Od diagnozy do wspólnego działania – spotkanie z dyrektorami i specjalistami placówek oświatowych
Wraz z rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027 spotkaliśmy się z dyrektorami, nauczycielami i specjalistami przedszkoli, szkół oraz placówek oświatowych z terenu powiatu siedleckiego, aby porozmawiać o zmianach w systemie wsparcia dzieci i uczniów oraz o tym, jak możemy jeszcze lepiej współpracować.
Spotkanie było okazją do przedstawienia najważniejszych zmian wynikających z Rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz do omówienia ich praktycznego znaczenia dla codziennej pracy szkół i Poradni.
Nie chcieliśmy jednak, aby było to spotkanie wyłącznie o przepisach i dokumentach. Najważniejszym tematem była zmiana sposobu myślenia o organizowaniu wsparcia dziecka i ucznia.
Od „kierowania do Poradni” do wspólnego budowania ścieżki wsparcia
W praktyce przez wiele lat funkcjonował schemat, w którym zauważenie trudności często prowadziło do zgłoszenia dziecka do Poradni, przeprowadzenia diagnozy, wydania opinii lub orzeczenia, a następnie realizacji zaleceń przez szkołę.
Taki model w wielu sytuacjach był i nadal jest potrzebny. Jednocześnie zauważamy, że nie każda trudność wymaga natychmiastowego uruchamiania pełnej ścieżki diagnostycznej w Poradni. Część potrzeb dziecka można rozpoznać, zaadresować i monitorować już na poziomie przedszkola czy szkoły.
Dlatego chcemy stopniowo przechodzić od pytania:
„Jaką diagnozę ma dziecko i czy potrzebujemy opinii lub orzeczenia?”
do pytań:
„Jak dziecko funkcjonuje?”
„W jakich sytuacjach pojawia się trudność?”
„Co jest dla niego barierą, a co pomaga?”
„Jakie są jego mocne strony i zasoby?”
„Co już zostało zrobione i jaki przyniosło efekt?”
To nie oznacza rezygnacji z diagnozy. Oznacza zmianę jej celu – tak, aby diagnoza pomagała lepiej zrozumieć funkcjonowanie dziecka i trafniej zaplanować dalsze wsparcie.
Ocena funkcjonowania – wspólny język szkoły i Poradni
Jednym z najważniejszych tematów spotkania była informacja o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia w przedszkolu, szkole lub placówce.
Dla Poradni szczególnie cenna jest wiedza, którą posiadają osoby pracujące z dzieckiem na co dzień. To właśnie szkoła lub przedszkole może najlepiej opisać, w jakich sytuacjach pojawiają się trudności, jakie są mocne strony dziecka, jakie działania zostały już podjęte oraz co rzeczywiście pomaga.
Chcemy więc odejść od informacji ogólnych, takich jak „dziecko ma problemy z zachowaniem” czy „uczeń nie współpracuje”, na rzecz konkretnych opisów funkcjonowania: co dziecko robi, w jakich warunkach, przy jakim wsparciu i z jakim efektem.
Taki sposób opisywania funkcjonowania pozwala szkole i Poradni posługiwać się wspólnym językiem i lepiej wykorzystywać wiedzę oraz doświadczenie obu stron.
Nowa organizacja współpracy z Poradnią
Podczas spotkania przedstawiliśmy również rozwiązania organizacyjne, które chcemy wdrożyć w naszej Poradni.
Jednym z ważnych elementów jest zasada, że szkoła lub przedszkole nie musi oczekiwać na pismo Poradni, aby przygotować informację o funkcjonowaniu dziecka. W przyjętym przez nas modelu rodzic zgłaszający się do Poradni z potrzebą diagnozy może przedłożyć już przygotowaną przez placówkę opinię o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia.
