Kiedy wokół nas pojawia się lęk – jesteśmy razem
Dla dzieci. Dla młodzieży. Dla rodziców. Dla nauczycieli i wszystkich pracowników naszych szkół i przedszkoli.
Ostatnie dni były dla wielu z nas trudne. Informacje o wydarzeniach w placówkach oświatowych, obrazy pojawiające się w mediach oraz lawina wiadomości przekazywanych w internecie mogły wzbudzać lęk, napięcie i poczucie zagrożenia. Pojawiło się wiele pytań: Czy moje dziecko jest bezpieczne? Czy w szkole może wydarzyć się coś złego? Jak rozmawiać o tym z dziećmi? Co powiedzieć uczniom? Jak samemu zachować spokój?
W takich chwilach szczególnie potrzebne są spokój, bliskość i mądre działanie.
Dzieci potrzebują przede wszystkim obecności dorosłych.
Dziecko nie zawsze powie wprost, że się boi. Czasem lęk pojawia się jako trudność z koncentracją, rozdrażnienie, wycofanie, płacz, problemy ze snem, większa potrzeba bliskości albo pytania, które pozornie wydają się powtarzalne.
Nie musimy mieć gotowych odpowiedzi na każde pytanie.
Czasem najważniejsze jest spokojne:
„Widzę, że się martwisz. Jestem przy Tobie.”
„Możesz mi powiedzieć, czego się boisz.”
„Dorośli zajmują się bezpieczeństwem. Ty nie musisz tego robić sam.”
Dzieci potrzebują od nas nie tyle szczegółowych wyjaśnień, ile poczucia, że ktoś dorosły czuwa, słucha i potrafi zareagować.
Nie każde dziecko potrzebuje rozmowy o wszystkim
Warto dostosować rozmowę do wieku dziecka, jego wrażliwości i tego, co rzeczywiście wie.
Małe dzieci potrzebują przede wszystkim prostych komunikatów, rutyny i poczucia przewidywalności.
Starsze dzieci i młodzież potrzebują przestrzeni do zadawania pytań, wyrażania emocji i wspólnego oddzielania faktów od informacji krążących w sieci.
Nie warto przekazywać dzieciom szczegółów dramatycznych wydarzeń, których nie potrzebują do zrozumienia sytuacji. Nie warto też wielokrotnie odtwarzać materiałów, zdjęć czy nagrań związanych z wydarzeniami.
Informacja ma pomagać zrozumieć sytuację, a nie podtrzymywać lęk.
Szkoła to nie tylko budynek. To ludzie.
W takich momentach szczególnego znaczenia nabierają relacje.
Nauczyciel, wychowawca, pedagog, psycholog, dyrektor, pracownik administracji czy pracownik obsługi – każda z tych osób może stać się dla dziecka ważnym punktem oparcia.
Dlatego warto teraz zwracać na siebie nawzajem większą uwagę.
Zauważyć ucznia, który jest bardziej wycofany niż zwykle.
Zapytać kolegę z pracy: „Jak się trzymasz?”
Pamiętać, że także dorośli mogą odczuwać napięcie i potrzebować rozmowy.
Nie musimy być cały czas spokojni i silni. Ważne, żebyśmy nie zostawali sami z tym, co przeżywamy.
Co możemy zrobić jako dorośli?
Możemy ograniczyć przekazywanie niesprawdzonych informacji.
Możemy rozmawiać z dziećmi spokojnie, bez dramatyzowania i bez bagatelizowania ich emocji.
Możemy przypominać, gdzie szukać sprawdzonych informacji i do kogo zwrócić się o pomoc.
Możemy reagować wtedy, gdy zauważamy wyraźną zmianę w zachowaniu dziecka lub ucznia.
Możemy przede wszystkim być obecni.
Bo poczucie bezpieczeństwa nie powstaje wyłącznie dzięki procedurom i zabezpieczeniom. Buduje się również poprzez codzienną relację, przewidywalność, uważność i przekonanie, że w trudnej chwili można zwrócić się do drugiego człowieka.
Jesteśmy po tej samej stronie
Jako Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Stoku Lackim chcemy w takich momentach przypomnieć, że szkoła, przedszkole, rodzina i Poradnia nie są oddzielnymi światami.
Jesteśmy częścią jednego środowiska, którego wspólnym zadaniem jest troska o dzieci i młodzież.
Dlatego jesteśmy gotowi rozmawiać, konsultować, wspierać nauczycieli i specjalistów oraz pomagać w sytuacjach, które wymagają dodatkowego wsparcia.
Nie możemy sprawić, że w świecie nigdy nie wydarzy się nic trudnego.
Możemy jednak sprawić, że dzieci i młodzi ludzie nie będą musieli przechodzić przez trudne chwile sami.
Możemy uczyć ich, że kiedy pojawia się lęk – można o nim powiedzieć.
Kiedy pojawia się problem – można poprosić o pomoc.
Kiedy nie wiemy, co zrobić – możemy szukać rozwiązania razem.
Dziś szczególnie potrzebujemy właśnie tego:
więcej rozmowy niż strachu,
więcej uważności niż obojętności,
więcej sprawdzonych informacji niż plotek,
więcej współpracy niż wzajemnego obwiniania.
Jesteśmy razem. I właśnie to jest naszą siłą.
Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Stoku Lackim