Bon Senioralny
Bon Senioralny jest formą bezpłatnych usług wsparcia świadczonych w miejscu zamieszkania osoby starszej. Nie jest świadczeniem pieniężnym wypłacanym seniorowi. Przyznanie Bonu Senioralnego następuje przez zawarcie przez gminę umowy z seniorem zakwalifikowanym do Programu.
Kto może ubiegać się o Bon Senioralny?
Bon Senioralny może zostać przyznany osobie, która łącznie:
- ukończyła 65. rok życia;
- ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego;
- ze względu na wiek lub stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie wykonywać czynności niezbędnych do funkcjonowania w miejscu zamieszkania;
- nie ma opiekuna faktycznego, który może zapewnić wsparcie umożliwiające zaspokojenie tych potrzeb;
- spełnia ustawowy warunek obywatelstwa lub statusu uprawniającego;
- ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i będzie je posiadać w okresie korzystania z Bonu Senioralnego;
- spełnia obowiązujące kryterium dochodowe;
Średni miesięczny dochód seniora ustala się na podstawie dochodów z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Ustawa przewiduje coroczną waloryzację kryterium dochodowego, dlatego przy ocenie wniosku stosuje się kwotę obowiązującą w dniu jego złożenia (obecnie: 3410 zł).
Do dochodu seniora nie dolicza się dochodu małżonka ani innych osób wspólnie zamieszkujących. Jeżeli o Bon Senioralny ubiegają się oboje małżonkowie, każde z nich składa odrębny wniosek i wykazuje własny dochód.
- nie podlega wyłączeniom określonym w art. 27 ustawy.
Jakie wsparcie obejmuje Bon Senioralny?
Usługi w ramach Bonu Senioralnego mogą obejmować w szczególności:
- pomoc w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku;
- opiekę higieniczno-pielęgnacyjną;
- wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych;
- pomoc w utrzymywaniu kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.
Usługi są świadczone w miejscu zamieszkania seniora. Senior nie ponosi za nie opłat.
Zakres usług, miesięczna liczba godzin oraz liczba dni w tygodniu, w których usługi będą świadczone, zostaną ustalone indywidualnie w umowie, odpowiednio do poziomu niezaspokojonych potrzeb seniora oraz dostępnego wymiaru usług.
Kiedy Bon Senioralny nie przysługuje?
Bon Senioralny nie przysługuje, jeżeli senior korzysta:
- ze świadczenia wspierającego;
- ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodku wsparcia;
- z usług opiekuńczych albo asystencji osobistej dofinansowanych z programu rządowego lub resortowego;
- z całodobowej opieki w domu pomocy społecznej;
- z całodobowej opieki stacjonarnej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym albo zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym;
- z całodobowej opieki świadczonej w innej placówce;
- z instytucjonalnej opieki dziennej;
- na seniora jest ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego albo zasiłku dla opiekuna.
Bon Senioralny może jednak zostać przyznany, jeżeli korzystanie z usług lub opieki wymienionych powyżej, z wyjątkiem świadczeń ustalonych na opiekuna, ma charakter doraźny i jednorazowo trwa nie dłużej niż 14 dni.
Jak złożyć wniosek?
Wniosek można złożyć:
- osobiście w siedzibie Centrum Usług Społecznych w Szemudzie,
- pocztą,
- elektronicznie przez e-Doręczenia. W przypadku składania wniosku drogą elektroniczną należy zapewnić możliwość potwierdzenia tożsamości wnioskodawcy oraz autentyczności i integralności dokumentu, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Wniosek może złożyć senior, jego przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik.
Jakie dokumenty należy dołączyć?
