PROGRAM USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU GMINY SKĄPE NA LATA 2011-2032 Skąpe, kwiecień 2011 r. Spis treści WPROWADZENIE.....................................................................................................................................................................................3 1. CHARAKTERYSTYKA, RODZAJE ORAZ ZASTOSOWANIE AZBESTU. ......................................................................4 1.1. Ogólna charakterystyka azbestu.....................................................................................................................4 1.2. Rodzaje azbestu................................................................................................................................................5 1.3. Zastosowanie azbestu .....................................................................................................................................5 1.4. Szkodliwość azbestu........................................................................................................................................5 1.5. Obowiązki właścicieli, zarządców lub użytkowników wieczystych w zakresie wykorzystania wyrobów zawierających azbest.......................................................................................................................7 2. WYROBY ZAWIERAJACE AZBEST NA TERENIE GMINY SKĄPE .............................................................................. 10 2.1. Charakterystyka Gminy Skąpe ...................................................................................................................... 10 2.2. Inwentaryzacja wyrobów zawierających azbest. ........................................................................................ 11 2.3. Wykaz ilościowo – jakościowy wyrobów zawierających azbest, zinwentaryzowanych na terenie gminy Skąpe – stan na dzień 30.09.2008 r. / ............................................................................................... 12 3. PODMIOTY PROWADZĄCE DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE USUWANIA ORAZ TRANSPORTU AZBESTU, ORAZ SKŁADOWISKA ODPADÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST ..................................................................................... 20 3.1. Wykaz przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie usuwania oraz transportu azbestu i wyrobów zawierających azbest na terenie powiatu świebodzińskiego ................................................ 20 3.2. Najbliższe składowiska odpadów wyrobów zawierających azbest. ........................................................ 21 4. CELE I ZADANIA PROGRAMU USUWANIA AZBESTU DLA GMINY SKĄPE ......................................................... 22 5. RODZAJE DZIAŁAŃ ORAZ HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY SKĄPE NA LATA 2011-2032........................................ 23 6. KOSZTY REALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI ZAWIERAJĄCYMI AZBEST ORAZ MOŻLIWOŚCI POZYSKANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH. ................................................................................................ 24 6.1. Prognozowane koszty usuwania wyrobów zawierających azbest. ......................................................... 24 6.2. Możliwości pozyskania środków finansowych........................................................................................... 24 6.2.1 Środki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej................................. 24 6.2.2. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich....................................................................................................... 33 7. PODSUMOWANIE ........................................................................................................................................................................... 35 WZÓR OZNAKOWANIA WYROBÓW, ODPADÓW I OPAKOWAŃ ZAWIERAJĄCYCH AZBEST LUB WYROBY ZAWIERAJĄCE AZBEST, A TAKŻE MIEJSC ICH WYSTĘPOWANIA.............................................................................. 36 Program usuwania azbestu 3 WPROWADZENIE Program usuwania azbestu oraz wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski został przyjęty uchwałą Rady Ministrów 14 maja 2002 roku. Obejmował lata 2003 – 2032 a jego głównymi założeniami było: - oczyszczenie terytorium kraju z azbestu oraz usunięcie stosowanych od wielu lat wyrobów zawierających azbest, - wyeliminowanie spowodowanych azbestem negatywnych skutków zdrowotnych u mieszkańców Polski, - sukcesywna likwidacja oddziaływania azbestu na środowisko i doprowadzenie w określonym czasie do spełnienia wymogów ochrony środowiska. W latach 2003-2008, ze zinwentaryzowanych 15,5 ml Mg azbestu usunięto w Polsce zaledwie 1 mln Mg wyrobów azbestowych. W celu przyspieszenia tempa usuwania azbestu, na wniosek ministra gospodarki Rada Ministrów w dniu 14 lipca 2009 r. podjęła Uchwałę Nr 122/2009 w sprawie ustanowienia programu wieloletniego: „Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009 -2032”. Cele „Programu” sformułowano następująco: - sukcesywne eliminowanie stosowanych od wielu lat wyrobów zawierających azbest i oczyszczenie z nich terytorium Polski, - eliminowanie negatywnych skutków zdrowotnych spowodowanych kontaktem z azbestem, - sukcesywna likwidacja negatywnego oddziaływania azbestu na środowisko i doprowadzenie do spełnienia wymogów ochrony środowiska. Program ten nakłada na gminy następujące zadania: - uwzględnienie usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest w gminnych planach gospodarki odpadami. - przygotowywanie wykazów obiektów zawierających azbest oraz rejonów występującego narażenia na ekspozycję azbestu. - współpracę z lokalnymi mediami celem rozpowszechniania informacji dotyczących zagrożeń powodowanych przez azbest oraz wyroby z azbestem. - przygotowywanie rocznych sprawozdań finansowych z realizacji zadań „Programu”. W przypadku rady gminy, do zadań należy przyjmowanie rocznych sprawozdań finansowych z realizacji zadań „Programu”. Program usuwania azbestu 4 1. CHARAKTERYSTYKA, RODZAJE ORAZ ZASTOSOWANIE AZBESTU. 1.1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA AZBESTU. Azbest – włóknisty pokrój kryształów pewnych grup mineralnych o stosunku długości do średnicy włókna co najmniej 100:1. Nazwa azbest nie określa konkretnego minerału, lecz dotyczy ogółu minerałów krzemianowych tworzących włókna. Należą do nich: -azbesty właściwe: azbesty serpentynowe (chryzotylowe) i amfibolowe (aktynolitowe, amiantowe, antofyllitowe, amozytowe, krokidolitowe – odmiana riebeckitu oraz magnesioriebeckitowe). Oprócz wymienionych należą tu jeszcze inne minerały krzemianowe – diopsyd, sillimanit, egiryn, lamprofyllit, astrofyllit i inne. -Do minerałów azbestopodobnych należą: attapulgit, sepiolit, talk włóknisty, wollastonit, serpentynit włóknisty, antygoryt włóknisty oraz zeolity włókniste. Przyjmuje się, że azbestami są włókniste odmiany minerałów występujące w przyrodzie w postaci wiązek włókien cechujących się dużą wytrzymałością na rozciąganie, elastycznością i odpornością na działanie czynników chemicznych i fizycznych. W przyrodzie występuje około 150 minerałów w postaci włóknistej, które w czasie procesu produkcyjnego mogą się rozdzielać na sprężyste włókna. Techniczną klasyfikację azbestów oparto na długościach i średnicach wiązek włókien. W różnych klasyfikacjach średnice agregatów uznawanych za wiązki zmieniają się znacznie; zazwyczaj są one rzędu milimetrów. Długość wiązek wynosi od dziesiętnych części milimetra do 100 mm. Azbesty poddawane obróbce mogą rozpadać się na mniejsze cząstki (tzw. fibryle). Stwierdzono, że wymiary pojedynczych włókien po rozdrobnieniu mogą się zmieniać w bardzo szerokim zakresie: od nanometrów (nm) i mikrometrów (µm) do milimetrów. Cechy charakterystyczne oraz zastosowanie azbestu: - Włókna i wyroby azbestowe odznaczają się znaczną odpornością na działanie czynników chemicznych, ścieranie i wysoką temperaturę. - Ze względu na słabe przewodnictwo ciepła i prądu jest stosowany jako materiał izolacyjny. - Dzięki ogniotrwałości i izolacyjności termicznej stosowany jest do wyrobu tkanin ogniotrwałych i farb ogniotrwałych. - Dawniej produkowano z niego okładziny ciernych szczęk hamulcowych i niepalne materiały budowlane (pokrycia dachowe, rury itp). - Dzięki niskiej cenie i dobrym właściwościom mechanicznym stosowany był jako wzmocnienie w eternicie. - Aktualnie ze względu na działanie rakotwórcze został wycofany, a np. pokrycia dachowe są wymieniane na inne. - Ze względu na szkodliwość pyłu azbestowego (pylica), usuwanie wyrobów azbestowych z budynków wymaga zabezpieczeń pracowników, a odpady utylizacji. - Jedną z metod utylizacji azbestu jest jego składowanie na składowiskach odpadów niebezpiecznych i zasypywanie ziemią. Program usuwania azbestu 5 1.2. RODZAJE AZBESTU Pod względem mineralogicznym rozróżnia się dwie grupy azbestów: - serpentynowe, - amfibolowe. Do azbestów serpentynowych należy głównie jedna odmiana azbestu – azbest chryzotylowy. Jest on wydobywany i stosowany w największych ilościach. Spośród azbestów amfibolowych przemysłowe znaczenie mają dwie odmiany: azbest amosytowy i krokidolitowy. Istnieją jeszcze inne odmiany azbestu amfibolowego, np. antofyllit, tremolit i aktynolit, które nie posiadają znaczenia przemysłowego. Do minerałów azbestopodobnych należą: attapulgit, sepiolit, talk włóknisty, wollastonit, serpentynie włóknisty, antrygoryt włóknisty oraz zeolity włókniste1 1.3. ZASTOSOWANIE AZBESTU 1. wyroby azbestowo – cementowe, które powstają z azbestu chryzotylowego i amfiboli, wśród, których można wyróżnić: rury ciśnieniowe, płyty dekarskie, płyty okładzinowe i elewacyjne. Ich właściwości to: lekkość, wytrzymałość na działanie mechaniczne, odporność na gnicie i korozję, ogniotrwałość, 2. wyroby uszczelniające, takie jak: - płyty azbestowo-kauczukowe – należą do najbardziej popularnych wyrobów uszczelniających. Charakteryzują się odpornością na wysoką temperaturę, elastycznością oraz dobrą wytrzymałością na ściskanie, - szczeliwa plecione – używane są do uszczelnienia części pracujących w wysokich temperaturach oraz w środowiskach zawierających wodę, gazy obojętne i aktywne, kwasy, oleje, smary, 3. wyroby cierne, do których należą: klocki hamulcowe, okładziny cierne – stosowane w różnego typu hamulcach, 4. wyroby izolacyjne: włóknina, wata, przędza, sznury, tkaniny termoizolacyjne, taśmy. Wyroby izolacyjne stosowane są do izolacji urządzeń pracujących w wysokich temperaturach (np. w silnikach okrętowych), a także w kotłach parowych, zbiornikach, wymiennikach ciepła. Wyrabia się także z nich ubrania i tkaniny ognioodporne, 5. wyroby hydroizolacyjne, takie jak np.: kity uszczelniające, asfalty drogowe uszlachetnione, papa dachowa, lepiki asfaltowe, 6. wyroby stosowane w przemyśle farmaceutycznym i piwowarskim, gdzie azbest pełni funkcję wypełniacza izolacji przewodów grzewczych. 1.4. SZKODLIWOŚĆ AZBESTU Pierwsze podejrzenia o szkodliwości azbestu dla zdrowia pochodzą z lat 1900 – 1906. Współcześnie wiadomo, że azbest jest bardzo groźnym czynnikiem chorobotwórczym (całkowita liczba zgonów spowodowanych chorobami azbestozależnymi w Wielkiej Brytanii, Belgii, Niemczech, Szwajcarii, Norwegii, Polsce i Estonii wynosi ok. 15 tys. rocznie), przy czym niebezpieczeństwo pojawia się wskutek rozpylenia w powietrzu włókien azbestowych, 1 tekst źródłowy -Wikipedia, Internet 66 Program usuwania azbestu uwalnianych w trakcie wydobycia azbestu oraz w procesie produkcji, obróbki i eksploatacji wyrobów zawierających azbest, a także podczas ich uszkodzenia lub wskutek ich korozji. Włókna azbestu trafiają do organizmu głównie drogą oddechową, z wdychanym powietrzem, i w niewielkim tylko stopniu przez skórę i z układu pokarmowego. Źródłem narażenia, prócz zanieczyszczonego powietrza, może być woda, do której azbest trafia z gleb zanieczyszczonych azbestem, ze ścieków przemysłowych, atmosfery i rur azbestowocementowych. Przypuszcza się, że woda z wodociagu zawiera średnio poniżej 1 wł./cm3. Również artykuły żywnościowe mogą być zanieczyszczone cząstkami azbestu, pochodzącego z wody lub talku wykorzystywanego do polerowania ryżu. Właściwości chorobotwórcze włókien azbestowych zależą od takich czynników jak rodzaj azbestu, wymiary i kształt włókien, ich stężenie, czas ekspozycji organizmu na ich działanie, a także efektywność biologicznych mechanizmów oczyszczania układu oddechowego oraz ewentualnego wpływu innych toksyn. Wszystkie rodzaje azbestu są niebezpieczne dla zdrowia ale za najniebezpieczniejszy uważa się azbest krokidolitowy, ze względu na mechanizm rozdrabniania jego włókien, ich rozmiary oraz trwałość w warunkach fizjologicznych. Za najistotniejszy czynnik aktywności kancerogennej (rakotwórczej) i fibrogennej (po-wstawanie zbliznowaceń) azbestu uważa się kształt jego włókien – cienki i wydłużony. Największe zagrożenie dla organizmu stanowią włókna respirabilne, czyli takie, które dostają się z wdychanym powietrzem do pęcherzyków płucnych, skąd mogą penetrować tkankę płucną. Krytyczne wy-miary włókien respirabilnych azbestu: długość > 5 µm, średnica < 3 µm i stosunek długości do średnicy włókien jak 3:1. Wdychane do płuc włókna są pochłaniane (fagocytowane) przez komórki układu odpornościowego (makrofagi), jednak ze względu na swoją długość nie mieszczą się w komórce, tylko wystają z niej powodując wyciek jej zawartości, wniknie ewentualnych toksyn, a ostatecznie obumarcie komórki. Efektem jest powstawanie zbliznowaceń lub indukcja procesu nowotworowego. Narażenie na działanie wysokich stężeń włókien azbestu jest największe w przypadku ekspozycji zawodowej, związanej z pracą przy wydobyciu azbestu lub produkcji i obróbce wyrobów zawierających azbest. Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) włókien azbestu na stanowisku pra-cy wynosi 0,2 wł./cm3, przy czym, w zakładach produkcji wyrobów zawierających azbest, stężenie to wynosiło w przeszłości nawet kilkadziesiąt wł./cm3. Podwyższone stężenie włókien azbestowych występuje również w okolicach wymienionych instalacji (ekspozycja parazawodowa). Ekspozycja środowiskowa natomiast spowodowana jest występowaniem azbestu w powietrzu atmosferycznym, wodzie pitnej i artykułach spożywczych. W polskich przepisach brak jest określenia dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń powietrza azbestem wewnątrz budynków. Przyjmuje się, że maksymalna akceptowalna wartość zanieczyszczenia powietrza włóknami respirabilnymi azbestu to 1000 wł./m3. Wdychane z powietrzem włókna azbestowe kumulują się w płucach przez całe życie, a pierwsze objawy chorobowe mogą ujawnić się nawet po 50 latach od pierwszej ekspozycji na ich działanie (okres utajenia, latencji). Kancerogenne działanie włókien azbestowych może być wzmacniane współdziałaniem innych czynników toksycznych, np. palenie tytoniu przy jednoczesnym narażeniu na działanie azbestu zwiększa ryzyko wystąpienia raka płuc 50-ciokrotnie. Narażenie na pył azbestowy może być przyczyną następujących chorób układu oddechowe-go (choroby zawodowe): pylica azbestowa (azbestoza), rak płuca, rak oskrzela, międzybłoniak opłucnej, przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli. Podejrzewa się, że azbest może być również przyczyną takich schorzeń jak nowotwory krtani, żołądka i jelit, trzustki, jajnika, czy chłoniaki 2 2 źródło: strona internetowa – Federacja Zielonych Gaja, opracowanie J. Skorupski Program usuwania azbestu 7 1.5. OBOWIĄZKI WŁAŚCICIELI, ZARZĄDCÓW LUB UŻYTKOWNIKÓW WIECZYSTYCH W ZAKRESIE WYKORZYSTANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest (Dz. U. z dnia 11 stycznia 2011 r.): „§ 2.1. Przy wykorzystywaniu wyrobów zawierających azbest należy uwzględniać wyniki przeprowadzonych kontroli oraz oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. 2. Wyroby zawierające azbest wykorzystuje się w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi w terminie do dnia 31 grudnia 2032 r. § 3. Instalacje lub urządzenia zawierające azbest oczyszcza się przez usunięcie wyrobów zawierających azbest lub ich wymianę na bezazbestowe w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi w terminie do dnia 31 grudnia 2032 r. § 4.1. Dla każdego pomieszczenia, w którym znajdują się instalacje lub urządzenia zawierające azbest, sporządza się coroczny plan kontroli jakości powietrza obejmujący pomiary stężenia pyłów zawierających azbest. 2. W przypadku przekroczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia pyłów zawierających azbest w środowisku pracy, stwierdzonego w wyniku realizacji corocznego planu kontroli jakości powietrza, podejmuje się niezwłocznie działania, o których mowa w § 5, w celu ograniczenia stężenia pyłów zawierających azbest do wartości poniżej wartości dopuszczalnej. 3. Niedopuszczalne jest dalsze wykorzystanie instalacji lub urządzenia zawierającego azbest oraz pomieszczenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli cel działań, o których mowa w § 5, nie zostanie osiągnięty. § 5. 1. Szczegółowe wymagania techniczne w zakresie oczyszczania pomieszczeń,w których znajdują się instalacje lub urządzenia zawierające azbest, określa projekt techniczny usuwania lub wymiany wyrobów zawierających azbest na wyroby bezazbestowe wraz z harmonogramem prac, sporządzony na koszt wykorzystującego instalację lub urządzenie. 2. Projekt i harmonogram, o których mowa w ust. 1, sporządza się przed każdym oczyszczaniem instalacji lub urządzenia zawierającego azbest. 3. Projekt i harmonogram, o których mowa w ust. 1, uwzględniają w szczególności wykonanie pomiarów stężenia pyłów zawierających azbest w środowisku pracy, przed wykonaniem i po wykonaniu prac. Dodatkowy pomiar stężenia pyłów zawierających azbest przed wykonaniem prac nie jest wymagany, o ile aktualne są pozytywne wyniki pomiarów wynikające z corocznego planu kontroli jakości powietrza. 4. Przed przystąpieniem do oczyszczania pomieszczeń, o których mowa w ust. 1, należy obniżyć stężenie pyłu azbestu w powietrzu poniżej wartości dopuszczalnej określonej w przepisach w sprawie najwyższych dopuszczanych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. 5. Wykorzystywanie instalacji, urządzenia lub pomieszczenia po ich oczyszczeniu możliwe jest pod warunkiem stwierdzenia nieprzekroczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia pyłów zawierających azbest w środowisku pracy. § 6. 1. Drogę utwardzoną odpadami zawierającymi azbest przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, z późn. zm.4)), po trwałym zabezpieczeniu przed emisją włókien azbestu, zwaną dalej "drogą zabezpieczoną", wykorzystuje się bez ograniczeń czasowych, z Program usuwania azbestu 8 zastrzeżeniem ust. 2. 2. Dla drogi zabezpieczonej jej zarządca sporządza roczny plan kontroli nawierzchni i pobocza, uwzględniający natężenie ruchu, stopień narażenia na ruchy masowe ziemi oraz inne zjawiska mogące spowodować uszkodzenie nawierzchni, podbudowy i struktury drogi zabezpieczonej. 3. W przypadku naruszenia nawierzchni drogi zabezpieczonej i jej pobocza, stwierdzonego w wyniku kontroli doraźnej lub realizacji planu kontroli, dalsze wykorzystywanie drogi jest możliwe po przeprowadzeniu działań skutecznie zabezpieczających przed emisją włókien azbestu. § 7. 1. Rury azbestowo-cementowe i elementy wyłączonych z użytkowania instalacji ciepłowniczych, wodociągowych, kanalizacyjnych i elektroenergetycznych podziemnych zawierających rury azbestowo-cementowe, zainstalowane przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, zwane dalej "rurami azbestowo-cementowymi", pozostawia się w ziemi bez ograniczeń czasowych, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Rury azbestowo-cementowe mogą być pozostawione w ziemi w przypadku, gdy ich usytuowanie nie naraża na kontakt z azbestem przy czynnościach obsługowych użytkowanych instalacji infrastrukturalnych, w szczególności gdy rury azbestowo-cementowe są położone poniżej użytkowanych instalacji. 3. Pozostawienie w ziemi, w przypadku spełnienia warunków określonych w ust. 1, rur azbestowo-cementowych wymaga oczyszczenia z wyrobów zawierających azbest miejsc usytuowania studzienek rewizyjnych i innych elementów infrastruktury, gdzie jest możliwy kontakt człowieka z wyrobami zawierającymi azbest. § 8. 1. Instalacje lub urządzenia zawierające azbest oraz użytkowane bez zabezpieczenia drogi i pozostawione w ziemi wyłączone z użytkowania rury azbestowo-cementowe należy oznakować. 2. W przypadku braku możliwości trwałego umieszczenia oznakowania na instalacji lub urządzeniu zawierającym azbest oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu w każdym pomieszczeniu, w którym taka instalacja lub urządzenie się znajdują, dodając ostrzeżenie "Pomieszczenie zawiera azbest". 3. Oznakowanie rur azbestowo-cementowych umieszcza się na stałych elementach nadpoziomowych instalacji. 4. Drogi utwardzone odpadami zawierającymi azbest przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ale niezabezpieczone trwale przed emisją włókien azbestu, podlegają oznakowaniu na elementach pionowych na całym odcinku drogi, po każdym skrzyżowaniu z inną drogą. 5. Drogi zabezpieczone nie podlegają oznakowaniu po potwierdzeniu braku emisji włókien azbestu z odpadów zawierających azbest wykorzystanych do utwardzenia drogi zabezpieczonej. 6. Wzór oznakowania instalacji lub urządzeń zawierających azbest oraz rur azbestowocementowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wzór oznakowania dróg, o których mowa w ust. 4, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. § 9. Przemieszczanie odpadów zawierających azbest, wytworzonych w wyniku usuwania wyrobów zawierających azbest, powinno odbywać się na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 i Nr 203, poz. 1351). § 10. 1. Wyroby zawierające azbest, instalacje lub urządzenia zawierające azbest, drogi utwardzone odpadami zawierającymi azbest, rury azbestowo-cementowe oraz usunięte wyroby zawierające azbest inwentaryzuje się poprzez sporządzenie spisu z natury. 99 Program usuwania azbestu 2. Wykorzystujący wyroby zawierające azbest ujmuje wynik inwentaryzacji w "Informacji o wyrobach zawierających azbest" stanowiącej załącznik nr 3 do rozporządzenia i przedkłada ją corocznie w terminie do dnia 31 stycznia właściwemu marszałkowi województwa. 3. Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą przedkłada informację, o której mowa w ust. 2, odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. 4. Informację, o której mowa w ust. 2, sporządza się w dwóch egzemplarzach: 1) jeden egzemplarz przedkłada się w formie pisemnej właściwemu organowi; 2) drugi egzemplarz przechowuje się przez okres jednego roku, do czasu sporządzenia następnej informacji. § 11. Informacja o rozmieszczeniu dróg zabezpieczonych oraz dróg utwardzonych odpadami zawierającymi azbest przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ale niezabezpieczonych trwale przed emisją włókien azbestu, na terenie danej gminy oraz o potwierdzeniu braku emisji włókien azbestu z odpadów zawierających azbest wykorzystanych do utwardzenia danej drogi powinna być ogólnie dostępna w urzędzie gminy oraz na stronie internetowej urzędu. § 12. Miejsca występowania instalacji lub urządzeń zawierających azbest, rur azbestowocementowych, dróg zabezpieczonych oraz dróg, o których mowa w § 8 ust. 4, zaznacza się w planach sytuacyjnych oraz w dokumentacji technicznej. Program usuwania azbestu 10 2. WYROBY ZAWIERAJACE AZBEST NA TERENIE GMINY SKĄPE 2.1. CHARAKTERYSTYKA GMINY SKĄPE Gmina Skąpe to gmina wiejska położona w województwie lubuskim, powiat świebodziński. Powierzchnia gminy wynosi 181 km2. Ludność gminy na dzień sporządzenia niniejszego programu wynosi 5.426 osób, co stanowi około 0,6% ludności województwa lubuskiego. Gmina Skąpe sąsiaduje: -od północnego-wschodu i wschodu z gminąŚwiebodzin, -od południowego-wschodu z gminą Sulechów – powiat zielonogórski, -od południa z gminą Czerwieńsk – powiat zielonogórski, -od zachodu z gminą Bytnica – powiat krośnieński, -od północnego-zachodu z gminą Łagów – powiat świebodziński, -od północy z gminą Lubrza – powiat świebodziński. Wsąsiedztwie wschodniej granicy gminy przebiega droga krajowa nr 3 ŚwinoujścieSzczecin- Zielona Góra-Legnica-Jakuszyce. W odległości ok. 5 km od północnej granicy przebiega główna oś komunikacyjna kraju wschód-zachód droga krajowa nr 2 – przyszła autostrada A-2 – Berlin-Świecko-Poznań-Warszawa. Gmina nie posiada połączeń kolejowych. Istniejąca linia kolejowa pozostaje nieczynna. Ważnym elementem jest bliskość linii kolejowej wschód-zachód Europy. Najbliższa stacja projektowanej szybkiej kolei międzynarodowej będzie w Świebodzinie, ok. 5 km od granic gminy Skąpe. Obsługę regionalną gminy pełnią: - Gorzów Wlkp. –siedziba władz rządowych województwa – odległość ok. 90 km od siedziby gminy Skąpe, - Zielona Góra – siedziba władz samorządowych województwa – odległość ok. 35 km od siedziby gminy Skąpe. Odległości siedziby gminy od miast powiatowych: - Świebodzin – ok. 12 km, - Krosno Odrz. – ok. 30 km. Gmina Skąpe zajmuje powierzchnię 181 km2, co równa się 1,3% obszaru całego województwa Lubuskiego. Ludność gminy na dzień sporządzania niniejszego programu wynosi 5426 osób, co stanowi około 0,6% ludności województwa lubuskiego. Sieć osadniczą na terenie gminy tworzy 20 miejscowości, wchodzących w skład 16 sołectw. 1. Błonie 6. Międzylesie 11.Pałck 16. Kaliszkowice 2. Cibórz 7. Cząbry 12.Podła Góra 17. Przetocznica 3. Darnawa 8. Niekarzyn 13.Radoszyn 18. Węgrzynice 4. Kalinowo 9. Niesulice 14. Rokitnica 19. Zawisze 5. Łąkie 10.Ołobok 15. Skąpe 20. Zloty Potok Program usuwania azbestu Wykaz mieszkańców w poszczególnych miejscowościach: 11 lp nazwa miejscowości liczba mieszkańców 1 Błonie 87 2 Cibórz 1206 3 Cząbry 3 4 Darnawa 173 5 Kalinowo 121 6 Kaliszkowice 11 7 Łąkie 151 8 Międzylesie 197 9 Niekarzyn 418 10 Niesulice 124 11 Ołobok 733 12 Pałck 297 13 Podła Góra 190 14 Przetocznica 33 15 Radoszyn 582 16 Rokitnica 262 17 Skąpe 424 18 Węgrzynice 184 19 Zawisze 228 20 Złoty Potok 2 razem 5426 2.2. INWENTARYZACJA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST. W okresie poprzedzającym sporządzenie niniejszego Programu, na terenie gminy Skąpe przeprowadzono akcję inwentaryzacji azbestu. W tym celu zaangażowano sołtysów poszczególnych miejscowości. Dodatkowo, pracownicy urzędu na bieżąco udzielali mieszkańcom informacji i wyjaśnień na temat problematyki azbestu oraz różnych aspektów związanych z inwentaryzacją. Efektem przeprowadzonych działań było pozyskanie danych na temat ilości wyrobów zawierających azbest. Można szacować, że zostało zinwentaryzowanych ok. 90% azbestu. Według informacji zebranych przez Urząd Gminy Skąpe (stan na wrzesień 2008 r.), stwierdzono, iż na terenie gminy Skąpe występują wyroby zawierające azbest w postaci płyt falistych cementowo-azbestowych, występujących na pokryciach dachowych budynków mieszkalnych oraz budynków zabudowy gospodarczej – 191 obiektów o łącznej powierzchni 30.223 m2, co w przeliczeniu na masę daje 453,34 Mg (średnia masa 1 m2 płyt azbestowocementowych wynosi: 15 kg dla eternitu falistego). Program usuwania azbestu 12 Na potrzeby przeprowadzonej inwentaryzacji określono również szacunkowy stan techniczny wyrobów zawierających azbest (przedmiotowa ocena jest najważniejszym kryterium, określającym dalsze możliwości użytkowania wyrobów azbestowych). Istnieją trzy stopnie pilności prac związanych z bezpiecznym użytkowaniem wyrobów zawierających azbest. -III stopień pilności – wynik ocena stanu do 35 punktów. Badany wyrób zawierający azbest jest w doskonałym stanie technicznym nie posiada widocznych uszkodzeń, powierzchnia jest gładka i jednorodna (najczęściej wyrób zabezpieczony jest powłoką malarską podnoszącą punktację), nie jest porośnięty mchami i porostami. -II stopień pilności – wynik oceny stanu 35 – 65 punktów. Badany wyrób jest w dobrym stanie technicznym, nie są widoczne uszkodzenia i pęknięcia. Dopuszczalne są przebarwienia i niewielka ilość porostów porastających na powierzchni wyrobu -I stopień pilności – wynik oceny stanu powyżej 65 punktów. Obowiązuje natychmiastowe usunięcie wyrobu z obiektu. Badany wyrób jest w stanie złym, widoczne są pęknięcia, odłamane kawałki, bardzo duże przebarwienia, łuszczenie się powierzchni, powierzchnia porośnięta mchami i porostami w znacznym stopniu. W wyniku przeprowadzenia inwentaryzacji stwierdzono, że większość obiektów na terenie gminy Skąpe jest w nienajgorszym stanie technicznym. Z szacunkowych danych wynika, że około 2% wyrobów zawierających azbest jest w złym stanie technicznym (natychmiastowa wymiana) w dobrym stanie (II stopień pilności) to około 5 %. Obiektów zakwalifikowanych do III stopnia pilności jest około 93%. W gminie Skąpe nie stwierdzono występowania „dzikich” wysypisk odpadów zawierających azbest. W przypadku pojawienia się wysypisk, odpowiedzialny za ich likwidację jest właściciel danej działki, na której stwierdzono pojawienie się odpadów lub urząd gminy, w przypadku terenów, które mają nieuregulowany stan prawny. 2.3. WYKAZ ILOŚCIOWO – JAKOŚCIOWY WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST, ZINWENTARYZOWANYCH NA TERENIE GMINY SKĄPE – STAN NA DZIEŃ 30.09.2008 R. / 3 Lp. Nazwa wyrobu zawierającego azbest Miejsce występowania wyrobu zawierającego azbest Jednostka miary Ilość Nazwa budynku, na którym występ. azbest 1 płyty faliste azbestowo cementowe -Zawisze 20 m2 8 garaż 2 płyty faliste azbestowo cementowe -Zawisze 20 m2 32 gospodarczy 3 płyty faliste azbestowo cementowe -Zawisze 7 m2 10 gospodarczy 4 płyty faliste azbestowo cementowe -Zawisze 20 m2 6 gospodarczy 5 płyty faliste azbestowo cementowe -Zawisze 14 m2 5 gospodarczy 6 płyty faliste azbestowo cementowe -Zawisze m2 10 gospodarczy 7 płyty faliste azbestowo cementowe -Zawisze 10 m2 50 gospodarczy 3 Opracowania własne Program usuwania azbestu 13 8 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze 7 m2 8 gospodarczy 9 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze 7 m2 8 gospodarczy 10 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze15 m2 45 gospodarczy 11 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze 6 m2 20 gospodarczy 12 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze 19C m2 35 garaż 13 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze 19C m2 15 garaż 14 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze 1 m2 50 garaż 15 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze 16 m2 50 gospodarczy 16 płyty faliste azbestowo - cementowe Zawisze – Darz -Bór m2 400 gospodarczy 17 płyty faliste azbestowo - cementowe Międzylesie 38 m2 400 gospodarczy 18 płyty faliste azbestowo - cementowe Międzylesie 36 m2 100 gospodarczy 19 płyty faliste azbestowo - cementowe Międzylesie 36 m2 140 gospodarczy 20 płyty faliste azbestowo - cementowe Międzylesie 30 m2 50 gospodarczy 21 płyty faliste azbestowo - cementowe Międzylesie 41 m2 400 gospodarczy 22 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 120 gospodarczy 23 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 800 gospodarczy 24 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 400 gospodarczy 25 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 200 gospodarczy 26 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 140 mieszkalny 27 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 150 mieszkalny 28 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 100 gospodarczy 29 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 490 gospodarczo – mieszkal. 30 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 24 gospodarczy 31 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 30 gospodarczy 32 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 100 gospodarczy 33 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 300 gospodarczy 34 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 70 gospodarczy 35 płyty faliste azbestowo - cementowe Rokitnica m2 80 gospodarczy 36 płyty płaskie azbest.- cementowe Rokitnica m2 40 gospodarczy 37 płyty faliste azbestowo -Rokitnica m2 50 gospodarczy Program usuwania azbestu 14 cementowe 38 płyty faliste azbestowo cementowe -Rokitnica m2 20 gospodarczy 39 płyty faliste azbestowo cementowe -Rokitnica m2 320 gospodarczy 40 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 1820 gospodarczy 41 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 432 gospodarczy 42 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 2520 gospodarczy 43 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 200 gospodarczy 44 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 100 gospodarczy 45 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 60 gospodarczy 46 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 100 gospodarczy 47 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 500 gospodarczy 48 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 160 gospodarczy 49 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 150 gospodarczy 50 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 30 gospodarczy 51 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 50 gospodarczy 52 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 30 gospodarczy 53 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 400 gospodarczy 54 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 150 gospodarczy 55 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 240 gospodarczy 56 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 200 gospodarczy 57 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 500 gospodarczy 58 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 240 mieszkalny 59 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 160 mieszkalny 60 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 200 mieszkalny 61 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 130 mieszkalny 62 płyty faliste azbestowo cementowe -Pałck m2 100 mieszkalny 63 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 18 m2 60 mieszkalny 64 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 20 m2 80 mieszkalny 65 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 22 m2 150 mieszkalny 66 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 19 m2 15 gospodarczy Program usuwania azbestu 15 67 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 7, 8 m2 300 gospodarczy 68 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 24 m2 150 gospodarczy 69 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 36 m2 215 gospodarczy 70 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 64 m2 500 gospodarczy 71 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 72 m2 30 gospodarczy 72 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 108 m2 25 gospodarczy 73 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 52 m2 20 mieszkalny 74 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 52a m2 10 mieszkalny 75 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 110 m2 250 gospodarczy 76 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 12 m2 50 garaż 77 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 77, 78 m2 250 gospodarczy 78 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 76 m2 20 gospodarczy 79 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 42 m2 15 mieszkalny 80 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 29 m2 50 gospodarczy 81 płyty faliste azbestowo cementowe -Skąpe 27 m2 20 gospodarczy 82 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 24 m2 20 gospodarczy 83 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 13 m2 40 gospodarczy 84 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 25 m2 60 gospodarczy 85 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 48 m2 64 gospodarczy 86 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 18 m2 24 gospodarczy 87 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 15 m2 80 gospodarczy 88 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 7 m2 72 gospodarczy 89 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 7 m2 22 gospodarczy 90 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 34 m2 10 gospodarczy 91 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 56 a m2 20 gospodarczy 92 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 50 m2 20 gospodarczy 93 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 33 m2 60 gospodarczy 94 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 28 m2 160 mieszkalny 95 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 30 m2 30 gospodarczy 96 płyty faliste azbestowo -Niekarzyn 28 m2 74 gospodarczy Program usuwania azbestu 16 cementowe 97 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 19 m2 30 gospodarczy 98 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 21 m2 32 gospodarczy 99 płyty faliste azbestowo cementowe -Niekarzyn 16 m2 120 gospodarczy 100 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 12/2 m2 35 mieszkalny 101 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 12/1 m2 30 gospodarczy 102 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 11/2 m2 20 gospodarczy 103 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 11 m2 20 gospodarczy 104 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 10/2 m2 40 gospodarczy 105 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 10/3 m2 10 mieszkalny 106 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 10/5 m2 25 gospodarczy 107 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 1/1 m2 20 gospodarczy 108 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 2 m2 20 gospodarczy 109 płyty faliste azbestowo cementowe -kalinowo 3 m2 289 gospodarczy 110 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 6 m2 300 mieszkalny gospodarczy 111 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 5/3 m2 20 gospodarczy 112 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 5 m2 45 gospodarczy 113 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 5 m2 90 mieszkalny 114 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo 8a m2 20 gospodarczy 115 płyty faliste azbestowo cementowe -Kalinowo (były PGR) m2 1200 gospodarczy 116 płyty faliste azbestowo cementowe -Błonie 7 m2 60 gospodarczy 117 płyty faliste azbestowo cementowe -Błonie 17 m2 60 gospodarczy 118 płyty faliste azbestowo cementowe -Błonie 11 m2 130 mieszkalny 119 płyty faliste azbestowo cementowe -Błonie 11 m2 32 gospodarczy 120 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra m2 72 gospodarczy 121 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra m2 15 gospodarczy 122 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 9 m2 30 gospodarczy 123 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 9 m2 120 mieszkalny 124 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 8/1 m2 70 gospodarczy 125 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 8/2 m2 15 gospodarczy Program usuwania azbestu 17 126 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra (były PGR) m2 1000 gospodarczy 127 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 4 m2 70 gospodarczy 128 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 23 m2 35 gospodarczy 129 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 23 m2 30 gospodarczy 130 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 23 m2 40 gospodarczy 131 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 23 m2 30 gospodarczy 132 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 13 m2 110 gospodarczy 133 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 2 m2 30 gospodarczy 134 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 2 m2 30 gospodarczy 135 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 1 m2 15 gospodarczy 136 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 3b m2 80 gospodarczy 137 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 3b m2 85 gospodarczy 138 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 3a m2 25 gospodarczy 139 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 3 m2 80 gospodarczy 140 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra m2 120 gospodarczy 141 płyty faliste azbestowo cementowe -Podła Góra 3 m2 15 gospodarczy 142 płyty faliste azbestowo cementowe -Łąkie m2 40 gospodarczy 143 płyty faliste azbestowo cementowe -Łąkie m2 90 gospodarczy 144 płyty faliste azbestowo cementowe -Łąkie m2 20 gospodarczy 145 płyty faliste azbestowo cementowe -Łąkie m2 15 gospodarczy 146 płyty faliste azbestowo cementowe -Łąkie m2 30 gospodarczy 147 płyty faliste azbestowo cementowe -Łąkie m2 25 gospodarczy 148 płyty faliste azbestowo cementowe -Łąkie m2 90 mieszkalny 149 płyty faliste azbestowo cementowe -Niesulice m2 150 gospodarczy 150 płyty faliste azbestowo cementowe -Niesulice m2 36 gospodarczy 151 płyty faliste azbestowo cementowe -Niesulice m2 150 gospodarczy 152 płyty faliste azbestowo cementowe -Niesulice m2 200 gospodarczy 153 płyty faliste azbestowo cementowe -Niesulice m2 18 gospodarczy 154 płyty faliste azbestowo cementowe -Niesulice m2 20 gospodarczy 155 płyty faliste azbestowo -Niesulice m2 120 gospodarczy Program usuwania azbestu 18 cementowe 156 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 1 m2 250 gospodarczy 157 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 39 m2 250 gospodarczy 158 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 43 m2 20 mieszkalny 159 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 60 m2 100 gospodarczy 160 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 19 m2 120 gospodarczy 161 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 37a m2 1500 gospodarcze 162 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 38 m2 100 mieszkalny 163 płyty faliste azbestowo cementowe -Radoszyn 72, 73 m2 120 gospodarcze 164 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 1 m2 60 gospodarczy 165 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 7 m2 1050 gospodarczy 166 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 13/1 m2 100 gospodarczy 167 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 16 m2 70 gospodarczy 168 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 17 m2 340 gospodarczy 169 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 30 m2 140 mieszkalny 170 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 30 m2 50 gospodarczy 171 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 33 m2 300 gospodarczy 172 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 35 m2 50 gospodarczy 173 płyty faliste azbestowo cementowe -Darnawa 36 m2 350 gospodarczy 174 płyty faliste azbestowo cementowe -Oobok Wojciechowskiego 9 m2 300 gospodarczy 175 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok Wojciechowskiego 22 m2 50 gospodarczy 176 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, Wojciechowskiego 53 m2 10 gospodarczy 177 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, Wojciechowskiego 28 m2 500 gospodarczy 178 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, Chrobrego 4 m2 200 mieszkalny 179 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, Chrobrego 10 m2 120 mieszkalny 180 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Chrobrego 10 m2 100 gospodarczy 181 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Chrobrego 14 m2 200 gospodarczy 182 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Chrobrego 24 m2 200 mieszkalny 183 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Chrobrego 17 m2 180 gospodarczy 184 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Zabużańska 2 m2 30 gospodarczy Program usuwania azbestu 19 185 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Zabużańska 15 m2 250 gospodarczy 186 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Zabużańska 11 m2 100 gospodarczy 187 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Zabużańska 11 m2 150 mieszkalny 188 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Zabużańska 21 m2 80 gospodarczy 189 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Zabużańska 1 m2 50 gospodarczy 190 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Krośnieńska 1 m2 200 gospodarczy 191 płyty faliste azbestowo cementowe -Ołobok, ul. Polna 3 m2 50 gospodarczy 30.223 Program usuwania azbestu 20 3. PODMIOTY PROWADZĄCE DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE USUWANIA ORAZ TRANSPORTU AZBESTU, ORAZ SKŁADOWISKA ODPADÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST 3.1. WYKAZ PRZEDSIĘBIORCÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE USUWANIA ORAZ TRANSPORTU AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST NA TERENIE POWIATU ŚWIEBODZIŃSKIEGO 4 Nazwa zakładu Adres Nr decyzji „ALGADER HOFMAN” Sp. z o.o. ul. Wólczyńska 133, 01-919 Warszawa OŚR.II.7634-29/04 28.10.2004r. USŁUGI REMONTOWO-BUDOWLANE Roman Dębicki Jenin, ul. Słoneczna 4, 66-450 Bogdaniec OŚR.II.7634-33/04 25.01.2005r. „ECO-CARS” Spółka z o.o. ul. Forteczna 14, 61-362 Poznań OŚR.II.7634-14/05 11.05.2005r. ZAKŁAD REMONTOWO-BUDOWLANY „AMBROŻY” Spółka Jawna, Wiesława Śliwińska, Kazimierz Ambroży ul. Meissnera 1/3 lok. 222, 03-982 Warszawa OŚR.II.7634-15/05 09.05.2005r. „BUDROF” s.c., Irena Kamecka, Krzysztof Kamecki ul. Zjednoczenia 102, 65-021 Zielona Góra OŚR.II.7634-17/05 27.05.2005r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo- Usługowe „ABBA-EKOMED” Spółka z o.o. ul. Moniuszki 11/13, 87-100 Toruń OŚR.II.7634-21/05 12.07.2005r. R&M plettac Sp. z o.o. ul. Kościuszki 19, 63-500 Ostrzeszów OŚR.II.7634-22/05 02.08.2005r. AM TRANS PROGRES Sp. z o.o. ul. Sarmacka 7, 61-616 Poznań OŚR.II.7634-24/05 05.08.2005r. P.H.U. „JUKO” Jerzy Szczukocki Ul. 1 maja 25, 97-300 Piotrków Tryb. OŚR.II.7634-25/05 27.07.2005r. TRANSPORT-METALURGIA Sp. z o.o. ul. Reymonta 62, 97-500 Radomsko OŚR.II.7634-28/05 19.09.2005r. „GAJAWI” P.P.H.U. Gabriel Rogut ul. Odyńca 24, 93-150 Łódź OŚR.II.7634-29/05 29.09.2005r. ZPHU „MAT-BUD” Zakład Ogólnobudowlany Piotr Mickiewicz Grójec Wielki 14, 64-214 Chobienice OŚR.II.7634-31/05 20.10.2005r. Przedsiębiorstwo Budownictwa Lądowego MJ Sp. z o.o. Reguły, ul. Graniczna 6, 05-816 Michałowice OŚR.II.7634-33/05 20.10.2005r. „ALBEKO” Singer Sp. J. Gm. Skrwilno 87-510 Kotowy OŚR.II.7634-40/05 27.12.2005r. Przedsiębiorstwo Budowlano-Usługowe „LECHBUD” Sp. z o.o. ul. Andrzeja Struga 82B, 70-777 Szczecin OŚR.II.7634-42/05 27.12.2005r. Zakład Usług Technicznych „ZAK” Wacław Zakęs Ul. Kutrzeby 1/35, 66-400 Gorzów Wlkp. OŚR.II.7634-13/06 27.01.2006r. AZBE Jacek Gramera Ul. Konstruktorów 36/15, 65-119 Zielona Góra OŚR.II.7634-30/06 08.08.2006r. AK NOVA Sp. z o.o. Ul. Ostrowska 42, 63-430 Odolanów OŚR.II.7634-31/06 22.08.2006r. 4 dane : Wydział Budownictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w Świebodzinie Program usuwania azbestu 21 „EXITO” Grzegorz Marek Ul. Bema 9B/20, 66-400 Gorzów Wlkp. OŚR.II.7634-1/07 24.01.2007r. DROGBUD Sp. j. Zakład Usługowy Lidia i Rafał Szczęsnowicz Ul. Wyspiańskiego 95, 64-920 Piła OŚR.II.7634-19/07 16.11.2007r. EKO-REMBUD-ZREMB Ul. Fabryczna 19-20, 66-400 Gorzów Wlkp. OŚR.II.7634-25/07 21.12.2007r. ZAKŁAD BLACHARSKO-DEKARSKO- BUDOWLANY Antoni Hirt Grójec Wielki 26, 64-214 Chobienice OŚR.II.7634-2/08 06.02.2008r. 3.2. NAJBLIŻSZE SKŁADOWISKA ODPADÓW WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST. W województwie lubuskim - Składowisko Odpadów Azbestowych, ul. Małaszyńska 180, Chróścik, gm. Gorzów Wielkopolski zarządzane przez Zakład Utylizacji Odpadów Sp. z o.o., ul. Teatralna 49, 66-400 Gorzów Wielkopolski. W województwie dolnośląskim: - Składowisko Odpadów Przemysłowych, ul. Górnicza 1, 58-303 Wałbrzych, zarządzane przez Mo-Bruk, Korzenna 214, 33-322 Korzenna, - Składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w Trzebczu, gm. Polkowice, zarządzane przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Miejskiej Sp. z o.o. ul. Dąbrowskiego 2, 59-100 Polkowice, - Składowisko Odpadów w Marcinowie, gm. Trzebnica, zarzadzane przez Zakład Gospodarki Komunalnej w Trzebnicy, ul. Piłsudskiego 1, 55-100 Trzebnica, - Teren KGHM „Polska Miedź” w Lubinie, Oddział Huta Miedzi Głogów, ul. Śukowicka 1, 67-200 Głogów, KGHM „Polska Miedź” S.A. w Lubinie, Oddział Huta Miedzi Głogów W województwie wielkopolskim - Składowisko odpadów niebezpiecznych,ul. Sulańska 11, 62-510 Konin, Zakład Utylizacji Odpadów Sp. z o.o. ul. Sulańska 11, 62-510 Konin Program usuwania azbestu 22 4. CELE I ZADANIA PROGRAMU USUWANIA AZBESTU DLA GMINY SKĄPE Celem niniejszego programu jest: - przygotowanie planu oczyszczenia terenu gminy z wyrobów zawierających azbest poprzez ich demontaż i unieszkodliwienie, - dostosowanie działań do wymagań przepisów prawnych, a dotyczących postępowania z wyrobami zawierającymi azbest, - stworzenie odpowiednich warunków do ograniczenia negatywnego oddziaływania wyrobów zawierających azbest na zdrowie człowieka i środowisko naturalne, - edukacja mieszkańców w zakresie szkodliwości azbestu, obowiązków dotyczących postępowania z wyrobami zawierającymi azbest oraz sposobów bezpiecznego ich usuwania, - mobilizowanie właścicieli budynków do usunięcia wyrobów zawierających azbest, - mobilizowanie właścicieli obiektów przemysłowych do usunięcia wyrobów zawierających azbest, - podjęcie działań w kierunku pozyskania funduszy ze źródeł zewnętrznych na realizację Programu, - eliminacja możliwości powstania nielegalnych składowisk odpadów azbestowych. W czasie trwania Programu w latach 2011 – 2032 prowadzona będzie edukacja mieszkańców Gminy w zakresie szkodliwości azbestu, obowiązków dotyczących postępowania z wyrobami zawierającymi azbest oraz sposobów bezpiecznego ich zabezpieczania, usuwania oraz unieszkodliwiania Na stronie internetowej Urzędu Gminy Skąpe zostanie opracowana zakładka tematyczna dotycząca azbestu, w której prezentowane będą: - akty prawne dotyczące obowiązków postępowania z wyrobami zawierającymi azbest, - informacje o zagrożeniu, jakie niesie za sobą azbest, - informacje o kolejnych działaniach gminy podjętych w celu likwidacji azbestu, - wzory wniosków na dofinansowanie odbioru i składowania odpadu, - aktualny wykaz firm posiadających uprawnienia na demontaż wyrobów zawierających azbest i transport powstałych odpadów. Planowane działania w celu mobilizowania właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców budynków do usunięcia wyrobów zawierających azbest będą prowadzone poprzez: - system edukacji w zakresie szkodliwości i usuwania wyrobów azbestowych, - informowanie o potencjalnych źródłach uzyskania dotacji, preferencyjnych kredytów i pożyczek na wymianę pokryć dachowych z azbestu, - bieżącą aktualizację informacji na stronie internetowej z przebiegu realizacji Programu. Program usuwania azbestu 5. RODZAJE DZIAŁAŃ ORAZ HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU USUWANIA AZBESTU I WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST DLA GMINY SKĄPE NA LATA 20112032 23 Nazwa działania Terminy realizacji zadania Działalność informacyjno -edukacyjna (prasa lokalna, plakaty, ulotki, strona internetowa gminy) cały okres realizacji programu Aktualizowanie bazy danych dotyczących podmiotów i ilości azbestu i wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy lata 2011 -2015 Pozyskanie środków finansowych na realizację programu usuwania azbestu cały okres realizacji programu Założenie i prowadzenie rejestru wniosków i ich realizacja zgodnie z kolejnością zgłoszeń cały okres realizacji programu Pozyskiwanie środków na realizację programu cały okres realizacji programu Usuwanie, odbiór, transport, składowanie azbestu do 2032 Monitorowanie realizacji programu 2011 -2032 Sprawozdawczość w zakresie programu usuwania azbestu co 5 lat Program usuwania azbestu 24 6. KOSZTY REALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI ZAWIERAJĄCYMI AZBEST ORAZ MOŻLIWOŚCI POZYSKANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH. 6.1. PROGNOZOWANE KOSZTY USUWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST. Usuwanie wyrobów zawierających azbest jest przedsięwzięciem kosztownym. Według danych z 2011 roku, na podstawie cennika firm zajmujących się usuwaniem i transportem wyrobów zawierających azbest, poniżej przedstawiono przybliżone koszty usunięcia wyrobów zawierających azbest z terenu gminy Skąpe: - koszt demontażu 1 m2 pokryć dachowych lub 1 mb rur lub złączy zawierających azbest waha się: 15,00 -30,00 zł/m2 (zależnie od stopnia trudności przy demontażu), - koszt transportu zdemontowanych płyt azbestowych – 6 zł/km (samochód o pojemności 20t. - składowanie na składowisku : 270 – 400 zł/1 tonę odpadu. Jak widać, ze względu na zróżnicowanie cen nie jest możliwe szczegółowe oszacowanie kosztów demontażu i unieszkodliwienia wyrobów i odpadów zawierających azbest. Wskazuje się jednak, że poszczególne podmioty dokonujące demontażu płyt azbestowych mogą prowadzić działania wspólnie – wspólnie zamawiać usługi dla kilku obiektów w celu wynegocjowania jak najlepszych warunków finansowych realizacji zlecenia. 6.2. MOŻLIWOŚCI POZYSKANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH - środki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, - środki pochodzące z Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która jest podmiotem wdrażającym instrumenty pomocy finansowanej ze środków Unii Europejskiej – m in. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, - dotacje z budżetu gminy. 6.2.1 ŚRODKI Z WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W styczniu 2011 r. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zawarł z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie umowę o udostępnienie środków na realizację programu priorytetowego NFOŚiGW pod nazwą „Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne, Część III – Usuwanie wyrobów zawierających azbest. Kosztami kwalifikowanymi do dofinansowania są koszty niezbędne do osiągnięcia efektu ekologicznego i obejmują wyłącznie koszty demontażu, zbierania, transportu i unieszkodliwiania lub zabezpieczenia odpadów zawierających azbest. Dofinansowanie jest przeznaczone na usuwanie wyrobów zawierających azbest z majątku będącego w posiadaniu osób fizycznych, wspólnot mieszkaniowych oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego. Program usuwania azbestu 25 Wstępne wnioski o dofinansowanie zadań przewidzianych do realizacji w 2011 r. będą przyjmowane do 31 marca 2011 r. natomiast wstępne wnioski o dofinansowanie zadań w 2012 r. będą przyjmowane w terminie do 31.01.2012 r. Dofinansowanie zadań w ramach niniejszego programu będzie następowało w etapach rocznych. Granicznym terminem zakończenia zadania, określonym w umowie z wykonawcą, a następnie w umowie z Funduszem jest dzień 31 października roku, w którym następuje realizacja zadania oraz jego dofinansowanie. Po przygotowaniu zadania do realizacji i po wyborze wykonawcy należy złożyć do Funduszu najpóźniej do 31 sierpnia roku, w którym następuje realizacja zadania oraz jego dofinansowanie, ostateczny kompletny wniosek o dofinansowanie na podstawie którego zostanie przyznane dofinansowanie i zawarta stosowna umowa dofinansowania zadania. Udzielenie dofinansowania przez Fundusz nastąpi na zasadzie refundacji kosztów kwalifikowanych, poniesionych na realizację zadań objętych umowa o dofinansowanie. Zasady dofinansowania przez WFOŚiGW w Zielonej Górze przedsięwzięć związanych z realizacją gminnych programów usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest przy udziale środków NFOŚiGW udostępnionych w ramach Programu pn.: Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne. Część III -„Usuwanie wyrobów zawierających azbest”. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze zwany dalej Funduszem przystępuje do Programu NFOiGW pn. „Usuwanie wyrobów zawierających azbest” zwanego dalej Programem. Celem Programu jest osiągnięcie wzrostu ilości unieszkodliwionych oraz zabezpieczonych odpadów zawierających azbest poprzez realizację gminnych programów usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest. Fundusz będzie realizował Program w latach 2011-2012. Beneficjentami pomocy udzielanej w ramach niniejszego programu są jednostki samorządu terytorialnego, na terenie których przeprowadzono inwentaryzację wyrobów zawierających azbest oraz posiadające opracowany i przyjęty uchwałą Rady Gminy gminny program usuwania azbestu. Przedsięwzięcie dofinansowywane w ramach Programu zlokalizowane jest na terenie gminy posiadającej gminny program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest i jest z nim zgodne. Kosztami kwalifikowanymi do dofinansowania są koszty niezbędne do osiągnięcia efektu ekologicznego i obejmują wyłącznie koszty demontażu, zbierania, transportu i unieszkodliwienia lub zabezpieczenia odpadów zawierających azbest. Na realizację Programu Fundusz zabezpiecza środki finansowe w wysokości do 5 mln zł, tym: - do 2,5 mln zł. – środki udostępnione przez NFOiGW, - do 2,5 mln zł. – środki Funduszu. Kwota dofinansowania przedsięwzięcia może wynosić do 100 % jego kosztów kwalifikowanych, w tym: - do 50 % kosztów kwalifikowanych, ze środków udostępnionych przez NFOiGW, w formie dotacji, - do 35% kosztów kwalifikowanych, ze środków Funduszu, w formie dotacji, - w przypadku braku zbilansowania niezbędnych nakładów na pokrycie kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia możliwe jest uzyskanie pożyczki ze środków Funduszu w wysokości do 15% kosztów kwalifikowanych. Program usuwania azbestu 26 Przedsięwzięcie określone we wniosku o udzielenie dofinansowania nie może być zakończone przed dniem złożenia wniosku o udzielenie dofinansowania w Funduszu. Beneficjenci, którzy ubiegają się o dofinansowanie w ramach Programu przejmują pełną odpowiedzialność za merytoryczną i formalno-prawną realizację przedsięwzięć w ramach gminnych programów usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest. W przypadku dofinansowania przekazywanego za pośrednictwem jednostki samorządu terytorialnego, zasady pomocy publicznej stosowane są w odniesieniu do ostatecznych odbiorców korzyści. Podmiotem udzielającym pomocy ostatecznemu odbiorcy, zobowiązanym do zapewnienia zgodności pomocy publicznej z zasadami jej udzielania oraz realizacji innych obowiązków podmiotu udzielającego pomocy jest dotowana jednostka samorządu terytorialnego. W sprawach nieuregulowanych niniejszymi Zasadami mają zastosowanie obowiązujące w latach realizacji Programu kryteria wyboru zadań, ogólne zasady udzielania pomocy finansowej – z wyłączeniem postanowień określających tryb składania i oceny wniosków, które dla potrzeb Programu zostaną uchwalone przez Zarząd, zasady udzielania i umarzania pożyczek oraz tryb i zasady udzielania i rozliczania dotacji ze środków Funduszu. /5 Wzory dokumentów / 6 B. CZĘŚĆ EKOLOGICZNO – TECHNICZNA W DZIEDZINIE: OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI I GOSPODARKA ODPADAMI UNIESZKODLIWIANIE AZBESTU w ramach programu priorytetowego NFOŚ i GW pod nazwą „Gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne, Część III - Usuwanie wyrobów zawierających azbest” (Formularz wniosku dla jednostek samorządu terytorialnego) KWALIFIKACJA ZADANIA WEDŁUG KRYTERIUM ZGODNOŚCI Z PRIORYTETAMI WFOSIGW W ZIELONEJ GÓRZE Numer priorytet u Nazwa przedsięwzięcia TAK 1 2 3 4 5 6 7 Zadania wynikające z realizacji celów Krajowego Planu Gospodarki Odpadami oraz właściwych terytorialnie planów gospodarki odpadami (wojewódzkiego, powiatowych i gminnych). Tworzenie kompleksowych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi. Budowa sortowni, kompostowni oraz obiektów termicznej, termiczno - chemicznej i mechanicznej utylizacji odpadów. Rozbudowa, przebudowa istniejących składowisk pod kątem dostosowania do obowiązujących wymogów. Przeciwdziałanie powstawaniu odpadów, w tym niebezpiecznych oraz działania na rzecz ich odzysku, unieszkodliwiania i gospodarczego wykorzystania. Rozwój selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Rekultywacja składowisk odpadów i terenów zdegradowanych. 5 tekst źródłowy – strona internetowa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Zielonej Górze 6 wzór wniosku ze strony internetowej WFOŚiGW w Zielonej Górze Program usuwania azbestu 27 CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘWZIĘCIA I ZADANIA, KTÓREGO DOTYCZY DOFINANSOWANIE Tytuł zadania 1. Cele realizowanego zadania 2. Porównanie z alternatywnym wariantem 3. Opis stanu istniejącego przed realizacją zadania 4. OPIS WNIOSKOWANEGO ZADANIA 5.1. Opis zadania 5.2. Planowany okres realizacji zadania i uzyskania efektu ekologicznego - termin rozpoczęcia .……………………… - termin zakończenia .……………………… - termin przekazania do użytkowania .……………………… - termin uzyskania efektu ekologicznego. .……………………… - -termin potwierdzenia uzyskania efektu ekologicznego .……………………… 5.3. Zaawansowanie realizacji zadania (na dzień złożenia wniosku) rzeczowe finansowe zł % STAN FORMALNO-PRAWNY PRZYGOTOWANIA ZADANIA w dniu wypełnienia wniosku: 1 Czy na terenie jednostki samorządu terytorialnego przeprowadzono inwentaryzację wyrobów zawierających TAK podać datę i sposób przeprowadzenia NIE ewentualnie podać planowaną datę wykonania 2 Czy jednostka samorządu terytorialnego posiada program usuwania azbestu TAK podać datę uchwały rady samorządu terytorialnego NIE ewentualnie podać planowaną datę wykonania Program usuwania azbestu 28 3 Ilość materiałów zawierających azbest znajdująca się na terenie jednostki samorządu terytorialnego Według inwentaryzacji z dnia ................................... .........: Według programu usuwania azbestu przyjętego przez radę samorządu terytorialnego w dniu ........................................ ...........: 4 Czy zadanie zgłoszone we wniosku jest zgodne z lokalnym programem usuwania azbestu TAK NIE 5 Czy jednostka samorządu terytorialnego już prowadziła usuwanie azbestu TAK – podać rok lub lata realizacji i łączną ilość unieszkodliwionych odpadów zawierających azbest NIE – podać powód 6 Czy dane zawarte we wniosku przedstawiono w oparciu o wnioski złożone przez mieszkańców na 2011 r. TAK - podać datę naboru NIE – podać planowaną datę naboru wniosków 7 Czy podpisano umowy z mieszkańcami na dofinansowanie usuwania materiałów zawierających azbest z obiektów należących do osób fizycznych i wspólnot mieszkaniowych w 2011 r. TAK NIE - podać planowaną datę zawarcia umów 8 Posiadane uzgodnienia i decyzje administracyjne: tytuły prawne do nieruchomości; zgłoszenia prac w Starostwie Powiatowym Tak Tak Nie - podać termin uzyskania Nie - podać termin uzyskania 7. EFEKT EKOLOGICZNY I RZECZOWY 7.1. Planowana ilość materiałów zawierających azbest, które zostaną unieszkodliwione Lp Rodzaj materiałów zawierających azbest Ilość w m2 Ilość w Mg 1 Płyty eternitowe faliste 2 Płyty 3 Okładziny ścian 4 Elementy zabudowy balkonów, ogrodzeń itp. 5 Inne /podać jakie/ RAZEM 7.2. Planowana ilość materiałów zawierających azbest, które zostaną unieszkodliwione wg źródła ich pochodzenia Lp Źródło pochodzenia odpadów Ilość w m2 Ilość w Mg 1 Pokrycia dachowe i inne elementy budowlane zawierające azbest planowane do unieszkodliwienia z obiektów należących do osób fizycznych i wspólnot mieszk. 2 Pokrycia dachowe i inne elementy budowlane zawierające azbest Program usuwania azbestu 29 planowane do unieszkodliwienia z obiektów należących do jednostki samorządu terytorialnego 3 Materiały budowlane zawierające azbest zgromadzone na działkach gruntowych należących do osób fizycznych i wspólnot mieszk. 4 Materiały budowlane zawierające azbest zgromadzone na działkach gruntowych należących do jednostki samorządu terytorialnego RAZEM 7.3. Sposób określenia planowanego efektu ekologicznego /podać zastosowane przeliczniki m2 na Mg/ 7.4. Jednostkowy koszt unieszkodliwienia 1 Mg odpadów zawierających azbest (zł/Mg) ………………. przed przetargiem po przetargu 7.5. Inne ważne informacje: 8. CAŁKOWITE WYDATKI W RAMACH ZADANIA (w zł.) wg kosztorysu inwestorskiego wg przetargu Lp. Rodzaj wydatku Wydatki ogół em (brutto) Wydatki kwalifikowane Wydatki niekwalifikowane Kwota netto wydatku VAT Kwota netto wydatku VAT 1 2 3 4 5 6 SUMA 9. PONIESIONE I PLANOWANE WYDATKI OGÓŁEM NA REALIZACJĘ ZADANIA (netto/brutto)* (w zł.) Rodzaj wydatku Lata poprzednie (kwota Rok ) Rok dofinansowania 2011 Lata nastę pne Kw. 1 Kw.2 Kw.3 Kw.4 Rok …......... Rok …......... Program usuwania azbestu 30 RAZEM ……. RAZEM ROK 2011 i kolejne …….. …….. …….. RAZEM WSZYSTKIE LATA *zaznaczyć odpowiednio – w zależności od kwalifikowalności podatku VAT Program usuwania azbestu 31 źródła finansowania wydatków ogółem netto / brutto * ( w złotych ) / proszę wypełnić po zapoznaniu się z instrukcją nr 3 do wniosku / Źródło finansowania Forma pomocy finansowej Nazwa źródła finansowania Kwota wydatków ogółem Kwota wydatków kwalifikowalnych Kwota wydatków poniesionych w latach poprzednich Kwota wydatków w 2011 roku Kwota wydatków w latach następnych 1. Krajowe środki publiczne 1.1. budżet państwa, w tym: 1.1.1. dofinansowanie środkami UE 1.1.2. dysponenci budżetu państwa 1.1.3. państwowe jednostki budżetowe 1.2. budżet jednostek samorządu terytorialnego: 1.2.1 samorząd województwa 1.2.2 powiat 1.2.3 gmina 1.2.4 inne 1.3. inne krajowe środki publiczne 1.3.1 WFOŚiGW 1.3.2. NFOŚiGW 2. Środki prywatne 3. SUMA w złotych * zaznaczyć odpowiednio w zależ noś ci od kwalifikowalnoś ci podatku VAT Program usuwania azbestu Potwierdzamy prawdziwość danych i informacji zamieszczonych we wniosku 32 Data sporządzenia wniosku Podpis i pieczątka Kierownika Jednostki Pieczątka jednostki Instrukcja do wniosku o dofinansowanie /źródło: strona internetowa WFOŚiGW) Instrukcja dotyczy tabeli : „Źródła finansowania wydatków ogółem”. W tabeli należy dokonać podziału źródeł finansowania (każdego źródła odrębnie), z jakich zostaną pokryte koszty ogółem realizacji zadania. 