Z poradnika logopedy

Kiedy odwiedzić logopedę?

Do logopedy można przyjść z dzieckiem w każdym wieku.
Nie są potrzebne skierowania, wystarczy chęć rodziców.
Pierwsze 3 lata życia to „złoty wiek” rozwoju mowy, więc szczególnie zwracajmy uwagę na mowę dziecka w tym czasie.

Czy na pewno trzeba?

Dwu-, trzyletnie dzieci, które nie mówią, nie rozwijają się prawidłowo i mają problemy w sferze poznawczej i społecznej!
Wadliwą wymowę należy korygować!
Nawet jeśli rodzice mówią nieprawidłowo, ich dziecko nie musi mówić tak samo.
Każde dziecko jest inne, nawet bliźnięta mogą rozwijać się inaczej. Nie powinniśmy porównywać dzieci i oczekiwać „serii powtórzeń”.
Nie należy zwlekać z wizytą u logopedy, im wcześniej dziecko trafi do specjalisty, tym szybciej będzie mogło rozwijać się prawidłowo.

Profilaktyka logopedyczna dla każdego rodzica.

Sprawdź słuch twojego dziecka!
Jeśli nie ma przeciwskazań, zrezygnuj ze smoczka i butelki przed drugimi urodzinami lub możliwie wcześniej. Nieprawidłowy sposób ssania przyczynia się
do nieprawidłowego oddychania, a w efekcie wad wymowy.
Korzystaj z zabawek drewnianych, klocków, misiów, lalek zamiast z zabawek interaktywnych, które wielokrotnie są głośne, świecące, migające. Mogą przebodźcować dziecko.
Zatroszcz się o to, by dziecko prawidłowo oddychało. Zadbasz w ten sposób o jego zdrowie i zapobiegniesz wadom wymowy. Oddychanie z otwartą buzią przez długi czas sprawia, że język nie mając naturalnej zapory, jaką są zęby, wysuwa się na zewnątrz. Dziecko przyzwyczaja się do tego i wysuwa język także w czasie mówienia, co powoduje mało estetyczną wadę wymowy - seplenienie międzyzębowe.
Ponadto dzieci oddychające ciągle otwartymi ustami, są niedotlenione, bardziej ospałe, mają trudności z koncentracją uwagi i częściej chorują.
Naucz we właściwym czasie gryźć i żuć pokarmy stałe. Zadbasz w ten sposób
o sprawność języka.
Baw się w robienie śmiesznych min, lub echo przed lustrem. To pomoże usprawniać wszystkie narządy mowy.
Idź jak najwcześniej z dzieckiem do stomatologa! Wizyty kontrolne, ze zdrowymi zębami sprawią, że dziecko nie będzie się bało dentysty. Nie czekajmy, aż dziecku wyrosną wszystkie zęby, tylko zadbajmy o profilaktykę chorób zębów i jamy ustnej. Wyrabiajmy w dziecku dobre nawyki w zakresie higieny jamy ustnej.
Zdarzają się, niestety wcale nierzadko, dzieci, które w ogóle nie myją zębów! I ich rodzice na to pozwalają! Nic tak nie działa mobilizująco na dzieci, jak przykład rodziców w każdym zakresie, także i tym. (Trzecie zęby nikomu nie wyrastają…)
Sprawdźmy, czy dziecko ma dobrej długości wędzidełko podjęzykowe. Nie zawsze trzeba je podcinać! Wystarczy robić dużo ćwiczeń językiem. Pozwólmy dziecku czasami np. oblizać talerzyk – to jest doskonałe ćwiczenie wydłużające
i usprawniające język.
Zadbaj o odpowiednią ilość snu dla dwulatka – podczas spania regeneruje się organizm, rozwija się prawidłowo układ nerwowy, który jest niezbędny do prawidłowego rozwoju mowy.
Zastąp ekran książką lub rozmową. Dzieci do 2 roku życia nie powinny wcale korzystać z ekranu, gdyż opóźnia on rozwój dziecka w wielu sferach: mowy, poznawczej, społecznej, sensorycznej. Po 2 roku życia – tylko pod kontrolą dorosłego!

Jak mówić do dziecka i jak z nim rozmawiać?

Rozmawiaj z dzieckiem, ale nie „zalewaj” go mową! Daj dziecku czas na odpowiedź, pamiętając, że rozmowa to mówienie i słuchanie.
W przypadku dziecka małego – niemówiącego – mów do niego bardzo dużo.
Rozmawiajmy z dziećmi o emocjach – sprzyja to ich rozwojowi emocjonalnemu
i lepszemu zrozumieniu relacji między ludźmi.
Starajmy się, żeby wyjaśnienia dla dziecka były jak najbardziej obrazowe. Mówiąc, jednocześnie pokazujmy o co nam chodzi.
Nie wyręczaj dziecka w mowie uprzedzając jego prośby, wykaż cierpliwość, czekając, aby dziecko samo przekazało informację.
Postaraj się mówić do dziecka językiem prostym, buduj krótkie zdania.
Jeżeli masz tendencję do przyspieszonego tempa mowy, mów wolniej, baw się melodią, intonacją.
Mówiąc do dziecka nie używaj dziecięcego języka, ogranicz ilość zdrobnień
i spieszczeń.
Jeśli mówisz do dziecka – ukucnij, patrz na jego twarz, ucz nawiązywać kontakt wzrokowy.
W czasie wspólnych rozmów, oglądania książeczek, wyeliminuj „zagłuszacze” – TV, muzykę, komputer, itd.

Co robić, a czego nie?

Jeżeli zauważysz, że dziecko jest leworęczne, nie zmuszaj do posługiwania się prawą ręką – może to zaburzyć proces rozwoju mowy, a nawet przyczynić się do jąkania.
Dbaj o rozwój ruchowy dziecka – on również przyczynia się do szybszego rozwoju mowy.
Stale obserwuj, czy dziecko dobrze słyszy – dobry słuch to fundament rozwoju mowy. Jedno badanie przesiewowe słuchu, zaraz po urodzeniu, nie jest wystarczające.
W czasie monologu, np. w trakcie zabawy, nie przerywaj dziecku i nie żądaj,
aby powtórzyło prawidłowo jakieś słowo.
Karanie, zawstydzanie, wyśmiewanie podczas wypowiedzi wywołuje w dziecku kompleks niższości i zniechęca je do mówienia.
Ogranicz czas spędzany przed telewizorem – dostosuj go do wieku dziecka. Według Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego dwulatek wcale nie powinien oglądać, trzylatek nie więcej niż 2 razy po 30 minut.
DZIECKO NIE NAUCZY SIĘ MÓWIĆ OD TELEWIZORA, KOMPUTERA, CZY KOMÓRKI – TEGO MOŻE DOKONAĆ TYLKO DRUGI CZŁOWIEK!

Opracowanie: Małgorzata Karcz, Wioletta Michta