Ćwiczenia ortograficzne z młodszym dzieckiem (opracował mgr Jarosław Sołkiewicz, pedagog)
Nie od dziś wiadomo, że nasza ortografia może sprawić nam wiele kłopotów. Zostanie mistrzem ortografii wcale nie jest łatwe.
Jedne dzieci uczą się pisać poprawnie dość szybko i łatwo, jakby miały do tego pewne zdolności. Są jednak dzieci, którym opanowanie poprawnej pisowni sprawia wiele problemów. Czy to znaczy, że nie należy nad tym pracować. Myślę, że nie. Jeżeli mamy z czymś trudności to wymaga to od nas więcej ćwiczeń, pracy, poświęconego czasu.
Dyktando w 10 punktach – z komentarzem ortograficznym
Punkt 1. Umowa
Umów się z dzieckiem, że codziennie (lub w wybrane dni tygodnia) będziecie robić dyktando obejmujące zawsze tylko 3 zdania. Wymyślcie wspólnie nagrodę po każdym tygodniu pracy. Bo przecież każdy z nas powinien być nagradzany za swoją pracę.
Punkt 2. Wybór tekstu
Zaznacz w książce dziecka 3 zdania i przeczytaj na głos pierwsze zdanie.
Punkt 3. Komentarz ortograficzny
Dziecko powtarza zdanie i omawia pisownię każdego wyrazu: podaje zasady pisowni,
poszukuje uzasadnienia pisowni.
Punkt 4. Zapisywanie
Dziecko zapisuje zdanie (podobnie postępuje z następnymi zdaniami).
Punkt 5. Kontrola 1 – dziecko
Dziecko samodzielnie sprawdza cały napisany przez siebie tekst.
Punkt 6. Kontrola 2 – dorosły
Dorosły sprawdza tekst. Jeżeli znajdzie błędy, podaje ich liczbę, zaznacza wyraz błędnie napisany ale nie wskazuje błędu.
Punkt 7. Kontrola 3 – dziecko
Dziecko ponownie sprawdza tekst za pomocą słownika ortograficznego i dokonuje poprawy.
Punkt 8. Kontrola 4 – dorosły
Dorosły sprawdza poprawiony tekst. Jeżeli nadal są błędy, wskazuje tekst, z którego dyktował zdania.
Punkt 9. Kontrola 5 – dziecko
Dziecko porównuje napisany tekst ze wzorem i ostatecznie poprawia błędy.
Punkt 10. Poprawa – dziecko
Dziecko opracowuje błędnie napisane wyrazy: np. podaje zasady pisowni, wyrazy
pokrewne, odmienia wyrazy przez przypadki, przepisuje wyraz kilka razy)
Po tygodniu pracy możemy „pokusić” się o sprawdzenie efektów naszej wspólnej pracy. Proponuję podyktować dziecku trzy zdania, które opracowaliśmy na początku tygodnia. Możemy porównać pisownię jakich wyrazów dziecko utrwaliło i udzielić za to pochwały, bo chyba nie ma lepszej nagrody niż „dobre” słowo, szczególnie z ust kochanego rodzica.
Założeniem tego rodzaju ćwiczeń w pisaniu, jest przeświadczenie o możliwości utrwalenia zasad pisowni i wytworzenia świadomości ortograficznej przez nawyk „głośnego myślenia” i następnie „cichego przypominania” sobie zasad pisowni w trakcie pisania. Wyrobienie nawyku sprawdzania pisanych prac. Dziecko ma prawo popełnić błędy ale nie powinno ich pozostawić bez poprawy.
„Dyktando w 10 – punktach” ma na celu:
1. Utrwalanie znajomość pisowni.
2. Wytworzenie nawyku stałego przywoływania zasad ortograficznych podczas pisania.
3. Wytworzenie nawyku stałego sprawdzania napisanego tekstu (jego autokorekty), a tym samym wyrobieniu przez dziecko poczucia odpowiedzialności za napisany tekst.
(na podstawie zaleceń prof. Marty Bogdanowicz)