwić drogą elektroniczną dowolną sprawę na styku z administracją publiczną dowolnego szczebla. Nie można jednak żądać od niego biegłej znajomości skomplikowanej struktury polskiej administracji. By to osiągnąć, oprócz sprawnych usług i niezbędnej infrastruktury telekomunikacyjnej, konieczny jest jeden, przejrzysty adres internetowy usług e-administracji oraz sprawdzona metoda bezpiecznej identyfikacji oraz płatności.
Pięć zasad cyfrowego państwa
Sprawność systemów administracji publicznej jest jednym z warunków stabilności państwa. Pojawiające się w ostatnich latach problemy w informatyzacji, w tym brak odczuwalnych efektów przy poczynionych ogromnych nakładach, istotnie podważają zaufanie obywateli do instytucji publicznych. Realizacja sprawności usługowej państwa wymaga determinacji, koncentracji działań oraz co najważniejsze - uczestnictwa całego rządu i wsparcia wszystkich interesariuszy.
Osiągnięcie założonego powyżej celu wymaga wspólnego wdrożenia szeregu zmian strategicznych skoncentrowanych w 5 podstawowych obszarach:
- państwo ma być służebne wobec obywatela. Dzięki technologii cyfrowej ma łączyć rozproszone instytucje i zmieniać zagmatwane procedury w spójne i proste usługi.
- dostęp do sieci oraz usług publicznych musi być bezpieczny dla naszych danych oraz transakcji wszelkiego rodzaju, dokonywanych w sieci;
- dla realizacji celów e-administracji ale przede wszystkim dla osiągniecia celów społecznych i gospodarczych niezbędne jest przyspieszenie rozwoju nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej;
- rozwój innowacyjnej gospodarki potrzebuje bieżącego, łatwego dostępu do danych gromadzonych przez służby publiczne;
- potrzebujemy stale, niezależnie od wieku, podnosić nasze kompetencje cyfrowe, by efektywnie korzystać z dobrodziejstw cyfryzacji i konkurować na globalnym rynku.
Wymagana jest także rzetelna analiza i koordynacja omawianego obszaru, w przeciwnym razie będziemy powtarzać błędy poprzednich lat wynikające przede wszystkim z braku transparentnych, precyzyjnych i funkcjonalnych procedur postępowania.