1.1.1. dofinansowanie środkami UE -należy przedstawić dane o pomocy uzyskanej tj. potwierdzonej decyzją instytucji zarządzającej ; w przypadku braku decyzji w rubryce: „nazwa źródła finansowania” dopisać słowo „wniosek” i podać dane na podstawie złożonego wniosku 1.1.2. dysponenci budżetu państwa -należy przedstawić wkład poszczególnych dysponentów budżetu państwa – środki wyodrębnione w ramach budżetów resortów i jednostek centralnych, budżetu wojewody oraz tzw. dysponentów części budżetowej (zgodnie z ustawą o finansach publicznych) ; 1.1.3. państwowe jednostki budżetowe -należy przedstawić wkład własny Wnioskodawcy, będącego państwową jednostką budżetową ; 1.2. budżet jednostek samorządu terytorialnego -należy przedstawić wkład własny jst ; 1.3. inne krajowe środki publiczne -są to środki pochodzące m.in. z wkładu własnego SP ZOZ, szkół oraz pozostałe krajowe środki publiczne, w tym Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ; środki prywatne -środki, które nie noszą znamion środków publicznych np. środki własne przedsiębiorców, nieumarzalny kredyt, środki własne fundacji, stowarzyszeń, kościołów, związków wyznaniowych itp. ; UWAGA : Pojęcie „wydatki kwalifikowalne” we wniosku odnosi się do definicji zawartej w § 5 „Ogólnych zasad udzielania pomocy finansowej ze środków WFOŚiGW w Zielonej Górze”. Program usuwania azbestu 33 6.2.2. PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest podmiotem wdrażającym instrumenty pomocy finansowanej ze środków Unii Europejskiej. W ramach tej działalności, Agencja jest instytucją wdrażającą „Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 20072013” (PROW 2007-2013), określający m.in. sposób rozdysponowania środków unijnych przeznaczonych dla rolnictwa. Część funduszy może być przeznaczona na sfinansowanie inwestycji obejmujących demontaż i utylizację pokryć azbestowych eternitowych na terenach wiejskich. Dotyczy to dwóch, poniżej wymienionych działań objętych PROW 2007-2013. 1. Modernizacja gospodarstw rolnych (działanie 1.2.1.) Zgodnie z zapisami przyjętymi w PROW 2007-2013 pomoc w ramach działania będzie mogła być przyznana na inwestycje dotyczące produkcji roślinnej lub zwierzęcej, z wyłączeniem produkcji leśnej i rybnej, której realizacja przyczyni się do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa rolnego, w tym m.in. do poprawy sytuacji w zakresie ochrony środowiska, warunków utrzymania zwierząt lub higieny i bezpieczeństwa produkcji. Jednocześnie przedstawiony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Modernizacja gospodarstw rolnych” objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn.zm.) zakres kosztów kwalifikowanych obejmuje m.in. koszty budowy, przebudowy, remontu połączonego z modernizacją budynków lub budowli wykorzystywanych do produkcji rolnej oraz do przechowywania, magazynowania, przygotowywania do sprzedaży lub sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych (łącznie ze zlokalizowanymi w tych budynkach pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi) wraz z zakupem, montażem instalacji technicznej, wyposażenia, koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki pod warunkiem, że jest ona niezbędna w celu realizacji operacji. O pomoc będą mogły ubiegać się m.in. osoby fizyczne (pełnoletnie, które nie ukończyły 60 roku życia, posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe), które: - są posiadaczami (np. właścicielami lub dzierżawcami) gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych lub nieruchomości służącej do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, - prowadzą działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej - oraz spełnią określone kryteria dostępu. - Pomoc będzie udzielana w formie refundacji części poniesionych kosztów kwalifikowanych inwestycji. Maksymalna wysokość pomocy udzielona jednemu beneficjentowi i na jedno gospodarstwo rolne w ramach działania w okresie realizacji PROW 2007-2013 nie będzie mogła przekroczyć 300 tys. zł. 34 34 Program usuwania azbestu 2. Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej (działanie 3.1.1.) Pomoc będzie mogła być przyznana na projekty (operacje) obejmujące wyłącznie inwestycje związane z podjęciem lub prowadzeniem działalności nierolniczej, przy czym do kosztów kwalifikowanych będzie można zaliczyć m.in. „(…) budowę, przebudowę lub remont połączony z modernizacją niemieszkalnych obiektów budowlanych wraz z zakupem instalacji technicznej oraz koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki (…)”. Dodatkowo, w przypadku projektów związanych z turystyką wiejską, w tym agroturystyką, kosztem kwalifikowanym będzie mogła być -„(…) nadbudowa, przebudowa lub remont połączony z modernizacją istniejących budynków mieszkalnych wraz z zakupem instalacji technicznej oraz koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki (…)”. W przypadku operacji związanych z częściami wspólnymi budynku mieszkalnego (dach, elewacja) koszty kwalifikowane będą wyliczane proporcjonalnie do powierzchni przeznaczonej na prowadzenie działalności związanej z pobytem turystów. Koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki mogą stanowić koszt kwalifikowany pod warunkiem, że rozbiórka jest niezbędna w celu realizacji projektu, w zakresie prowadzonej lub rozwijanej działalności objętej wsparciem. O pomoc będzie mógł ubiegać się rolnik lub jego domownik lub małżonek rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników spełniający wymagane kryteria dostępu. Pomoc w ramach ww. działania będzie udzielana w formie refundacji maksymalnie 50% poniesionych kosztów kwalifikowanych projektu. Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi w gospodarstwie rolnym, w okresie realizacji Programu nie będzie mogła przekroczyć 100 tys. zł. Warunkiem przyznania przez Agencję dofinansowania będzie konieczność spełnienia szeregu kryteriów dostępu określonych w PROW 2007-2013 oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1442, z późn.zm.). Warto pamiętać, że oprócz wyżej przedstawionych źródeł finansowania przedsięwzięć związanych z usuwaniem azbestu, w przyszłości pojawią się kolejne źródła finansowania. Wyżej wymieniona lista ma charakter otwarty, dotyczy ona tylko najbardziej popularnych źródeł finansowania według stanu na 2011rok. Program usuwania azbestu 35 7. PODSUMOWANIE Usystematyzowanie problematyki azbestu w gminie Skąpe ma głównie na celu poszukiwanie wsparcia finansowego dla mieszkańców, którzy posiadają azbest (pomimo jednoznacznego wskazania w ustawie na właścicieli jako osób zobowiązanych do jego samodzielnej likwidacji). Postawa taka, zakładająca planowe i wielowątkowe podejście do problemu, w tym pomoc w postaci dofinansowania kosztów likwidacji azbestu (demontaż, transport i składowanie odpadów) ze środków własnych oraz przewidująca pozyskanie dotacji ze środków zewnętrznych ma szansę przyczynić się do stopniowego zmniejszania ilości azbestu na terenie gminy Skąpe, a w konsekwencji do dotrzymania ustawowego terminu całkowitej jego likwidacji. Sukcesywna realizacja postawionych w tym dokumencie zamierzeń, po wyborze wariantu optymalnego, w powiązaniu z czynnikami zewnętrznymi i możliwościami budżetowymi gminy pozwoli na łagodzenie negatywnych skutków występowania azbestu, jakie pojawiłyby się w okresie dwudziestu lat, przy zaniechaniu planowych działań. Oczywiście niezwykle istotnym aspektem opracowania Programu jest ochrona środowiska naturalnego, skuteczna i kontrolowana likwidacja azbestu oraz posiadanie przez Urząd Gminy w Skąpem informacji o miejscach jego występowania, wykluczy, (a przynajmniej zminimalizuje) ewentualne próby pozbywania się go w sposób nielegalny, w tym porzucania na nielegalnych wysypiskach. Wykluczenie takiego procederu prowadzącego do niekontrolowanej emisji włókien azbestowych będzie istotnym sukcesem na polu ochrony środowiska i ochrony zdrowia lokalnej społeczności, trudnym do ocenienia dziś., ale niezwykle cennym w perspektywie kolejnych kilkudziesięciu lat. Program ten jest jednak tylko dokumentem, który co prawda szczegółowo definiuje problem i podaje propozycje rozwiązań, ale bez aktywnego i świadomego uczestnictwa w jego realizacji wszystkich mieszkańców Gminy skazany będzie na porażkę. Istotne jest więc szerokie rozpropagowanie informacji zawartych w Programie, prowadzenie szerokich działań edukacyjnych w tym zakresie i przekonanie całego społeczeństwa o tym, że skuteczna i zgodna z przepisami prawa likwidacja azbestu, to nie tylko problem jego właścicieli, ale również tych, na których może on oddziaływać w wyniku uszkodzenia lub zużycia, czyli wszystkich okolicznych mieszkańców. Program usuwania azbestu 36 WZÓR OZNAKOWANIA WYROBÓW, ODPADÓW I OPAKOWAŃ ZAWIERAJĄCYCH AZBEST LUB WYROBY ZAWIERAJĄCE AZBEST, A TAKŻE MIEJSC ICH WYSTĘPOWANIA. H h 1= 40% H h 2= 60% H sporz. Dorota Kuriata, Inspektor ds planowania przestrzennego i ochrony środowiska Urzędu Gminy Skąpe