Diagnozowanie rozwoju dziecka od 3 do 30 miesiąca życia

W rozwoju od 3. do 30. miesiąca życia oczekiwane są umiejętności, których pojawianie się powoduje rozwijanie się kolejnych. Każda pojawiająca się umiejętność jest bazą dla następnego stadium. Niewystąpienie tych zachowań wskazuje na zaburzenia funkcjonowania.

Oto przegląd prawidłowości rozwojowych, które powinny się pojawić w określonym wieku dziecka, by mogło nadal się rozwijać. Brak wymienionych zachowań szczególnie tych zaznaczonych pogrubioną czcionką, należy uznać za zjawisko istotne diagnostycznie dla spektrum autyzmu (lub ewentualnie innych zaburzeń, zależnych od sytuacji zdrowotnej dziecka).

4 – 5 miesiąc życia:

reagowanie mimiką na twarz dorosłego,
uśmiech na widok drugiej osoby,
wsłuchiwanie się wypowiedzi dorosłych,
zatrzymanie się ruchów na głośny dźwięk,
oglądanie grzechotki,
zabawa palcami,
słuchanie dźwięków wydawanych przez grzechotkę,
zainteresowanie przedmiotami na stole,
poszukiwanie źródła dźwięków,
wyrażanie niepokoju, gdy matka dłuższy czas się nim nie zajmuje,
strach przed obcymi osobami,
płacz jako przekaz informacji o doznaniach.

6 – 7 miesiąc życia:

oglądanie przedmiotów podczas manipulowania nimi,
spoglądanie za przedmiotem, który spadł ze stołu,
ocenianie odległości, w jakiej znajdują się przedmioty,
chwyt nożycowy,
gaworzenie samonaśladowcze.

8 – 9 miesięcy:

chwyt z przeciwstawieniem kciuka,
poszukiwanie przedmiotu, który zniknął z pola widzenia,
śledzenie ruchu zabawek wyrzucanych z łóżeczka.
przyciąganie przedmiotu, który można dosięgnąć, zmieniając położenie ciała.
wykorzystywanie w komunikacji gestu wskazywania palcem,
utrzymanie z dorosłym wspólnego pola uwagi,
wyciąganie rąk do znanych osób,
naśladowanie czynności dorosłego,
rozumienie emocjonalnych wypowiedzi dorosłego,
dialog z wykorzystaniem zabawki ( branie i dawanie),
gaworzenie by zwrócić uwagę dorosłego,
wskazywanie zainteresowania nowymi zabawkami,
zaprzestanie płaczu na skutek zainteresowania zabawką, czynnością lub dźwiękiem.

10 – 11 miesiąc życia:

odwracanie kartek książki, oglądanie i pokazywanie obrazków,
wyjmowanie klocka z pudełka,
dotykanie palcem wskazującym szczegółów zabawek,
zamykanie pudełka,
poruszanie się w rytm muzyki,
wypowiadanie pierwszych słów zbudowanych z sylab otwartych,
podejmowanie zabawy typu ,, a kuku’’,
odnajdywanie ukrytych przedmiotów,
wskazywanie osób, przedmiotów i obrazków,
naśladowanie ruchów dorosłego,
naśladowanie gestów ( pa pa, kosi kosi, nie, tak, nu nu ),
poszukiwanie pocieszenia i dorosłego, np. gdy dziecko się przewróci),
reagowanie na własne imię.

12 miesiąc życia:

kontrolowanie wzrokiem czynności wykonywanych przy użyciu narzędzi ( kredki, ołówka, pisaka, łyżki, grzebienia).
pociąganie za sznurek, by pociągnąć przedmiot,
wkładanie małych przedmiotów do dużych,
rozumienie poleceń popartych gestem,
wypowiadanie kilku wyrazów,
rozumienie wyrażeń dźwiękonaśladowczych,
reagowanie wstydem w obecności obcych,
rozumienie funkcji przedmiotu ( podejmowanie próby czesania się, telefonowania się, karmienia dorosłego),
naśladowanie mimiki.

13 – 16 miesiąc życia:

powtarzanie słów i sylab wypowiadanych przez dorosłego,
słowem lub gestem wyrażanie przeczenia i negacji,
nazywanie czynności,
kopanie piłki,
podejmowanie prób, rysowania,
picie kubka,
próby posługiwania się łyżką lub widelcem,
wkładanie klocków w otwór w deseczce,
budowanie wieży z 2 klocków,
aktywne reagowanie na pieszczoty,
używanie gestykulacji do przekazywania znaczeń.

17 – 20 miesiąc życia:

podejmowanie próby ,, grania ‘’ na instrumentach,
wyrażanie zainteresowania rówieśnikami,
rzucanie piłką,
wchodzenie po schodach,
budowanie wieży z 4 klocków,
powtarzanie prostych sekwencji ruchów dorosłego,
odroczone naśladowanie używania narzędzi.

24 miesiąc życia:

umieszczanie klocków w otworach zróżnicowanych kształtem,
umieszczanie klocków w otworach zróżnicowanych wielkością,
dobieranie części obrazka do całości (np. głów zwierzątek do korpusów),
dobieranie identycznych obrazków,
dobieranie par zabawek ( zabawka do zabawki),
dobieranie obrazka do zabawki,
łączenie w wypowiedziach dwóch wyrazów,
pojawienie się początków fleksji,
naśladowanie prozodii dorosłych dorosłych,
naśladowanie wzoru zbudowanego z czterech prostokątów ( szereg i okienko).
próby rozbierania się,
próby jazdy na rowerku,
odkręcanie pokrywki,
budowanie wieży z 6 klocków.

30 miesiąc życia:

układanie figur w konturach,
układanie obrazków w konturach,
po pokazaniu desygnatu poszukiwanie i wskazywanie go na ilustracji,
składanie obrazków z trzech części,
klasyfikowanie klocków według barwy,
klasyfikowanie klocków według wielkości,
klasyfikowanie klocków według kształtu,
naśladowanie działań osób dorosłych,
ustabilizowanie dominacji ręki,
rozwijanie systemu fonetyczno – fonologicznego ( brak jedynie głosek dziąsłowych),
wypowiadanie zdań złożonych współrzędnie i podrzędnie,
umiejętność tworzenia i nazywania kategorii ( tworzenie klas),
początki zabawy tematycznej,
respektowanie reguł wyrażonych przez dorosłego.

Opracowała: Justyna Macheta

Opracowano na podstawie literatury:

-,, Wczesna diagnoza i terapia zaburzeń autystycznych ‘’ Jagoda Cieszyńska.

-,, Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci’’ – Jagoda Cieszyńska.