Filozofia Jespera Juula
Jesper Juul, duński pedagog i terapeuta rodzinny, uważał, że rodzic jest przewodnikiem rodziny. To dorosły wyznacza kierunek, podejmuje ważne decyzje i bierze odpowiedzialność za relacje z dzieckiem. Nie chodzi jednak o rządzenie i wymaganie bezwzględnego posłuszeństwa, ale o mądre przywództwo oparte na szacunku, bliskości i zaufaniu.
W swojej filozofii Juul zwracał uwagę na cztery ważne wartości.
Równa godność oznacza, że dziecko i dorosły są tak samo ważni. Dziecko, choć ma mniej doświadczenia i potrzebuje opieki, zasługuje na szacunek. Jego uczucia, potrzeby i zdanie powinny być wysłuchane i potraktowane poważnie. Nie oznacza to, że dziecko decyduje o wszystkim, ale że traktujemy je jak pełnoprawnego człowieka.
Odpowiedzialność przypomina nam, że to dorośli odpowiadają za atmosferę i jakość relacji w rodzinie. Dzieci uczą się odpowiedzialności, obserwując dorosłych. Kiedy rodzice przyznają się do błędów, szanują innych i biorą odpowiedzialność za swoje zachowanie, pokazują dziecku, jak postępować.
Integralność to szanowanie własnych granic i granic innych osób. Dziecko ma prawo powiedzieć, że czegoś nie lubi, czegoś się boi lub czegoś nie chce. Ucząc się rozpoznawania i wyrażania swoich potrzeb, buduje poczucie własnej wartości i uczy się szanować potrzeby innych ludzi.
Autentyczność oznacza bycie sobą. Rodzic nie musi być idealny ani znać odpowiedzi na wszystkie pytania. Ważne, aby był szczery, mówił o swoich uczuciach i potrzebach oraz jasno stawiał granice. Dzieci bardziej potrzebują prawdziwych i uważnych dorosłych niż rodziców bez skazy.
Wartości, o których pisał Jesper Juul, pokazują, że wychowanie nie polega na kontroli i posłuszeństwie, lecz na budowaniu relacji. Dzieci potrzebują dorosłych, którzy będą dla nich przewodnikami – obecnymi, odpowiedzialnymi i pełnymi szacunku. Dzięki temu uczą się zaufania do siebie i innych, rozwijają poczucie własnej wartości oraz kompetencje potrzebne do budowania dobrych relacji w przyszłości.
Jesper Juul podkreślał, że w komunikacji z dzieckiem ważne są nie tylko same słowa. Równie istotne jest to, w jaki sposób je wypowiadamy i jakie intencje za nimi stoją. Dzieci bardzo wyczuwają nasz ton głosu, emocje i nastawienie. Możemy powiedzieć to samo zdanie z troską i szacunkiem albo złością i zniecierpliwieniem – a dziecko odbierze je zupełnie inaczej.
Dlatego warto zwracać uwagę nie tylko na to, co mówimy, ale również jak mówimy. Spokojny ton, uważne słuchanie i szczere zainteresowanie pomagają budować relację opartą na zaufaniu i wzajemnym szacunku. Dobra komunikacja nie polega na wydawaniu poleceń, lecz na rozmowie z drugim człowiekiem i próbie zrozumienia jego perspektywy.
Źródło:
Jesper Jull, „Rodzic jako przywódca stada”
Jesper Juul Warsztaty dla rodziców | Familylab Polska
Anna Kacprzycka – Pracownia Rodzina w relacji (64) Pracownia Rodzina w relacji - YouTube
Sylwia Bujko – trener Family Lab Sylwia Bujko | Familylab Polska