Odsłonięcie tablicy memoratywnej w Przechodach
17.09.2026
15 września 2026 r., w miejscowości Przechody została odsłonięta tablica memoratywna poświęcona pamięci mieszkańców Przechód zamordowanych przez Niemców podczas pacyfikacji w sierpniu i we wrześniu 1944 r. Wydarzenie było wyrazem hołdu dla 26 mieszkańców Przechód – ofiar niemieckiego terroru, a także ważnym momentem przywracania pamięci o tragicznych wydarzeniach sprzed 82 lat.
Są miejsca, które przypominają nam, że historia nie jest tylko zapisem minionych wydarzeń. Jest pamięcią o konkretnych ludziach, ich życiu, rodzinach i losach. Jednym z takich miejsc są Przechody.
15 września 2026 roku w Przechodach odsłonięto tablicę memoratywną poświęconą 26 mieszkańcom miejscowości, którzy w sierpniu i wrześniu 1944 roku zostali zamordowani przez niemieckiego okupanta.
Po 82 latach ich pamięć została upamiętniona w miejscu, które odtąd będzie przypominało mieszkańcom i wszystkim odwiedzającym o tragicznych wydarzeniach, jakie rozegrały się tutaj podczas wojny.
Uroczystość rozpoczęła się Mszą Świętą w intencji pomordowanych, odprawioną w Kaplicy pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Przechodach pod przewodnictwem Jego Ekscelencji Księdza Biskupa Janusza Stepnowskiego.
Po nabożeństwie zgromadzeni udali się pod miejsce, w którym stanęła tablica upamiętniająca ofiary. Przybyłych gości powitali Starosta Grajewski Waldemar Remfeld oraz Wójt Gminy Grajewo Grzegorz Górski. W swoich wystąpieniach nawiązali do znaczenia zachowania pamięci o mieszkańcach Przechód oraz odpowiedzialności za przekazywanie prawdy o ich losach kolejnym pokoleniom.
O znaczeniu upamiętnienia mówił również dr hab. Krzysztof Sychowicz, Dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku.
Następnie nastąpił najważniejszy moment uroczystości – odsłonięcie tablicy memoratywnej. Dokonali go wspólnie: Jego Ekscelencja Ksiądz Biskup Janusz Stepnowski, dr hab. Krzysztof Sychowicz, Wójt Gminy Grajewo Grzegorz Górski, Starosta Grajewski Waldemar Remfeld, Dyrektor Biebrzańskiego Parku Narodowego Artur Wiatr, Sołtys Przechód Zbigniew Kozłowski oraz Radny Gminy Grajewo Jan Dąbrowski.
Poświęcenia tablicy dokonał Ksiądz Biskup Janusz Stepnowski.
W ciszy i skupieniu odczytano Apel Pamięci, przywołując tych, których życie zostało przerwane podczas niemieckiej pacyfikacji. Następnie kompania honorowa 2. Brygady Zmotoryzowanej Legionów oddała salwę honorową. Pod tablicą złożono wieńce i wiązanki, a uroczystość dopełniły wojskowe sygnały „Sygnał Wojska Polskiego” oraz „Cisza”.
Ważną częścią wydarzenia była również obecność młodego pokolenia. Uczniowie Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. Pułku Strzelców Konnych w Grajewie wykonali pieśni patriotyczne „Proszę, Polsko, nie umieraj” oraz „Marsz Partyzancki”, nadając uroczystości szczególnie wymowny charakter.
Podczas spotkania wyrażono również wdzięczność osobom, które zaangażowały się w powstanie miejsca pamięci oraz przygotowanie uroczystości.
Dziękujemy Jego Ekscelencji Księdzu Biskupowi Januszowi Stepnowskiemu, Ks. Krzysztofowi Szakielowi, dr. hab. Krzysztofowi Sychowiczowi, Monice Baczar – Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Białymstoku, Arturowi Wiatrowi – Dyrektorowi Biebrzańskiego Parku Narodowego, płk. Krzysztofowi Kopce – Dowódcy 2. Brygady Zmotoryzowanej Legionów, Łukaszowi Ajdynowi – Dyrektorowi Gminnego Zakładu Komunalnego w Wierzbowie, Marcinowi Bobrowskiemu – Dyrektorowi Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. PSK w Grajewie oraz Andrzejowi Wojciechowskiemu – właścicielowi Przedsiębiorstwa Usługowego A. Wojciechowski.
Słowa wdzięczności kierujemy także do uczniów Zespołu Szkół w Niećkowie za przygotowanie poczęstunku oraz do wszystkich osób, które przyczyniły się do organizacji tego wyjątkowego dnia.
Uroczystość została zorganizowana wspólnie przez Parafię pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Osowcu, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku, Powiat Grajewski, Gminę Grajewo oraz Biebrzański Park Narodowy.
Dziś w Przechodach jest miejsce, które przemawia bez słów.
26 nazwisk. 26 ludzkich historii. 26 istnień, o których nie wolno zapomnieć.
Niech ta tablica będzie świadectwem naszej pamięci i szacunku dla ofiar oraz przypomnieniem, że obowiązkiem kolejnych pokoleń jest strzec prawdy o przeszłości.
Pamiętamy o Mieszkańcach Przechód.Cześć Ich Pamięci.
Zapraszmy do galerii zdjęć na FB Gminy Grajewo: