Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Wapnie

ŚWIADCZENIOBIORCY

Specjalistyczne usługi opiekuńcze przeznaczone są dla:

1. osób dorosłych, wykazujących zaburzenia wymienione w art. 3 pkt 1 ustawy
   o ochronie zdrowia psychicznego tzn.:
   1. chorych psychicznie (wykazujących zaburzenia psychotyczne);

1. 1. upośledzonych umysłowo;
   2. wykazujących inne zakłócenia czynności psychicznych, które zgodnie
      ze stanem wiedzy medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych, a osoba
      ta wymaga świadczeń zdrowotnych lub innych form pomocy i opieki niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym lub społecznym,
2. w wyjątkowych przypadkach dla dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi, pozbawionych dostępu do zajęć rehabilitacyjnych  i  rewalidacyjno-wychowawczych, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć świadczonych przez inne zobowiązane podmioty.

Przyznając specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi, należy mieć na względzie zasadę pomocniczości, wynikającą z ustawy o pomocy społecznej, która definiuje pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).

Świadczenia, które ustawowo zapewniane są w ramach innych systemów (oświata, ochrona zdrowia), nie mogą być zastępowane świadczeniami z pomocy społecznej.

Sposób realizacji świadczeń w ramach innych systemów określają między innymi rozporządzenia wydane na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 oraz art. 127 ust. 19 ustawy z dnia
14 grudnia 2016 roku - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.), a także art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 917 ).

W powyższych przepisach zawarto zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno
-pedagogicznej, organizacji kształcenia oraz prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży (między innymi zaburzonych psychicznie) przez podmioty zobowiązane w ramach systemów innych niż pomoc społeczna.

Z uwagi na jasno określone kryteria otrzymywania świadczenia w formie specjalistycznych usług opiekuńczych (rodzaj schorzenia, niewystarczające zaspokojenie potrzeb
lub ich niezaspokojenie w ramach innych systemów) ośrodek pomocy społecznej samodzielnie podejmuje decyzję o ich przyznaniu, a zgodnie z § 4 ust. 6 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych określa również liczbę godzin świadczenia.

CEL I ZAKRES SPECJALISTYCZNYCH USŁUG OPIEKUŃCZYCH:

Celem specjalistycznych usług opiekuńczych jest poprawa jakości życia osób z zaburzeniami psychicznymi poprzez:

1. zapewnienie wysokiej jakości specjalistycznej pomocy osobom samotnym
   z zaburzeniami psychicznymi, w przypadkach gdy są jej pozbawione, oraz osobom, które wymagają takiej pomocy, a rodzina nie może jej zapewnić;
2. pomoc dostosowaną do szczególnych potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi oraz celów postawionych w planach postępowania terapeutyczno-wspierającego, świadczoną przez osoby z odpowiednim wykształceniem i doświadczeniem.

Zakres specjalistycznych usług opiekuńczych obejmuje:

1. uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym:

• kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych
  i umiejętności społecznego funkcjonowania,
• interwencję i pomoc w życiu w rodzinie,
• pomoc w załatwianiu spraw urzędowych,
• wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia,
• pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi; 

2. pielęgnację jako wspieranie procesu leczenia;
3. rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146):
4. pomoc mieszkaniową, w tym:

• w uzyskaniu mieszkania,
• załatwianiu spraw mieszkaniowych,
• kształtowaniu właściwych relacji z sąsiadami i gospodarzem domu;

5. zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2123 oraz z 2023 r. poz. 1972).

W przypadku planowania usług wskazanych w punkcie 3 ośrodek powinien dysponować informacją ( od rodzica /opiekuna) potwierdzającą, że lekarz lub specjalista wskazał zakres tych usług i zakres ten nie jest objęty przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej .

Natomiast w przypadku usług, o których mowa w punkcie 5 ośrodek powinien dysponować informacją potwierdzającą  niedostępność zajęć, które powinny zapewnić właściwe podmioty i wskazującą przyczyny niemożności uzyskania dostępu do tych zajęć ( pismo ze szkoły ).

