Cyberprzemoc-zagrożenie współczesnego świata dzieci i młodzieży
Internet i media społecznościowe stały się codzienną częścią życia dzieci i młodzieży. Uczniowie korzystają z komunikatorów, gier online, portali społecznościowych i różnych aplikacji, które pomagają im utrzymywać kontakt z rówieśnikami. Niestety, obok wielu korzyści pojawiają się także zagrożenia, a jednym z najpoważniejszych jest cyberprzemoc.
Czym jest cyberprzemoc?
Cyberprzemoc to przemoc psychiczna lub emocjonalna z wykorzystaniem internetu, telefonu komórkowego lub innych urządzeń elektronicznych. Polega na celowym krzywdzeniu drugiej osoby za pomocą sieci lub technologii cyfrowych.
Do cyberprzemocy zaliczamy między innymi:
- wyśmiewanie i obrażanie w internecie,
- publikowanie kompromitujących zdjęć lub filmów,
- rozpowszechnianie plotek i fałszywych informacji,
- podszywanie się pod inną osobę,
- tworzenie ośmieszających grup lub profili,
- wysyłanie obraźliwych wiadomości,
- szantaż internetowy,
- wykluczanie z grup rówieśniczych online,
- nagrywanie i publikowanie filmów bez zgody drugiej osoby.
Kto może stać się ofiarą cyberprzemocy?
Ofiarą cyberprzemocy może zostać każde dziecko lub nastolatek. Nie ma znaczenia wiek, wygląd czy popularność w grupie rówieśniczej. Często sprawcy wykorzystują:
- czyjąś wrażliwość,
- nieśmiałość,
- odmienność,
- trudności emocjonalne,
- problemy zdrowotne,
- sytuację rodzinną lub materialną.
Warto pamiętać, że nawet pozornie „żartobliwe” komentarze mogą powodować ogromny ból i poczucie odrzucenia.
Skutki cyberprzemocy
Cyberprzemoc może mieć bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego dziecka.
Najczęstsze skutki to:
- obniżone poczucie własnej wartości,
- smutek i poczucie osamotnienia,
- lęk i stres,
- problemy ze snem,
- niechęć do szkoły,
- izolowanie się od rówieśników,
- trudności z koncentracją,
- pogorszenie wyników w nauce,
- depresja,
- stany lękowe,
- myśli samobójcze.
Internet sprawia, że przemoc może trwać przez całą dobę, a kompromitujące materiały mogą być szybko rozpowszechniane i trudne do usunięcia.
Jak rozpoznać, że dziecko może doświadczać cyberprzemocy?
Rodzice powinni zwrócić uwagę na:
- nagłą zmianę zachowania,
- wycofanie i smutek,
- płacz po korzystaniu z telefonu lub komputera,
- unikanie szkoły,
- rozdrażnienie,
- ukrywanie aktywności internetowej,
- spadek samooceny,
- niechęć do kontaktów z rówieśnikami.
Co zrobić, gdy dziecko doświadcza cyberprzemocy?
Najważniejsze:
- zachować spokój,
- wysłuchać dziecka,
- nie obwiniać go,
- zapewnić wsparcie i poczucie bezpieczeństwa.
Warto:
- zrobić zrzuty ekranu wiadomości i komentarzy,
- zapisać dowody,
- zablokować sprawcę,
- zgłosić problem administratorowi strony lub aplikacji,
- poinformować szkołę,
- w razie potrzeby zgłosić sprawę na policję.
Gdzie szukać pomocy?
W szkole:
- wychowawca,
- pedagog szkolny,
- psycholog szkolny,
- dyrektor szkoły.
Instytucje i telefony pomocowe:
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
116 111
Bezpłatny telefon czynny całą dobę dla dzieci i młodzieży potrzebujących wsparcia emocjonalnego.
116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
800 12 12 12
Bezpłatna pomoc dla dzieci, młodzieży i rodziców.
Rzecznik Praw Dziecka – Telefon Zaufania
Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci
800 100 100
Pomoc dla rodziców i nauczycieli w sytuacjach zagrożeń internetowych i przemocy.
800 100 100 – Pomoc dla rodziców i nauczycieli
Zgłaszanie nielegalnych i niebezpiecznych treści w internecie.
Policja
W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia:
112
Można także zgłosić sprawę w najbliższej jednostce policji.
Jak chronić dzieci przed cyberprzemocą?
- rozmawiać o bezpieczeństwie w sieci,
- interesować się aktywnością dziecka online,
- ustalać zasady korzystania z internetu,
- uczyć empatii i odpowiedzialności,
- przypominać, że w internecie również obowiązuje szacunek do innych osób,
- budować relację opartą na zaufaniu.
Cyberprzemoc to problem, którego nie wolno lekceważyć. Dzieci potrzebują wsparcia, rozmowy i poczucia bezpieczeństwa zarówno w domu, jak i w szkole. Współpraca rodziców, nauczycieli i specjalistów pomaga szybciej reagować oraz skuteczniej chronić dzieci przed przemocą w świecie online.
red. Aleksandra Tarnarzewska
fot. al