Do wniosku należy dołączyć:
- dokumenty pozwalające ustalić średni miesięczny dochód seniora za każdy z ostatnich 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (odpowiednio od źródła dochodu) m.in.:
- aktualna decyzja dot. renty/emerytury wraz z potwierdzeniem wypłaty – przekaz pocztowy, wyciąg bankowy;
- zaświadczenie o hektarach przeliczeniowych pozyskany z Urzędu Gminy;
- dotyczące zatrudnienia i umów cywilnoprawnych;
- dotyczące działalności gospodarczej;
- dotyczące najmu, dzierżawy, alimentów;
- świadczenia zagraniczne;
- inne, które mogą dotyczyć dochodu seniora.
- dokument potwierdzający umocowanie przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika, jeżeli wniosek składa taka osoba;
- dokument potwierdzający obywatelstwo lub inny status uprawniający, jeżeli jest potrzebny do potwierdzenia spełnienia warunków ustawowych;
- inne dokumenty, jeżeli są niezbędne do potwierdzenia spełniania warunków w konkretnej sprawie.
Co dzieje się po złożeniu wniosku?
- CUS sprawdza kompletność wniosku.
- W przypadku braków formalnych wnioskodawca zostanie wezwany do ich usunięcia w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
- Kwalifikacja seniora zostanie przeprowadzona niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Do terminu tego nie wlicza się opóźnień spowodowanych przez wnioskodawcę albo przyczyn niezależnych od gminy.
- Jeżeli wymaga tego ustalenie stanu faktycznego, może zostać przeprowadzona rozmowa oraz wizyta w miejscu zamieszkania seniora.
- Senior otrzyma pisemną informację o wyniku kwalifikacji.
- Osoba zakwalifikowana zostanie wpisana na listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy o realizację Bonu Senioralnego.
Zawarcie umowy
Osobie zakwalifikowanej CUS przedstawi ofertę zawarcia umowy o realizację Bonu Senioralnego.
Jeżeli senior nie zawrze umowy w terminie 21 dni od dnia doręczenia oferty, zostanie skreślony z listy osób zakwalifikowanych. O skreśleniu senior zostanie poinformowany na piśmie wraz z uzasadnieniem.
Umowa określa w szczególności:
- zakres usług;
- miesięczny wymiar godzin;
- liczbę dni w tygodniu, w których będą wykonywane usługi;
- miejsce świadczenia usług;
- sposób potwierdzania wykonania usług;
- zasady informowania o zmianie sytuacji seniora;
- sposób zgłaszania nieprawidłowości;
- zasady zawieszania, zmiany i rozwiązania umowy.
Ważne
Złożenie wniosku oraz pozytywna kwalifikacja nie oznaczają automatycznego rozpoczęcia świadczenia usług. Umowy będą zawierane z uwzględnieniem wysokości środków przyznanych gminie na realizację Programu oraz dostępnego wymiaru usług wsparcia.
Zaświadczenie lekarskie nie jest obowiązkowym załącznikiem do każdego wniosku.
Jeżeli ustalenie sytuacji seniora będzie tego wymagało, w toku kwalifikacji może zostać przeprowadzona rozmowa z seniorem i osobami z nim zamieszkującymi oraz wizyta w miejscu zamieszkania seniora.
Jeżeli środków nie wystarczy dla wszystkich w pierwszej kolejności umowy będą zawierane z seniorami, u których ustalono najwyższy poziom niezaspokojonych podstawowych potrzeb życia codziennego. Jeżeli poziom potrzeb kilku seniorów będzie jednakowy, pierwszeństwo zawarcia umowy będzie przysługiwało seniorowi starszemu.
Gmina Szemud złożyła zapotrzebowanie na środki na realizację Programu Bonu Senioralnego w okresie od października do grudnia 2026 r. Złożenie zapotrzebowania nie oznacza jeszcze przyznania środków. Uruchomienie usług oraz liczba seniorów, którzy będą mogli zostać objęci wsparciem, będą zależały od wysokości dotacji przyznanej Gminie oraz dostępnego wymiaru usług.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, Dz.U. z 2026 r. poz. 986;
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2026 r. w sprawie Programu Bonu Senioralnego na lata 2026–2028, Dz.U. z 2026 r. poz. 1277.