Dzięki temu możliwe jest sprawniejsze rozpoczęcie procesu diagnostycznego i wykorzystanie informacji z naturalnego środowiska dziecka już na początku postępowania. Jeżeli zespół orzekający uzna, że dla pełnej oceny potrzebne są dodatkowe informacje, Poradnia zwróci się w tym zakresie do dyrektora placówki.
Poradnia bliżej placówek
Zmiana modelu współpracy nie oznacza, że Poradnia będzie mniej obecna w szkołach i przedszkolach. Wręcz przeciwnie.
Chcemy być bliżej placówek, bardziej dostępni i bardziej użyteczni – nie tylko wtedy, gdy potrzebna jest formalna diagnoza, ale również wtedy, gdy potrzebna jest konsultacja, wspólne przeanalizowanie trudności, wsparcie specjalistyczne czy pomoc w zaplanowaniu dalszych działań.
Naszą rolą jest wykorzystywanie kompetencji psychologów, pedagogów, logopedów i terapeutów tam, gdzie ich wiedza może realnie wesprzeć dziecko, rodzinę i pracowników placówki.
Współpraca międzysektorowa – wykorzystujemy zasoby, które już mamy
Podczas spotkania rozmawialiśmy również o znaczeniu współpracy międzysektorowej. Nie każdy przypadek wymaga zaangażowania wielu instytucji, ale w sytuacjach bardziej złożonych ważne jest, abyśmy wiedzieli, kto i w jakim zakresie może udzielić potrzebnego wsparcia.
Współpraca szkoły, przedszkola, ośrodka i Poradni ma służyć przede wszystkim temu, aby działania były spójne i odpowiadały na rzeczywiste potrzeby dziecka i jego środowiska.
Co proponujemy w roku szkolnym 2026/2027?
Spotkanie było również okazją do przedstawienia oferty Powiatowej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Stoku Lackim na rok szkolny 2026/2027.
Przygotowaliśmy propozycje skierowane zarówno do dzieci i uczniów, jak i do nauczycieli, specjalistów oraz rodziców. Wśród nich znalazły się m.in. spotkania i konsultacje dla specjalistów, indywidualne rozmowy ze specjalistami Poradni.
W odpowiedzi na aktualne potrzeby placówek oraz zgodnie z kierunkami polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 przygotowaliśmy również działania profilaktyczne i edukacyjne dla uczniów, między innymi warsztaty „HEJT OFF – komunikacja rówieśnicza bez przemocy” dla klas VI–VIII oraz prelekcje podczas zebrań z rodzicami dla uczniów szkół podstawowych „Cyfrowe dzieci”.
Kontynuujemy cykl różnorodnych zajęć z zakresu doradztwa zawodowego – przeznaczone dla uczniów klas VII – VIII oraz „Jak radzić sobie ze stresem egzaminacyjnym?” – przeznaczone dla uczniów klas VIII, a także możliwość obserwacji dzieci/uczniów w środowisku przedszkolnym/szkolnym, która jest elementem procesu diagnostycznego dzieci ze spektrum autyzmu.
Nasza oferta jest otwarta na potrzeby placówek. Chcemy, aby była nie tylko katalogiem dostępnych form pomocy, ale także zaproszeniem do rozmowy i wspólnego tworzenia rozwiązań.
Razem dla dziecka
Najważniejszym przesłaniem naszego spotkania było przekonanie, że nie chodzi o to, żeby szkoła robiła więcej, a Poradnia mniej.
Chodzi o to, abyśmy podejmowali działania we właściwym miejscu, we właściwym momencie i wspólnie.
Szkoła najlepiej zna codzienne funkcjonowanie dziecka. Poradnia wnosi pogłębioną wiedzę diagnostyczną i specjalistyczną. Rodzice są najważniejszym źródłem wiedzy o dziecku i jego potrzebach.
To właśnie taka współpraca – oparta na dialogu, wzajemnym szacunku i wspólnym celu – może tworzyć bardziej spójny system wsparcia dzieci, uczniów i ich rodzin.