KWALIFIKACJE OSÓB ŚWIADCZĄCYCH SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA OSÓB
Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI

Kwalifikacje realizatorów powinny być odpowiednie do rodzaju zaburzeń psychicznych
klientów, ich potrzeb oraz zakresu i rodzaju usług.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r.
w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych specjalistyczne usługi opiekuńcze powinny
być świadczone przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania zawodu: pracownika
socjalnego, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego, pielęgniarki,
asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, specjalisty w zakresie
rehabilitacji medycznej, fizjoterapeuty lub innego zawodu dającego wiedzę i umiejętności
pozwalające świadczyć określone usługi specjalistyczne.
Ponadto kandydat na realizatora specjalistycznych usług opiekuńczych musi legitymować się
co najmniej trzymiesięcznym doświadczeniem zawodowym w pracy z osobami z zaburzeniami
psychicznymi zdobytym w jednej z następujących instytucji, wskazanych w § 3 ust. 2
ww. rozporządzenia:
- szpitalu psychiatrycznym;
-  jednostce organizacyjnej pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
- placówce terapii lub placówce oświatowej do której uczęszczają dzieci z zaburzeniami
rozwoju lub upośledzeniem umysłowym;
- ośrodku terapeutyczno-edukacyjno-wychowawczym;
- warsztacie terapii zajęciowej;
- innej jednostce niż wymienione powyżej świadczącej specjalistyczne usługi opiekuńcze
dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Powyższe doświadczenie zawodowe nie może być zastąpione nawet półrocznym kursem
w zakresie świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych ani praktyką odbywaną
w trakcie studiów.
Osoby świadczące usługi w zakresie kształtowania umiejętności zaspokajania podstawowych
potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowania do aktywności,
leczenia i rehabilitacji, prowadzenia treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności
społecznych oraz wspierania, także w formie asystowania w codziennych czynnościach
życiowych, muszą posiadać przeszkolenie i doświadczenie w zakresie:
 - umiejętności kształtowania motywacji do akceptowanych przez otoczenie zachowań;
- kształtowania nawyków celowej aktywności;
-  prowadzenia treningu zachowań społecznych.

 

Dokumentacja potrzebna w chwili ubiegania się o przyznanie usług:

• wniosek klienta/opiekuna prawnego o udzielenie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych lub zgodę klienta w przypadku, kiedy wniosek składa pracownik socjalny;
• dokumentacja potwierdzająca sytuację materialną klienta lub członków rodziny wchodzących w skład gospodarstwa domowego;
• dokument potwierdzający zaburzenie psychiczne kwalifikujące do korzystania ze specjalistycznych usług opiekuńczych, określające rodzaj usług i zalecaną liczbę godzin:
  • orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,

posiadające symbol przyczyny niepełnosprawności: 01-U5 lub 02-P6 [§ 32 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności  (Dz.U. z 2021 r., poz. 857)],

• • zaświadczenie lekarza specjalisty (psychiatra lub neurolog) o występujących zaburzeniach psychicznych, posiadające wskazanie choroby/zaburzenia zgodnie z wykazem Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-117, opracowaną przez Światową Organizację Zdrowia - załącznik nr 1 do pisma;
•  W przypadku dzieci, u których stwierdzono schorzenia sprzężone, choroby neurologiczne, immunologiczne lub genetyczne, zasadność przyznania specjalistycznych usług  opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi może być niejednoznaczna. Pomocna w tej sytuacji może być opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej lub publicznej poradni specjalistycznej o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju lub orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W obydwu tych dokumentach jest odniesienie do stopnia rozwoju psychicznego badanego dziecka.
• dokumenty potwierdzające korzystanie ( lub nie)   z usług innych podmiotów:

• przedszkola, szkoły ( wzór stanowi załącznik nr 2 do pisma),
• lub innych podmiotów zobowiązanych do prowadzenia zajęć.